Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.
In een notariële akte van Grave van 21 maart 1701 kom ik een contract tegen van een leerkoper en een regiment, waarin overeen wordt gekomen dat de leerkoper zal leveren een aantal stuks portepee [een lederen draagriem met tassen voor om de sabel] met zijn gespen en beslag, voor een bedrag van twee gulden en tien stuivers per stuk; verder 246 riemen of draagbanden van patroontassen, allen gemaakt van "vlantsleder".
Heeft iemand enig idee welk soort leer hiermee wordt bedoeld?
Zou het niet 'elantsleer' kunnen zijn? Een 'e' lijkt in die tijd veel op een 'v', maar met een krul omhoog aan de rechterzijde. Misschien is het verkeerd gelezen ...
Heb je een link naar de scan voor me?
Beste Maurice,
Ik denk niet dat het elandsleer zal zijn, want dat zal rond 1700 in Grave weinig voorhanden geweest zijn.
Maar kijk gerust even naar de scan: NL-HtBHIC_7128_19_0146.jpg
Jos,
Voor zover ik kan nagaan is inv nr 19 van not archief Grave (toegang 7128) niet als scan beschikbaar.
Bij archieven.nl vond ik:
archieven.nl/nl/zoeken?miview=inv2&mivast=0&mizig=210&miadt=235&micode=7128&milang=nl#inv3t1 (opent in een nieuw tabblad)
Ga naar Inventaris -> Diderik Paringet -> nr. 19 -> scan 146
Bij het overzicht bij stamboom "wat zit erin" staat wel het notarieel archief van Grave vermeld maar niet inv nr 19. Hoek kan dat dan?
Omdat ik die op dit moment aan het bewerken ben.
‘Inventaris’
‘Diderik Paringet’
Nr. 19
Scan 146
En je kunt ook kijken bij Wat staat er in - NOG TE INDICEREN:
Grave 7128-19
Scans nr. 146
Misschien zou bedoeld kunnen zijn lamsleder of vlaamsleder. Vlants = Vlaanderen?? Vlanden verwijst volgens WNT naar een onbekende plaats; Vlanden = Vlaanderen??
PS. Vlantsleder -> Vlaamsleder lijkt me een goede optie.
Wat opvalt is dat het woord "vlantsleer" op 2 plekken in de tekst is toegevoegd. Met andere woorden: het is er bij geschreven ter verduidelijking/precisering van een hoedanigheid van het te gebruiken leer. Dus eerder een kwaliteitseis dan een oorsprong of zo.
Het contract was al door de notaris uitgeschreven, beide partijen hebben het doorgenomen en één van hen schreef deze nadere aanduiding erbij. Het handschrift van het woord "vlantsleer" is anders dan hetgeen de notaris opschreef dus de toevoeging zal door 1 van de contractanten zijn gedaan.
In zo'n situatie ligt het het meest voor de hand dat de kopende partij de kwaliteit vastgelegd wilde zien. En dat er dus bijschreef.
Het zou kunnen dat met "vlants" gedoeld wordt op het schouderdeel van het rund. Daar is immers het sterkste en dikste leer te verwachten. Uitstekend geschikt voor een riem/draagband etc..
Flans = ijzeren kraag.
Ik moet van mening verschillen aangaande het handschrift; het valt niet te betwijfelen dat de toevoegingen van dezelfde hand zijn als de rest van de akte. De akte kan door de notaris of een klerk van hem geschreven zijn, maar althans ik heb nooit gezien dat de contractanten z e l f aanvullingen in een notariële akte maakten. De aanduiding van het soort leer kan een kwaliteitsaanduiding hebben ingehouden, de oorsprong van een product kan de aanduiding van een (betere) kwaliteit zijn.
@Michiel - heel wel mogelijk dat de kopende partij de nadere kwaliteitseisen stelde in de 2e lezing en dat de klerk daarbij deze toevoegingen in de tekst aanbracht.
Ik zie nochtans te veel verschillen in de schrijfwijze van de notaris en de toevoegingen om daar dezelfde schrijver uit te kunnen halen.
Maar goed, het gaat uiteindelijk om de betekenis van de term "vlantsleer".
En ik heb daar nog geen sluitende verklaring voor kunnen vinden, anders dan die ik aangaf.
Zou het een samentrekking kunnen zijn van volant ( vlant)
Volant word gebruikt in de betekenis van band of strook ( v Dale woordenboek)
Dus een strook leer om iets mee af te zetten?
"Ik denk niet dat het elandsleer zal zijn, want dat zal rond 1700 in Grave weinig voorhanden geweest zijn."
Beste Jos,
Ik vind dit een beetje kort door de bocht. Elanden vind men sinds de vroege Middeleeuwen inderdaad niet in Nederland. Maar de handel met andere landen was er volop. Denk maar eens aan een stad als Hamburg, die zeer zeker met Scandinavische landen handel zal hebben gedreven. Als het materiaal om zijn specifiek eigenschappen bekend stond en gebruikt werd, zal men er weinig om gegeven hebben dat het niet uit Grave kwam.
Er is een beschrijving op het internet te vinden waarin men de kleding van iemand beschrijft uit 1623: "Broek en mantel waren van scharlaken, zijn ruitersrok van elandsleder ..."
"Bronnen tot de geschiedenis van de Leidsche textielnijverheid verzameld door Mr. N. W. Posthumus, Deel 6" beschrijft een hoeveelheid "buffels- en elantsleer". En dan hebben we het over 1703-1795
Op de scan is, zoals HenkD al vermeldde, te zien dat het woord is toegevoegd. Maar de tweede toevoeging laat ook zien dat het deel 'vlants' afwijkt van de rest. Ik denk dat er eerst is toegevoegd dat het om leer moest gaan en daarna specifieker werd door iets ervoor toe te voegen.
De handel met de Oostzeelanden hoeft niet per se via Hamburg te hebben verlopen.
De Oostzeehandel was groot in Holland. Omstreeks 1530 hadden de Hollanders een geschatte vierhonderd grote schepen in gebruik op de Oostzeevaart.
De Hollanders exporteerden aanvankelijk vooral laken (wol) – dat via Vlaanderen en Schotland in Zeeland en Holland terechtkwam – naar het Oostzeegebied. Maar later ook Nederlandse zuivelproducten, evenals specerijen en bijzondere producten die via de VOC uit Oost-Indië kwamen. Voor deze goederen kregen de Hollanders hout, graan, zout, Zweeds kruit, wapens, pek, teer en dierenhuiden terug.
(c) Historiek.net
Een mogelijkheid zou kunnen zijn dat 'vlants' aan het hoogduits is ontleend. Het 'Mittelhochdeutsches Wörterbuch zum Handgebrauch' van Ziemann (1838) vermeldt bij 'flantsch' : lappen, stück, zeug d.w.z. doek, stuk, spul/weefsel. Flantsch en vlantsch komen in het hoogduits naast elkaar voor.
Hallo. Is daar iemand?
Ik nijg heel voorzichtig naar een aanvulling van de originele tekst en dat we het hier over een verbastering van “elandsleder” hebben.
Maar ik blijf open staan voor andere (betere) oplossingen.
Sorry, ik ben niet voor aanvullingen van originele teksten, lijkt me geen goed idee voor vrijwilligers die transcripties van akten maken. De gebruikers moeten er zelf maar hun ding mee doen, archivarissen en archiefvrijwilligers moeten bronteksten op de website van een archiefdienst niet interpreteren. Bovendien staat er duidelijk vlants met een v aan het begin, in 'vlantsleer' is de e duidelijk anders geschreven dan de beginletter. De notaris of zijn klerk heeft de woorden 'vlants' en 'vlantsleer' toegevoegd.
Je ziet 20 van 26 reacties
Toon volgende 6 reacties