Sint Rochus, patroon tegen besmettelijke ziektes

Sint Rochus, patroon tegen besmettelijke ziektes
Nieuw aan de corona panepidemie is dat die zo snel zich verspreid heeft over de hele wereld. En dat wij niet meer gewend zijn aan besmettelijke ziektes die snel en wreed om zich heen grijpen en veel slachtoffers maken. In de tweede helft van de negentiende eeuw werd Orthen zeven jaar lang geteisterd door cholera, typhus en pokken. Orthen was toen een gehucht tussen Den Bosch en de Maas in van ruim 450 zielen. In zeven jaar tijd overleden er 100 waaronder veel kinderen.
Het verhaal gaat dat de besmetting pas ophield toen de gemeenschap zich in uiterste nood tot de Heilige Rochus wendde, de patroon tegen besmettelijke ziekten. Zijn beeld werd door pastoor Schutjes in de parochiekerk uitgestald en op 15 augustus 1872 tijdens het lof plechtig gezegend. Uit dank voor de bescherming tegen besmettelijke ziektes, werd een Broederschap ter ere van hem opgericht en werd er jaarlijks in augustus een processie gehouden. Een handboekje voor de leden der broederschap van de Heilige Rochus te Orthen beschrijft minutieus de veldslag onder de parochianen ten gevolge van de ziektes. Ook wordt beschreven hoe de leden van de Broederschap aflaten konden verdienen. Een aflaat van 100 dagen kon je verdienen door dagelijks bij het beeld van de heilige Rochus in de kerk te Orthen, vijf wees gegroetjes en vijf onzevaders te bidden. Ieder die rooms katholiek gedoopt was, kon als lid van de broederschap worden ingeschreven door de pastoor van Orthen. Gewone leden betaalden jaarlijks vijfentwintig cent. Een erelid vijf gulden en religieuzen niets. ‘Behoeftigen aan wie de contributie van vijf stuivers te zwaar valt, kunnen zonder betaling worden ingeschreven’.
Hoe te verklaren dat met de komst van standbeeld van Sint Rochus, de ziektes bezworen werden? Zou het helpen als wij een kaarsje aansteken en gaan bidden tot een heilige? Waarschijnlijker is dat de besmettingen ophielden doordat er in zeven jaar tijd een groepsimmuniteit was ontstaan. En er in het hele land meer aandacht kwam voor hygiëne. De eerste Nederlandse wet op de Besmettelijke Ziekten, nog voorbereid door Thorbecke, werd in 1872 afgekondigd. En er kwam gerichte aandacht voor de opleiding van gediplomeerde artsen .
Maar zo dacht men niet in de negentiende eeuw. De in 1872 in Orthen opgerichte broederschap van Sint Rochus heeft tot in de jaren zestig van de vorige eeuw actief bestaan en telde circa 60.000 leden, niet alleen in Noord-Brabant maar ook daarbuiten tot op Java en in Mongolië toe. Tot circa 1960 waren er bedevaarten naar de kerk van Orthen . Sint Rochus is nog altijd een soort van beschermheilige voor Orthenaren.