Herkomst achternaam

Beste Harrie,
Een naam koos je niet maar kreeg je veelal van je dorpsgenoten. Als er bijv. Twee maal een jan Jansen in een dorp woonden, kwam er behoefte ze uit elkaar te houden. Zo werd de een bijv. Schoenmakers en de andere van de boom ( woonde bij een schutsboom), groet

Gezien het feit, dat de voorouders met patroniemen getooid waren, lijkt me optie van een toponiem/plaatsaanduiding (Gaal/Galen) de beste. Het geslacht van Gaal/Galen, waar jij het over hebt, is hier denkelijk al een keer besproken ?

Dr. Frans Debrabandere geeft in zijn "woordenboek van de familienamen in België en Noord-Frankrijk" 2 mogelijkheden:
1. plaatsnaam Gaal in Noord-Brabant. (vermoedelijk Gaal in de gemeente Schaijk)
2. plaatsnaam Galen in Noordrijn-Westfalen.

Je moet er dus achter zien te komen waar de familie vandaan kwam.

Een toponiem geeft niet altijd aan waar een familie of gezin vandaan kwam, maar kon ook wijzen op de plek waar dat gezin woonde op het moment van ontstaan van die bijnaam / toenaam, die ze - zoals Jan al aangaf - kregen om mensen uit elkaar te houden. Vandaar ook dat binnen één familie meerdere "achternamen" konden ontstaan, of dat een achternaam kon wisselen. Ook nog niet zo lang geleden kregen mensen nog bijnamen, tegenwoordig hoor ik ze niet zo vaak meer.
In andere streken bracht met onderscheid aan door het gebruik van meerdere patroniemen ("Jan van Piet van Klaas van Jan"). En in het oosten van het land nam men de naam aan van de boerderij waar men woonde, waarbij dus ook mannen na het trouwen of na verhuizen een andere achternaam konden krijgen.
Mij is trouwens opgevallen, dat met name de RK priesters in de DTB nog lang alleen maar patroniemen noteerden waar de mensen ook al bekend stonden met wat wij nu een achternaam noemen. Deze achternaam vind je dan wel terug in bijv. een huwelijksinschrijivng voor de schepenen of in een notariële of schepenakte.

Dag Harrie, Ook bij ons herkomstonderzoek kwam deze vraagstelling aan de orde. Bij jullie lijkt me het buurtschap Gaal de meest waarschijnlijke herkomstplaats. In Berghem woonden omstreeks 1700 enkele gezinnen waarvan de man op enig moment tussen 1650 en 1690 uit Loosbroek, tussen Berghem en Dinther, was vertrokken. De mannen waren bij hun vertrek veelal geen familie van elkaar. Enkele gezinnen namen in de loop van de 18e eeuw de achternaam Van Loosbroek aan, soms zelfs nadat de voorvader al meer dan 100 jaar daarvoor uit Loosbroek was vertrokken. Wetenschappelijke onderzoekconclusies over dit onderwerp zijn mij onbekend. Bij het zoeken naar de herkomst is het vooral een kwestie van zoeken in de DTB-boeken van de dorpen in de regio rondom de plaats met de familienaam. Wij kwamen de vroegste registratie van een doop met onze familienaam tegen in 1650 in Macharen. Succes met dit boeiende onderzoek!

Hartelijk dank Wim, Dorethé, Jeanne en Jan voor jullie reacties. De reactie van Wim komt het dichtst bij mijn vraag. In mijn speurtocht ben ik ca. 1740 een Arien Jansen van Loosbroek, gehuwd met Maria Jan Peter Tijssen, tegengekomen. De Tijssens (van Liebergen) heb ik thuis weten te brengen in de familiekring van mijn oudste voorouders. Maar het is niet zeker dat ene zekere Willem Willems , zwager van Arien Jansen van Loosbroek, tot de familiekring behoort. Dit is alleen het geval als Willem , zoon van Arnoldus Willems zich later Willem Willems is gaan noemen. Pastoor Hack vermeldt bij de geboorte van een dochter op 13-1-1730 van Arien Jansen van Loosbroek nog als vader Adrianus Jan Ariëns. Dat ge-beurde, Dorethé, ook bij de Tijssens (van Liebergen). Ik denk dat dat ook verband hield met het gebruik van het kerklatijn. De verbinding met het Schaijkse Gaal heb ik nog niet kunnen leggen.

Voor alle zekerheid... deze stamboom ken je al? home.hccnet.nl/y.h.v.galen/ (opent in een nieuw tabblad)

Dag Harrie e.a., Als je meer wilt weten over de voorouders van Arien Jansen van Loosbroek, dan hoor ik het wel van je. We komen dan wel in de wereld van het ogenschijnlijk willekeurig gebruik van patroniemen in de 17e eeuw terecht. Jammer dat op de bovengenoemde website alleen de namenlijsten staan en de stambomen ontbreken. Die geven namelijk wat inzicht wanneer bij de verschillende takken Van Gaal deze achternaam in gebruik is geraakt. Een voorbeeld in ons herkomstonderzoek is dat Theodorus bij de doopregistraties van zijn eerste leg in Loosbroek staat geregistreerd als Theodorus Henrici en bij die van zijn 2e leg in Gemert als Theodorus Teunissen. Waarom dit verschil is mij onduidelijk. Als iemand mij kan helpen aan gefundeerde onderzoekconclusies over het gebruik van patroniemen dan hou ik me aanbevolen.
Groet,
Wim

Wim, hebben we het dan wel over dezelfde persoon? Is Theodorus Henrici (in Loosbroek) ook Theodorus Anthonij Janssen (uit Loosbroek)..?

Dag Willy, Heb mijn registratiegegevens, bron database BHIC, er nog even op nagekeken. Ik heb staan Gemert D 18/12/1693 Johanna van Loesbroek, dochter van Theodorus Teunissen van Loesbroek. Hij liet in 1691 een dochter Adriana en in 1696 een zoon Godefridus dopen in Gemert. Bij Adriana was Joannes Teunissen en bij Godefridus Margareta Teunissen getuige. Graag hoor ik van je in welke bron jij Theodorus Anthonij Janssen hebt gevonden.
Groet,
Wim

Gewoon in de Gemertse DTB-boeken Wim. Zoals je al aangaf waren er doopgetuigen die wellicht aan vaders familie refereren, Joannes Teunissen in 1691, Antonius Janssen in 1693, Margareta Teunissen in 1696 en Adriaan Teunissen in 1702 toen op 19 september Antonia werd gedoopt.
Dit gezin is echter uit Gemert vertrokken.

De toevoeging 'van Loosbroek' is mogelijk een familienaam maar kan evenzo goed duiden op de herkomstplaats. (zijn vrouw is Gemertse, rk. trouwdatum is 4-6-1690)
Er is geen enkele reden om aan te nemen dat deze Theodorus Teunis Janssen dezelfde persoon is als de Theodorus Henrici in Loosbroek en hierom ook geen '2de leg' ; )

groet,

Diantha en Wim bedankt voor jullie tip en aanbod. De website van Yvonne van Galen is mij bekend, maar heeft, zoals Wim al vermeldt, geen stambomen. Yvonne bezoekt alleen voor haar voorouders archieven. Wat de herkomst van de familie-naam betreft, vermeldt ze alleen, dat Gaal ook naamgever kan zijn. Aan Gahlen aan de Lippe besteedt ze meer aandacht, maar na de 14e eeuw zeer globaal: verspreiding richting Nijmegen, de Veluwe, Utrecht, Brabant en andere streken.
Op het moment, Wim, steek ik veel tijd in een soort globale reconstructie van het
leven van mijn overgrootouders via de notariële akten die digitaal zijn geworden. Daarna wil ik nog wel eens speuren naar de oudste generatie en proberen te achterhalen of Arien Jansen van Loosbroek in die familiekring thuis hoort. Mogelijk tot dan !
Groet,
Harrie

Dag Willy, bedankt voor je info, de doop van Anthonia in 1702 was nieuw voor me. Intussen heb ik de 5 registraties (1H en 4D) bekeken en in geen van die 5 kom ik de naam Theodorus Teunissen Janssen tegen. Daarom twijfel ik nog steeds aan wel of niet 2e leg. Daar komt bij dat in Dinther waar Loosbroek onder valt tussen 1640 en 1670 geen doopregistratie is te vinden van Theodorus Teunissen Janssen. Heb jij misschien nog een andere bron waar deze volledige naam in voorkomt. Ik lees graag je reactie en groet, Wim

Wim,

Er is geen 2e leg in Gemert.
Haal de twijfel maar weg... Willy heeft gelijk!
Het patroniemenverhaal is een kunst op zich, maar als het kwartje valt dan gaat een (genealogische) wereld open.

Volledigheidshalve, Gemert R127, akte 207, 3 feb 1713 vermeld Dirck Teunis Janssen van Loosbroek.
Zijn gezin gaat even later naar Dinther.

@Wim, beter om eventueel een nieuw item te starten, we zitten bezijden de vraagstelling van Harrie. Hij mag natuurlijk meelezen.

Hoi vroeger stond de stamboom er wel op, en ik heb er nog een print van liggen. Mocht je geinteresseerd zijn, dan scan ik die in. Kan ook die van mijn schoonfamilie inscannen.

Omstreeks 2010 heb ik contact gehad met Yvonne en van haar een aantal naam-genoten uit Berghem ontvangen met de vermelding dat er mogelijk fouten in zaten. Later heb ik haar de resultaten van mijn onderzoek tot ca. 1750 toegezonden.
Daarna ben ik verder gegaan met het onderzoek en heb de stamboom tot ca. 1660 terug kunnen voeren. Rond 1740 hebben de naam Van Galen aangenomen, daarvoor gebruikten ze per generatie een wisselend patroniem. Mijn nieuws-gierigheid gaat uit of Van Galen geleend is van de uithof Gaal van de abdij van Berne. Berne had bij Schaijk twee uithoven:Gaal en Mun. Het kan ook zijn dat de naam ontleend is aan de Van Galens die uit Gahlen afstammen. Nakomelingen daarvan tref ik tot in de 17e eeuw bijvoorbeeld in Cuijk aan. Tot nu heb ik geen bronnen kunnen vinden die uitsluitsel geven.
Wanneer in de stamboom van je schoonfamilie rond 1750 Van Galens voorkomen, ben ik geïnteresseerd: dan is er mogelijk een bloedband.

Harrie, ben je al eens in de schepenakten gedoken? Of andere secundaire bronnen? Mogelijk vind je daarin een of meerdere akten met een verwijzing die je verder kan helpen, bijvoorbeeld naar de uithof Gaal die je noemt.

Ja,Dorethé. alle schepenakten die digitaal zijn heb ik bekeken, hoewel er een aantal zijn waarvan de inkt zo verbleekt is dat ze niet of maar moeilijk te lezen zijn op de computer. Ook andere bronnen zoals de stichting van de abdij Berne met de bijhoven geven niet de informatie die ik zoek. Wel is duidelijk dat Gaal
naamgever is geweest. Het is jammer dat de doopakten van Berghem niet ver-der teruggaan en dat de huwelijksakten van 1700 een grote leegte laten zien.

Dag Harrie, we hebben hetzelfde probleem, ook ik kom niet verder dan 1686 met de Herpense tak Van Loosbroek, wel zag ik in de doopboeken van Megen en Macharen dopelingen uit Berchem staan, succes en groet