betekenis karooten?

Hi Jeanne,

Karoten zijn wortelen, zeker in het Vlaams. Kroten zijn veelal bietjes.

m vr gr
An

Dat zijn bieten > kroten.
Mvg.

Dank jullie wel, maar dat zijn twee verschillende antwoorden. Misschien was de betekenis niet overal hetzelfde. Ik zal het eens navragen in Nederweert.

komt uit het Duits volgens mij. Worteltjes

even googlen kwam ik op de volgende website
vanrijsingencarrotconcepts.com/de (opent in een nieuw tabblad)

In Maastricht en in de dorpen erom heen waren bieten "kroote/kroate".

En daar ik het met Frank nooit eens ben...😉, en nu dus ook niet:
"carottes" zijn "wortelen" in het Frans!

Ik ben het met Norah eens ... maar: kroot/kroten is geen typisch Limburgs woord. Ik kan me nog een discussie herinneren van mijn diensttijd. Iemand uit Zuid-Holland werd daar uitgelachen toen hij het woord 'kroot' gebruikte, terwijl het voor mij (Zuidlimburger) een heel normaal woord was. (Ik heb zelf vaak het probleem met het woord 'schoonbroer, maar dat is een andere discussie).

Bij wikipedia (nl.wikipedia.org/wiki/Kroot (opent in een nieuw tabblad)) wordt gezegd dat het afkomstig is van het Franse 'carotte' en dat het in het Nederlands op een knolgewas duidt. En eerlijk gezegd, ken ik het ook alleen maar als een verwijzing naar een knolgewas. En met name suikerbieten ...

Ik moet altijd lachen als ik een midden/noord-Limburger hoor praten over een 'beetje' (bietje) ... dan denk ik altijd bij mezelf: Een bietje? Da's een kleine kroot!

Zie ook WNT Karoot

gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M030546&lemma=karoot&domein=0&conc=true (opent in een nieuw tabblad)

gtb.inl.nl/iWDB/search?wdb=WNT&actie=article&uitvoer=HTML&id=M030547 (opent in een nieuw tabblad)

MVG-Paul

Allemaal heel erg bedankt voor jullie reacties!
Ik kreeg zojuist antwoord van Alfons Bruekers, voorzitter van de Stichting Geschiedschrijving Nederweert.
Karotten (krotten) in Nederweerts dialect zijn bieten. Wortels zouden in die tijd (1903) nog niet op grote schaal verbouwd zijn, hoogstens in eigen moestuin.

Bieten - dat is inderdaad ook het meest waarschijnlijk.
Rooie biet dan wel, geen suikerbiet.
Overigens kwamen wortelen ook in de 19e eeuw al heel veel voor. Er zijn diverse akten te vinden waarin grote hoeveelheden wortelen werden verkocht.
Die werden echter meestal "peen" genoemd.

Dank je wel, HenkD. Uit welke streek zijn die akten waar jij het over hebt?
Misschien waren er regionale verschillen.

Jeanne, dat waren vermeldingen in en om Venlo.
Overigens niet zodanig als akten maar meer vermeldingen in de kranten via Delpher.nl.
Je vind daar veel informatie in de vorm van koop/verkoop, veilingen en advertenties.

Wij noemden rode bieten kroten (omgeving Helmond, Deurne). Krootjes waren echter ook denneappels. Wij gingen in de jaren 50/60 vaak kroten rapen in de bossen om de kachel mee aan te steken.

Dank je wel HenkD. Delpher ken ik wel. Daar komt die vermelding van de 3000 kilo karooten ook vandaan.

Ik kom uit Noord Brabant. In de jaren 50 spraken wij een dialect. Wij woonden in Waalwijk wat omgeven is, aan één kant door de rivier de Maas en de andere kant bossen en heiden. Wij gingen elk jaar krootjes rapen voor de kachel. krootjes waren kleine dennenappels die eens per jaar van de dennenbomen afvielen. Ideaal als kindling voor de kachels in de winter. Wij zeggen krootjes = dennenappels.

Interessant, die verschillende betekenissen van het woord karooten.
Het woord karooten waar ik het over heb, komt voor in een advertentie m.b.t. de veiling van de inboedel, landbouwgereedschap, vee en "eene partij plantaardappelen, hooi en 3000 kil. karooten", na het overlijden van mijn overgrootouders in 1903. Ik denk dat ik toch voor de bieten ga.

Een kleine nuance.
Bieten in allerlei soorten en maten en elke uitleg hierboven genoemd is in orde
Mogelijk kan hier nog aan toegevoegd de voederbiet of mangelwortel, die eertijds in de mangel werd versnipperd om als voer/bijvoer te dienen voor het vee. In het begin van de vorige eeuw was het werk van mijn moeder om ze van het nog aanwezig zand te ontdoen. Totdat ze ontdekte dat het vee zich daarna vergreep aan de molshopen. Haar werk was meteen ten einde, althans wat dit betreft.
De mangelwortel werd in mijn jeugd uitgehold. Allereerst werd aan de bovenkant een schijf (met een troesje restblad) afgesneden. De wanden voorzien van enkele gaten die als ogen, neus en mond dienden. Een aangestoken kaars erin en het hoofddeksel teruggeplaatst.
Brabantse halloween.