gewicht van een steen gehamerd vlas

Het antwoord is 8 pond voor een steen gehekeld vlas, in dit geval wordt gesproken over gehamerd vlas, wat denk ik hetzelfde is voor de kant en klare ritsen vlas dat vervolgens gesponnen kon worden. Tid : rond 1610..

Mooi zo, Jan.

In Engeland wordt de 'stone' nog steeds gebruikt als gewichtsaanduiding, maar daar is hij 14 pond.

Dag Max, dat is inderdaad zo van dat *stone*en het door jouw vermelde equivalent van 14 pond. Maar dat pond daar (454 gram) aan de overkant is wat anders dan ons pond op het vasteland (500 gram). En dan te bedenken dat de *stone* aan de overkant van de *pond* afhankelijk is van het materiaal. Normaal is een stone daar 6,35 kilo, maar een *stone* vlees is slechts 3,68 kilo, in kaas 7,25 kilo, hooi 9,98 kilo, wol 10,89 kilo. Dat worden nog lastige onderhandelingen in de Brexit-procedure.

Dag Jan, ik kom in verschillende bronnen ook verschillende gewichten voor een steen vlas tegen, van 2,82 of 2,85 kg tot 4 kg (8 pond). Overigens bestond er in 1610 nog geen kilo, dus of het pond een halve kilo was is maar de vraag.

meertens.knaw.nl/ewnd/boeken/woord/4055 (opent in een nieuw tabblad):

- steen , [hoeveelheid] , steen , hoeveelheid vlas, omtrent 3 kilo.
Bron: Panken, P.N. (1850) Kempensch taaleigen, Idioticon I, A-Z, Idioticon II, H-Z, red. Johan Biemans, 2010, Bergeijk.

- steen , stéén , steen. mv. stéén. Als gewicht (voor vlas) is de stéén 4 kg.
Bron: Zegers, A. (1999), Het dialect van het land van Ravenstein, in het bijzonder van Uden en Zeeland, Uden.

- steen , stêên , zelfstandig naamwoord , stêêne , stêêntjie , 1. steen 2. pop van gezwingeld vlas, door de opmakers gemaakt 3. [O] steen (Eng stone), gewichtseenheid voor gezwingeld vlas; een steen vlas woog 2,85 kg
Bron: Werkgroep Dialecten Hoeksche Waard (2006), Hoekschewaards woordenboek, Klaaswaal.

Dank je wel Max voor je bijdrage,

Ik zal maar geen steen in de vijver gooien, zeker niet als die engels is, want dan is het een pond...

Dag Peter :-)., op dit forum is het ZELFS toegestaan om die steen in de figuurlijke betekenis in de vijver te gooien, dus elke bijdrage over dit en andere onderwerpen is m.i. welkom. Met dank aan je bijdrage dus. Beste groet, Jan Toirkens

Wat ik zelf een veel merkwaardigere gewichtsmaat vind is een vijm dakstro. Na een rondje Google ben er inmiddels wel achter dat een Peelse vim in ieder geval 400 pond was (Veghel 1658), terwijl een vijm in Oirschot in 1640 300 pond woog, in bussels van 30 pond. (Met dank aan de heren Toirkens en Van Asseldonk).

Mvg, Max

Ja ook rond Dinther was een vijm 10 bussels ,elk bussel van 30 prond (reken zelf maar om), maar wat later rond 1660 werd het 33 pond per bussel, Ik kwam de term Peelse maat daarbij niet tegen, maar ket kan welhaast niets anders zijn dan Peelse maat voor beide dorpen Heeswijk en Dinther. Maar het land van Ravennsteijn (Uden o.a.) lag vlakbij....

Bij het Meertensinstituut wordt een vim gedefinieerd als een hoeveelheid en niet als een gewichtsmaat, namelijk 100 of 104 schoven/bossen. Het gewicht werd er blijkbaar later in het contract aan toegevoegd als kwaliteitseis.

- vim , vim , vem, veem , is hier zeer gemeen, wanneer van koren gesproken wordt. Het duidt een getal van 100 korengarven aan, en heb het hier nooit van graan hooren gebruiken.
Bron: Panken, P.N. (1850) Kempensch taaleigen, Idioticon I, A-Z, Idioticon II, H-Z, red. Johan Biemans, 2010, Bergeijk.

Max : Ook in Dinther is een vijm de hoeveelheid van 100 garven (ofwel schoven), periode 1650. Bij oogst te velde, gemaaid of in schoven, is de prijs van een vijm rogge 50 stuivers, een garve rogge is een halve stuiver, duidelijk dus 100 garven of schoven in een vijm. Een garve is een bussel halmen die volgens mijn herinnering je met twee handen kon omspannen, in het midden waar de stengels met een wis bij elkaar waren gebonden, was dat een omvang van ongeveer 10-12 centimeter in het rond. Met groet.

Zeker wat betreft de maatvoering is het van belang een onderscheid te maken ten aanzien van de twee soorten vlas. De ene soort werd geteeld voor de productie van linnen. De andere voor de lijnzaadolie.
En dat onderscheid zal ook meespelen bij de bewerking van het vlas: hameren, hekelen en/of hakselen.
Het schoven werd waarschijnlijk bij beide soorten vlas gedaan - om ze te drogen. Naast de lijnzaadolie of linnen was immers het stro een belangrijk product.

Dank Jan, voor de aanvulling. Altijd gedacht dat een schoof de tegen elkaar staande bossen waren, maar dat heet dus een hok. Weer wat geleerd.. Zie ook het onderstaande plaatje:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Vlas_(gewas)#/media/Bestand:Vlas.jpg (opent in een nieuw tabblad)