voor- en achternamen in de franse tijd

Cor,

De spelling van voor- en achternaam in de geboorteakte is de enige echte, ook al zijn daar blijkbaar fouten in gemaakt. Als je de eventuele fouten wilt corrigeren is een stap naar de rechtbank noodzakelijk. Meestal gaat het goed, kijk maar eens naar huwelijksakten in de periode 1840-1850; talloze bruiden en bruidegoms hebben in die tijd een Franse voornaam en dat komt omdat ze in de jaren 1811-1813 geboren zijn en hun voornaam verfranst is: Joannes werd Jean, Petrus werd Pierre etc.

Hallo Theo, bedankt voor je bericht. Dus als een vader zijn kind kwam aangeven en wilde dat het kind Petrus Franciscus Johannes genoemd werd, dan maakte de ambtenaar daar Pierre Francois Jean van? Mijn vraag is concreet: waren daar wettelijke voorschriften voor? Ik heb nu in genoemd voorbeeld zelfs een verklaring van geboorte uit het jaar 1812 als bijlage bij haar huwelijk waar in staat dat haar naam Henrica Linders is, dus volledig afwijkend van wat in de originele akte staat. Was het dan na de Franse tijd wettelijk toegestaan om de naam weer de vernederlandsen?
bedankt bij voorbaat voor de reacties.
Cor Wildenberg

De achternamen werden naar mijn weten niet verfranst, wel de voornamen die naderhand weer "gewoon" werden. Na de Franse bezetting kwam Het Vorstendom der Nederlanden, en trok men zich niets meer van die "Franzosen'" aan.
De naam Linders is meer fonetisch ontstaan, want hoe sprak men in het zuiden Leenders uit...
In jouw geval zou de naam Wildenberg dan zo iets als -Mont Sauvage- zijn geworden, en dat gold ook voor andere achternamen, is nooit gebeurd.
Mvg.

In sommige gemeenten werden de burgerlijke stand akten in de jaren 1811-1814 in twee versies ingeschreven een Franse en een Nederlandse. In de Franse akte heette het kind bijvoorbeeld Jean Francois en in de Nederlandse Joannes Franciscus. Zoals Norah al meedeelde, werden de achternamen niet verfranst, de straatnamen wel.

Bedankt voor de reacties.

Cor Wildenberg

Mijn familienaam verliep weldegelijk een transformatie gedurende de Franse tijd. Met name in de laatste jaren rond 1810-1814 lijkt dit soms volkomen willekeurig te gebeuren.
In actes waar mijn voorouder met de vanaf de 15e eeuw gebruikte naam Clingh ondertekent wordt door de dienstdoende ambtenaar in de Franse tijd Klijnck, Klinck of Clinck geschreven.
Na de Franse tijd wordt en blijft het Clijnk, terwijl ook dan de voorouder zelf nog met Clingh ondertekent. Een geboorteacte uit december 1814 verklaart de geboorte van Theodorus Clijnk die zoon is van de in juni dat jaar overleden Dirk Klinck.
In 1 acte! In de trouwacte met Joanna Maria (Jeanne Marie) Sanders van februari 1814 ondertekent Dirk zelf met Clingh. Deze 3 varianten binnen 10 maanden in 2 actes.

Dag Rob,

Ik vind dit niet zo'n grote verandering. De schepen/klerk/geestelijke schreef de familienaam fonetisch op. Pas rond 1811 verscheen de officiële naamsaanneming door invoering van de burgerlijke stand.
De meeste mensen vroeger waren analfabeet, wisten zij veel hoe hun naam precies geschreven werd.
Wanneer deze naam in het Frans zou zjn vertaald, kwam men op -loquet- of -clenche- uit. Ook niet onaardig...
Dit voorbeeld van je eigen achternaam, kwam juist herhaaldelijk voor.
Mvg.

interessant dank jullie wel

In grote delen van Limburg was de Franse tijd al eerder begonnen, al rond 1795. Dat gebied werd zelfs ingelijfd bij Frankrijk. Als de kinderen RK werden gedoopt werden er doopakten in het Latijn opgemaakt. Voorbeeld: een kind kon in de RK doopakte voorkomen als Antonius Smeets en in de geboorteakte van de Franse Burgerlijke Stand als Antoine Smeets.

Achternamen werden in de regel niet verfranst. Een uitzondering is de naam Verguld alias Doré in Nederweert e.o. Uiteindelijk lijkt Doré het te hebben gewonnen. Hoe die verfransing is ontstaan is mij niet bekend.

Interssant. Dit was vaak een geval van zich beter en hoger voelen dan een ander.
Zie ook het verlatijnsen van een gewone familienaam. zoals Tilanus, Winsemius, Nauta en Faber b.v. > 16e eeuw en later.
Ik weet wel niet of dat ook het geval was in Nederweert? Een alias?

Aanvankelijk stond er inderdaad Verguld alias Doré in de akten. Maar het is natuurlijk geen andere naam maar een vertaling.