bedelarij

De maatschappij van Weldadigheid (Veenhuizen) werd pas in 1818 opgericht.
In 1810 zaten we in de Franse tijd. Ik weet niet hoe de Fransen met bedelaars omgingen.

Puur kijkend naar het jaartal - 1810 - toen was het Crimineel Wetboek voor het Koningrijk Holland van toepassing.
Daarin werd, voor het eerst op nationaal niveau, bedelarij strafbaar gesteld.

Vóór 1809 was bedelarij dus niet strafbaar, hoewel er veel plaatselijke verordeningen waren.
Maar men besefte ook wel dat straffen geen zin had. Boetes waren oninbaar en opsluiting had evenmin effect want daarna ging het bedelen gewoon door. Het gaat immers om personen die daadwerkelijk geen andere mogelijkheden hadden om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Om wat voor reden dan ook.

De gemiddelde veldwachter beperkte zich dus tot het over de stadsgrens heenzetten van de "vagebond", ook na invoering van het bovengenoemde wetboek. In feite zijn dit soort verboden in de loop der tijd nauwelijks gehandhaafd.
(Je moet even denken aan Zwiebertje en Bromsnor ;-)

Dank je wel, Henk.
Het frappeerde me dat men als beroep -bedelaar- had ingevuld, men zag dat in die tijd als dusdanig...
Ik weet dat er enorme omwentelingen in Europa aan de gang waren, maar je zag meer vanwege de grote armoe -dagloner- staan.

Soms werd aan armen die niet in hun levensbehoeften konden voorzien een zogenaamde "collectiebrief' verstrekt, waarin de reden daarvan werd vermeld, zoals een oorlogswond of verlies door brand. Weldoeners konden daar hun naam in noteren, hetgeen de brief meer gewicht gaf. Uiteraard werd er door bedelaars nogal eens met valse brieven en/of inschrijvers gewerkt.

Een bedelvergunning.
Schepenen van Asten - certificeren - dat, Elske, weduwe Peeter Willems van de Waerenborgh, "sijnde een arme en desolate weduwe" hier te Asten heeft:
"een quaet huys met eenige slechte landerijen en weyden" welke belast zijn met zeer veel en verscheidene renten en pachten, en die de waarde van de goederen overtreffen.
Zij is niet in staat de lasten te betalen, zodat zij haar woning, land en weiden zal moeten abbandonneren, temeer daar het haar, requirante, onmogelijk is de kost voor haar en haar "tien naeckte kinderen" te kunnen verdienen.
Zij krijgt een bedelvergunning (Asten R 108 fol. 96 03-05-1688).

Tiny van Dooremolen.

En dan omstreeks 1787 te St. Oedenrode:
Het is ten strengste verboden te bedelen langs de huijsen, sonder daartoe behoorlijk permissie te hebben verkreegen. Dat geene ingeseetenen sullen vermogen rondgaan en te bedelen sonder voorsien te sijn van de nodige permissie en een teken, om sulks te dragen op de borst, waarop staat het wapen deser vrijheid (St.Oedenrode Gemeente archief Toegangsnr. 7633 inventarisnr. 8 folio 69 v).

Tiny van Dooremolen.

Norah,

Beroep bedelaar vele malen terug te vinden via wiewaswie.nl (opent in een nieuw tabblad), zelfs nog ver in de negentiende eeuw. Ook enkele bedelaressen vermeld.

Dank jullie wel, weer wat geleerd!
Mvg.