Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.

Terug naar overzicht

Welke instrumenten gebruikte een landmeter anno 1710-1730?

6 reacties

Jan Toirkens

Mag ik hopen dat meerderen onder ons iets weten over het gebruikte instrumentarium in die tijd?. Mijn lijstje omvat passers, waterpassen, duimstokken , voetstokken, winkelhaken, ijzeren kettingen, een astrolabium etc.

6 reacties

  • jan toirkensja23 mrt 2019, 17:19

    De volledige lijst bevat :
    1. een astrolabium met een kast met zeem (leer) overtrokkenn
    2. dito instrument in een kaste met pruijs (leer) overtrokken
    3. een winkelkruis
    4. twee stokken voor de instrumenten, een van letterhout en de andere van riet
    5. twee ijzeren landmeterskettingen
    6. 25 houten pinnetjes voor de landmeterskettingen
    7. een toevouwende voet- en duim (maat) stok
    8. een letterhouten duim- en voetstok
    9. een prent van swerelts loop
    10. een koperen waterpas
    11. een dito lineaal
    12. twee dito linealen , halfmaanswijs
    13. een koperen toeslaande winkelhaak
    14. enkele passers, trekpennen en een trekpennetje
    15. een plan van een zonnewijzer
    16. een houten winkelhaak
    17. een houten waterpas
    18. een blikken verrekijker

  • Dorethé23 mrt 2019, 22:01

    Waar men zeker wat zal weten is in het Kadaster Museum in Arnhem. Voor meer info zie kadaster.nl/over-ons/het-kadaster/geschiedenis (opent in een nieuw tabblad)

  • jan toirkens24 mrt 2019, 08:42

    Dorothé, wat geweldig dat je deze info stuurt. Ik ga direkt kontakt nemen, dat kan per email. Als ik nuttige info van ze krijg zal ik het hierna vermelden. Zeer bedankt en vriendelijke groet.

  • jan toirkens24 mrt 2019, 08:48

    En wat een astrolabium is, kun je zelfs *hier* in de database van het BHIC ontdekken (naast Google uiteraard) : Dit is een vermelding uit het jaar 1645...
    bhic.nl/onderzoeken/notaris-schepen-en-andere-akten?mivast=235&miadt=235&mizig=701&miview=ldt&milang=nl&micols=1&mires=0&mizk_alle=astrolabium (opent in een nieuw tabblad)

  • HenkD24 mrt 2019, 09:57

    In de gegeven 18-punten lijst van het instrumentarium mis ik dan wel het schietlood.
    Hiermee waarborgde de landmeter dat een gebruikt instrument loodrecht stond, zodat bij elke meting ten opzichte van een ijkpunt (de toren van de kerk!) eenzelfde referentie werd gebruikt.
    Het schietlood werd daarmee gebruikt naast de waterpas - en/of als aanvulling daarop.

    En al die metingen zullen opgeschreven zijn, waarschijnlijk in een schets van het perceel. Dan zal er ook met meetkundige instrumenten gewerkt zijn: passer, lineaal etc..
    En de nodige meetkundige formules.
    De "toolbox" van een landmeter omvatte dus veel meer!
    Bijzonder beroep toentertijd dus - landmeter.
    Doet mij dus weer eens vragen naar het waarom?

    Dat heeft volgens mij te maken met de wijzigingen in de wijze waarop men is gaan kijken naar "land" :
    Bij (erf-) verdeling:
    voor de ligging van een perceel werd volstaan met het aangeven van de namen van de eigenaren van de belendende percelen.

    Bij verkoop:
    hier was evenzeer de ligging van belang maar tevens de economische waarde -> wat was de oppervlakte, welk gewas, welke opbrengst, hoe was het water geregeld.

    Belasting
    En toen kregen "we" de belastingen die puur op het oppervlakte van een perceel werden geheven.
    Niet meer op historie, gebruik, opbrengst of andere waarden maar puur gericht op omvang.
    En daarmee ontstond de landmeter ;-)

  • jan toirkens24 mrt 2019, 10:51

    HenkD :-). De opsomming komt uit een inboedel die is nagelaten. Volledigheid kon ik niet beoordelen., dat is een ander *verhaal*. Maar inderdaad dat schietlood ontbreekt in de beschrijving en mogelijk nog een paar zaken. Dank alleszins voor je bijdrage..Beste groet

Je ziet 6 van 6 reacties

Neem contact op met

Log in om contact op te nemen. Alleen ingelogde gebruikers met een bevestigd e-mailadres kunnen een bericht sturen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.