Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.

Terug naar overzicht

moffenmeiden

16 reacties

Hannie Visser-Kieboom

Jonge vrouwen en meisjes die werden verdacht van heulen met de vijand zijn na de bevrijding in mei 1945 verhoord en vervolgens berecht. Dossiers over deze rechtszaken zijn in te zien in Den Haag via het CABR. Maar hoe werden deze meisjes en vrouwen berecht in de periode tussen de bevrijding van Brabant in het najaar van 1944 tot de bevrijding van heel Nederland in mei 1945? En zijn van die rechtszaken ook dossiers bewaard gebleven?

16 reacties

  • HenkD12 jan 2019, 01:18

    Beste Hannie,
    Ik begrijp de vraag niet helemaal.
    In de titel van je bericht zet je: "moffenmeiden".
    Vervolgens heb je het over: "vrouwen en meisjes die werden verdacht van heulen met de vijand".

    Dat zijn twee verschillende zaken.

    Als een meisje/vrouw omging met een Duitser dan werd dat vaak een moffenmeid genoemd. Maar daar is niets strafbaars aan. Hoe men daar ook moreel over dacht/denkt.
    Want zij overtreedt de wet niet.

    Heulen met de vijand is (vaak) wel strafbaar. Want je doet dan iets wat de vijand helpt en je eigen land benadeelt. Collaboreren dus.
    Maar dat heeft niet zo veel met "moffenmeid" te maken.
    Om je vraag te kunnen beantwoorden is het dus nodig dat je uitlegt welke situatie je precies bedoeld.

  • Norah12 jan 2019, 11:42

  • Norah12 jan 2019, 11:45

  • HenkD12 jan 2019, 13:46

    En om daar aan toe te voegen: het archief van deze "Bijzondere rechtspleging" - in verband met oorlogsmisdaden - vind je hier:
    gahetna.nl/vraagbaak/onderzoeksgids/zoek-naar-veroordeelden-centraal-archief-bijzondere-rechtspleging (opent in een nieuw tabblad)

  • JovanDeursen12 jan 2019, 15:19

    Beste Hanie, Dergelijke meisjes [die dus echt met Duitse soldaten en ook Nederlandse SS'ers omgingen] werden publiekelijk kaalgeschoren. Jo

  • Helena12 jan 2019, 23:11

    Neem aan dat Hannie dit alles wel weet, maar dat het - naast het publiekelijk kaalscheren en andere haat- en nijduitingen - er haar meer specifiek om gaat wat er mogelijk verder met hen gebeurde in de dagen en maanden tussen bevrijding in het zuiden in najaar 1944 en de bevrijding in mei 1945.
    M.a.w.: Waren er naast dit 'volksgericht' [waarna een groot aantal van deze vrouwen toch weer naar huis kon ..] vanaf het najaar 1944 in Brabant al officiele tribunalen die de vrouwen (en mannen) die van zware collaboratie verdacht werden konden berechten. Dit is mij niet helemaal duidelijk vanuit die onderzoeksgids. Uit onofficiele herinneringen aan die tijd maak ik op dat deze personen al enkele maanden voor mei 1945 geinterneerd werden in voormalig concentratiekamp Vught, maar welke rechtbank bepaalde dat? -- Mogelijk weet men bij BHIC meer hierover?

  • HenkD13 jan 2019, 11:17

    Zie ook: "Zedelijke Wederopbouw".
    In dit redactioneel artikel van de krant Groot Tilburg, van 26-1-1945, wordt verwoord hoe men (althans deze auteur) in die dagen over deze vrouwen dacht.
    Te vinden op: Delpher.nl.

  • Mariët Bruggeman14 jan 2019, 15:12

    Ik heb nog even mijn inmiddels oud-collega Annemarie gevraagd:
    "Het is mij bekend van interneringskamp Vught dat er ook Vughtse vrouwen inzaten vanwege omgang met Duitsers. Of die ook door een Tribunaal veroordeeld zijn, kun je niet terugvinden in de archieven bij BHIC. Dat moet inderdaad bij het CABR worden uitgezocht. Ookbij het NIOD is een kaartsysteem me geinterneerden. Van de chaos na de bevrijding in 1944 is veel nog niet bekend. Inderdaad kwamenniet alle kaalgeschoren moffenmeiden voor een tribunaal, maar in de interneringskampen zaten ook personen die niet voor een tribunaal zijn geweest.
    Het is wel zo dat de interneringskampen vrijwel meteen na de bevrijding in 1944 in NB werden ingericht.
    In concreto kan ik verwijzen naar het informatieblad van BHIC over interneringskamp Vught bhic.nl/onderzoeken/hulp-bij-onderzoek/internerings-en-verblijfskamp-vught (opent in een nieuw tabblad) dat de verschillende onderzoeksstappen aangeeft. Concreet onderzoek over verblijf van individuele 'moffenmeiden' wel of niet in interneringskampen zal bijdragen tot meer inzicht over de behandeling van deze vrouwen. "

    Verder heb ik deel 11 van de Vughts Historische Reeks er nog even bij gepakt. Om precies te zijn, de bijdrage van Jeroen van den Eijnde 'Niet verbeterd, maar verbitterd. Het Interneringskamp Vught van oktober 1944 tot mei 1945'. Hierin staat o.a. als conclusie in (op pagina 199) dat 'Direct na de bevrijding van Zuid-Nederland kwam er eigenlijk niet veel terecht van de normen die in de Nederlandse rechtsstaat ook op dat moment hadden moeten gelden ten aanzien van het oppakken en de internering van 'fout' geachte elementen. Aan berechting is men in deze eerste periode nauwelijks toegekomen. Velen hebben maanden in interneringskampen gezeten zonder zelfs maar verhoord te worden of te weten welke aanklacht er tegen hen was ingediend'.
    Hopelijk kun je met deze informatie vooruit Hannie.

  • HenkD18 jan 2019, 00:01

    En, Mariët, eigenlijk gaat het om de laatste zin van het betoog van Annemarie, namelijk:
    "Velen hebben maanden in interneringskampen gezeten zonder zelfs maar verhoord te worden of te weten welke aanklacht er tegen hen was ingediend".

    Wellicht is dat ook de trigger van Hannie.
    Waar het in deze om gaat is de jurisdictie. Plat gezegd: wie is de baas.
    Het zuiden van Nederland werd bevrijd en daarmee werd de Duitse overheersing beëindigd. Maar daarmee werd de Nederlandse rechtsorde niet zo maar hersteld.
    In feite viel dat bevrijde deel van Nederland op dat moment onder het Militair Gezag van de geallieerden, hetwelk zich in Brussel bevond.

    In de daarop volgende winter is het bestuur en de rechtsmacht in een aantal opzichten letterlijk en figuurlijk bevroren geweest. Hoewel de meeste betrokkenen drommels goed wisten wat er gedaan moest worden heeft dat in veel gevallen niet tot actie geleid.
    Kernwoord van die periode is: verzwijgen....

  • Albert18 jan 2019, 00:57

    bhic.nl/onderzoeken/hulp-bij-onderzoek/internerings-en-verblijfskamp-vught (opent in een nieuw tabblad)
    Mariët, Ik heb het artikel gelezen via de hierboven vermelde link en daarin las ik de volgende zinsnede, citaat: " Zuster Hulsman nam op 12 september 1944 namens het Rode Kruis het beheer van het kamp over. Het voormalige concentratiekamp kreeg vrijwel meteen een nieuwe bestemming!". Einde citaat. Zijn er bij BHIC ook nadere gegevens bekend of te vinden over de in het artikel genoemde Zuster Hulsman.

  • Mariët Bruggeman18 jan 2019, 13:56

    @HenkD: Even ter bevestiging van jouw reactie: in het archief van het Militair Gezag wat zich in ons depot bevindt, zitten twee dossiers over de (tijdelijke) organisatie van de Rechterlijke Macht. Kort samengevat geven die aan dat in januari/februari 1945 pas sprake is van een tijdelijke organisatie voor het uitoefenen van de rechtsmacht.
    @Albert: in het archief van de Gemeentepolitie Vught (toegangsnummer 5109) zit een gedeelte over de Interne Recherche Kamp Vught, hierin zit o.a. correspondentie. Ik vermoed dat daar wel wat over haar te vinden zou kunnen zijn, of dat zij in ieder geval genoemd wordt in de correspondentie ( bhic.nl/integrated?mivast=235&mizig=210&miadt=235&miaet=1&micode=5109&minr=4845708&miview=inv2 (opent in een nieuw tabblad) )

  • erna13 jul 2019, 13:09

    Bij kamp Vught is een boekje te bestellen waarin van alles geschreven staat over de periode van het kamp. Hoe er briefjes in en uit het kamp gesmokkeld werden. achteraan staat een opmerking van iemand die zei dat er een verslag gepubliceerd werd door zuster Hulsman in de courant. Dit verslag moet ergens voor 1-7-1946 in een courant verschenen zijn. Misschien dat daar meer in staat?

  • M.​J.​ Schuling29 dec 2020, 13:01

    Mijn grootmoeder is na gearresteerd te zijn op 29 oktober 1944 ook geïnterneerd geweest. Alleen is onduidelijk of dat in kamp Vught was dan wel in Villa Coebax. Zij had een kind 3 jaar en 3 maanden van een SS militair en een baby van 3 maanden. Ze had huisarrest in Villa Coebax, tot oktober 45 waarna ze werd overgeplaatst naar Maastricht...en daar verbleef ze tot 10 januari 1946. Iemand meer info over deze villa Coebax? Later moest zij zich wekelijks melden bij de Villa.

  • Mariët Bruggeman30 dec 2020, 11:54

    Michael, ik zag net ook een mailtje van Jacqueline Verkleij van het CBG langskomen, die heb ik inmiddels beantwoord. Met een paar tips uit het archief van de gemeentepolitie Vught: bhic.nl/onderzoeken/archievenoverzicht?mivast=235&miadt=235&mizig=210&miview=inv2&milang=nl&micols=1&micode=5109&mizk_alle=intern (opent in een nieuw tabblad)*
    Zullen we na 19 januari eens kijken of je een bezoek aan onze studiezaal kunt inplannen?

  • M.J Schuling30 dec 2020, 12:59

    Mariët bedankt voor de tips. Ik heb de mail van Jacqueline ook gezien. Waarvoor dank. Ik kom graag langs na 19 januari om een bezoek te doen in jullie studiezaal Tevens heb ik het nationaal archief aangeschreven om toegang te krijgen tot de registratiekaarten van kinderen die inkindertehuizen hebben gezeten nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.09.42.02/invnr/%401-48~37 (opent in een nieuw tabblad)
    Wie weet levert dat nog wat op.

  • Mariët Bruggeman30 dec 2020, 19:00

    Dat hoop ik zeker Michael. Ik zie je mailtje graag tegemoet, zodat ik de ontheffing voor inzage in deze voor jou relevante, maar nog net niet openbare, inventarisnummers op kan maken.

Je ziet 16 van 16 reacties

Neem contact op met

Log in om contact op te nemen. Alleen ingelogde gebruikers met een bevestigd e-mailadres kunnen een bericht sturen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.