Jacob de Mater (Protestant in Brabant 1656)

De enige de Mater die ik in een kwartierstaat heb is Martijntje de Mater. Huwde 28/10/1690 met Gijsbertus Leemans, mester/glazenier.

Van zijn afkomst weet ik niets. Jacob de Mater deurwaarder van de Raad van Brabant blijkt geslagen te zijn door knechten van de de Graaf van Berlo te Someren. Uit die getuigenverklaringen blijkt dat hij graag een glas (of meerdere glazen) brandewijn lustte.
Op 30 oktober 1680 's morgens om 9 uur zat hij al in de herberg van Peter van Tricht in Someren aan de brandewijn. "Door den brandenwijn beschoncken wordene" werd hij steeds luidruchtiger. Hij vertrok van daar naar de president-schepen waar hij, hoewel het hem werd afgeraden, om nog een glas brandewijn vroeg en nog "meer beschoncken" raakte. In de verklaring van de president-schepen en advocaat Idelet staat over Jacob de Mater "beschoncken sijnde volgens sijn gewoonte". Hij schijnt in die toestand twee Waalse knechten van de Graaf van Berlo, die op hun afscheid voor hun vertrek naar Walonië wat kwamen drinken, voor leugenaars te hebben uitgemaakt. (Raad van Brabant 447.117)

In de index op het notarieel archief van Den Haag is te vinden:
Jacob de mater, bode op Helmont, man van Isabella Craaij, 9-5-1664.
Inv.nr. 315, fol. 513v.
Laat die akte nu gescand zijn: proxy.archieven.nl/0/41272610B0F3409095E99F63F0B74311 (opent in een nieuw tabblad)
de 6e pdf in de rij (Haags_Gemeentearchief_0372-01_315_6_van_7(19184487-vR).PDF).
Op pagina's 50-53 van die pdf staat een akte mbt de familie van zijn vrouw.
Hier wordt gesproken van: Jacob de Matere bode op Helmont, ten houwelijck hebbende Isabella Craaij, kinderen van Corstiaen Craij en geprocreert bij Martijntie Colijn zaliger ... alle erffgenamen van Jan Colijn zaliger in sijn leven borger alhier.

Er is dus in ieder geval een connectie met Den Haag.

Lidmatenregister van Helmond, lidmatenlijst uit 1683:
- Jacob de Mater deurweerder ende coster obiit den 22 aug. s’morgens ontrent ten half vieren anno 1689
- een paar namen verder: Isebel de Craej, huisvrouwe van De Mater

rhc-eindhoven.nl/mi/48/maisi_ajax_proxy.php?mivast=48&mizig=210&miadt=48&miaet=185&micode=10225&minr=16564544&milang=nl&misort=last_mod%7Cdesc&mizk_alle=doop%20eindhoven&mif1=48&mif3=4&miview=viewer2 (opent in een nieuw tabblad)

Hoi

Bedankt voor jullie reacties. Martijntje, vermeld in de eerste reactie, daar stam ik ook van af, en zij is de dochter van Jacob. Dat Jacob vaak dronken was weet ik ook :-), Ook ken ik de gegevens die over hem te vinden zijn in Helmond, aangaande zijn lidmaatschap van de hervormde kerk daar, zijn kosterschap, dat later ook verder door zijn familie werd waargenomen. Zijn zoon Gerrit zou later schepen zijn te Helmond.

De akte uit Den Haag is echter compleet nieuw voor mij!!!. In Helmond komt zij vaak alleen onder de naam Isabelle voor of Isabel de Mater. Maar een keer staat ze als Isabel de Craey, namelijk bij haar overlijden, zoals hier boven vermeld.

Verder vond ik ook een vermelding in het boek "Ontvoerd en Ontvluicht" over religieuse spanningen in Staats Brabant. Daarin staat: "Behalve Maria van Esch, de vrouw van oud-borgemeester Jan van Vijfeijcken en Magdalena Verspaget waren dat Anna de Haes, de vrouw van Joachim Kets, die net als Alberts notaris en procureur was, en Isabella Corstiaens, weduwe van Jacob de Mater, in leven koster van de gereformeerde kerk
In boek: Ontvoerd of gevlucht? Religieuze spanningen in Brabant en de zaak Sophia ..."

Dus inderdaad ik had al een vermoeden dat haar vader Corstiaen heette.

Ik ga eens verder spitten in Den Haag.

Enorm bedankt.

Peter

Isabel Craij, j.d., geboren in Den Haag! , wonende in Roosendaal,
trouwt op 23-01-1666 te Roosendaal, met Pieter Abrahams van Alen, j.m., wonende in Roosendaal. Twee kinderen daar gedoopt.
Eerder huwelijk van haar vóór Jacob de Mater(e)?

De kinderen van Isabel Craij en Petrus van Alen worden RK gedoop., maar het zou toch wel om dezelfde Isabel kunnen gaan.

Hoi

Dit is vreemd want de notariele akte die hier boven genoemd staat, is van 1664, waarin Isabel de Craaij als vrouw van Jacob de Mater vermeld staat. Mogelijk gaat het hier over een andere Isabel.

Let op dat ik ook verschillende Martijntje Collijn ben tegen gekomen.

Wat ik probeer te begrijpen uit de akte uit 1664 is de zin

... kinderen van Corstijaen de Craeij
geprocereert bij Martijntje Colijn zaliger
erfgenamen van Jan Collijn zaliger in leven borger alhier

Kan dit er op slaan dat Martijntje Collijn de moeder van de kinderen van Corstiaen de Craey was?

Probleem is de interpretatie van het woord "geprocereerd bij"

De akte lijkt erfgenamen van Jan Colijn te vermelden, hoewel niet alles goed te lezen is, zijnde
Willem Collijn
Adriaen Collijn, borger
Maritie Cornelis [mogelijk vrouw van] wijle Peter Collijn
En
Johannes de Craey
Baltasar van ..., man van Jacomijna de Craey
Jacob de Mater, man van Isabella de Craey
Allen kinderen van Corstiaen de Craey geproceert bij Martijntje Collijn, zaliger.

Interessant, blijk ik dus ook tot dusver onbekende verre voorouders gehad te hebben via Martijntje Jacob de Mater. Nazaten van haar zijn me bekend, betreft o.a. de families Leemans, Beks, van Gennep, Konings, Vermeeren, tenslotte Toirkens. Met groet vanuit Chili.

kinderen van Corstijaen de Craeij
geprocereert bij Martijntje Colijn zaliger

Ja, dat wil zeggen dat Martijntje Colijn (overleden) de moeder is van de kinderen van Corstiaen de Craeij.
Geprocreet = verwerkt
Zie o.a. deze woordenlijst: verenigdebooten.nl/cms/index.php?option=com_content&view=article&id=455%3Awoordenlijst-memorien-uyt-de-beschrijvinge-der-stadt-dordrecht&catid=15&Itemid=62&lang= (opent in een nieuw tabblad)

De partijen in de delingsakte:
- Willem Colijn mr. metselaer ter eenre;
- Adriaen Colijn borger alhier ter tweder;
- ende Maritie Cornelis Gravelaer [op de volgende bladzijde: Davelaer] weduwe en boederhouster van wijlen Peter Colijn zaliger in sijn leven mede mr. metselaer, moeder ende vooghdesse vande kinderen bijde voorn. haere man aen haer verweckt ter derder;
- Johannes Craaij lintwercker, Bastejaen van Duijren mr. tinnegieter als ten houwelick hebbende Jacobmijna Craaij, Jacob de Matere bode op Helmont ten houwelijck hebbende Isabella Craaij, kijnderen van Corstiaen Craij, geprocreert bij Martijntie Colijn zaliger ter vierder sijde;
alle erffgenamen van Jan Colijn zaliger in sijn leven borger alhier.
De zoon en 2 dochters van Corstiaen Craij en Martijntie Colijn vormen dus de vierde partij.
Het ligt voor de hand dat Willem, Adriaen, wijlen Pieter en wijlen Martijntie kinderen van wijlen Jan Colijn waren, maar het staat niet met zoveel woorden in de akte, dus behoeft nog nadere bewijsstukken.

Het wemelt van de vermeldingen van de naam Colijn in de indexen op de Haagse notarissen over de periode 1597-1670:
archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=59&miaet=1&micode=0372-01&minr=4585479&miview=inv2 (opent in een nieuw tabblad)
archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=59&miaet=1&micode=0372-01&minr=4585537&miview=inv2 (opent in een nieuw tabblad)
archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=59&miaet=1&micode=0372-01&minr=4585584&miview=inv2 (opent in een nieuw tabblad)

Bedankt Dorethe en Anton,

Ik had ondertussen zelf ook de akte nog eens rustig bekeken en uitgevogeld dat het om een vierde deel erfenis ging en Martijntje Colijn is dus Isabella de Craeijs moeder, wat ook mooi klopt met de vernoeming van haar dochter Martijntje de Mater.

Antons transcriptie is wel erg goed, want ik struikelde over de verschillende beroepen en de naam van Bastijaen van Duijren (ik Had Baltasar van Oeijren).

Ik ben inmiddels al wat verder met de familie Colijn. De erfenis betreft of die van hun grootvader (hun vader was Adriaen Jans Colijn) of die van hun oudste broer Jan Arendse Colijn. Hoewel dit nog allemaal sterker moet worden onderbouwd met meer bewijs.

Arent/Adriaen Jans Colijn gehuwd omstreeks 1615 met
Jannetje Pieters Tols
Kinderen:
?. Jan Arendse Colijn (leefde nog in 1652, maar zaliger in 1664)
1. Willem Adriaens Colijn (mr. metselaar in 1664, tr. 8-5-1644 te ’s Gravenhage met Maertgen Ariensdr. van Veen dr van ..., zij doopte 7 kinderen te Den Haag waaronder ene Martina/Martijntje)
2. Adriaen Colijn ???
3. Pieter Arents Colijn (vermeld als mr. metselaar, Overl. voor 5-1664, tr. 20-2-1647 te ’s Gravenhage met Maritje Cornelis Gravelaar dr van Cornelis Thijs Gravelaar en Jannetje Gerrits, in 1674 is zij weduwe van Pieter Arents Colijn en wordt voor het afdragen van de 200e penning haar vermogen vastgesteld op 1.000 gulden. Ze woont dan aan de westzijde van de Brouwersstraat)
4. Martijntje Colijn (tr. omstreeks 1635-45 met Corstiaen de Craij)

In de registers van de kloosterkerk te Den Haag
Op 29-10-1652 Overdracht van nr 13 op Jan Arentse Colijn en zijn erfgenamen
Op 19-6-1672 begraven de huisvrouwe van Colijn
Op 18-9-1674 overgebracht op de naam van Arie Colijn voor de helft mistgaders Willem en de weduwe van Pieter Colijn ieder voor een vierde

Ik ben nu de huwelijksregisters aan het doorzoeken op een huwelijk van of Jacob de Mater of dat van de ouders van Isabella.

Heel erg bedankt voor alle hulp. Van Helmond naar Den Haag, een enorme stap verder

Peter

Nog even een update:

Ik heb het huwelijk gevonden

Jacob Geeraerts de Matre jongman en Elisabeth Craey jongedochter, beide wonende [alhier] op 18-4-1660 te 's Gravenhage (Ned. Herv.)

Er staat echter niet waar Jacob vandaan kwam. Ik vermoed dat hij wel degelijk de zelfde is die in 1656 schoolmeester wilde worden in Vorstenbosch. Ook zijn er meer notariele aktes waar Elisabeth/Isabelle Craey vermeld word, maar die zijn niet in te zien.

Ik vermoed dat Jacob tussen omstreeks 1656 en 1660 te Den Haag woonde, maar omstreeks 1662-1664, misschien al in 1660 weer naar Brabant is vertrokken.

De vader van Isabel: Corstiaen Janse Craey/Craij/Craaij, komt sinds 1636 voor te Den Haag als passementwerker.

Inderdaad komt ook de familie Colijn hier voor, dus er is nu een beter beeld van de voorouders van Isabel Corstiaens de Craey.

Toch weer verder zoeken naar Jacob

Peter

Nog maals een update:

De Haagse notariele archieven waarop Anton me attend maakte zijn echt een heel goede bron. Het blijkt dat Jacob de Mater voorkomt soms als gewoon getuige.

Maar ook een keer in een heel interessante akte: Voor Notaris Philippe van Delden Inv.nr. 568, folio 2 en ook 6, dd 25-4-1659 te Den Haag.
In deze akte komt voor Jabob Gerrits de Mater en Herman Gerrits de Mater, sijn broeder!!!!. De akte gaat over de vordering van onbetaald loon met een vermelding van een Claes Jans te Mill in het land van Cuijk.

archieven.nl/nl/zoeken?mizig=210&miadt=59&miaet=1&micode=0372-01&minr=4586094&miview=inv2 (opent in een nieuw tabblad)
Zie folio 2 en 6

Dat gegeven van Mill.... is mogelijk heel interessant, Ik vond daar een jongedame de Mater die daar trouwt, qua tijdlijn leek het me een zuster van Jacob.

Beste Jan,

Ik begrijp de akte niet precies, maar volgens mij gaat het er over dat Jacob de Mater nog geld krijgt, vanwege onbetaald loon. Of de schuldenaar ook daadwerkelijk Claes Jans te Mill is is me niet duidelijk. Let wel dat enkele maanden na deze akte, solliciteerd Jacob Gerrits de Mater naar de baan van Schoolmeester te Voorstenbosch. Later is hij bode te Helmond. Mogelijk heeft hij voor 1659 te Mill gewerkt.

Ik ben zeer geinteresseerd naar het trouwen van de dame De Mater te Mill. Kun je me die gegevens toesturen? Ik heb die daar nog niet gevonden.

Vriendelijke groeten

Peter

@Peter : Ik heb alle 101 paginas doorgenomen van inv.nr. 372-01 (568) van deze notaris Philip van Delden, maar ik heb jouw akte van 26 april 1659 NIET kunnen vinden. Ik heb verder gezocht naar mijn notitie die ik maakte over die trouw te Mill... maar gezien de rijstebrei alhier ten mijnen huize,,.. die evenmin kunnen vinden. Ik ben zeker dat ik haar in Mill vermeld zag staan, maar het kan ook als een getuige bij een doop zijn geweest. Ik zal kijken of ik haar weer kan vinden. Maar ik kwam haar op het spoor toen ik op de Nijmeegse archiefwebsite aan het zoeken was...dat staat me nog vaag bij.

Beste Jan,

Ik vond verschillende referenties naar ene Jacob de Mater in de index. Deze staat boven aan deze pagine:
archieven.nl/nl/zoeken?mizig=210&miadt=59&miaet=1&micode=0372-01&minr=4586094&miview=inv2 (opent in een nieuw tabblad)

Daarna ga naar
3.108. Philip van Delden ten Berckhuijs (Van Delden) *
568-576 Minuutakten, 1659-1724
568 1659 apr - sep, 1661 feb - 1666 i
Dan klik op de eerste fiche.
De tumbnail van dit fiche is wit en er staat een BNR nummer op maar als je het openent, laat het een heel stel andere paginas in de PDF. In de eerste paar pagina's staan 2 aktes, folio2 en 6 officieel, waarin ook Mill vermeld wordt

Ik hoop dat je dit nu kunt vinden. De akte is niet geheel duidelijk voor mij. Ben nog bezig.

Verder over meisje uit Mill. In 's Hertogensbosch trouwt ene Maria de Mater jongdochter uit Mill. Later ook een Anneke de Mater uit Heusden, omstreeks 1680-1690. Ik vermoed dat dit zussen of nichten zijn.

Mogelijk dat de naam De Mater los gebruikt werd en dat hun vader een andere naam gebruikte. Kan best dat broer Herman Gerrits niet onder de naam De Mater bekend stond, maar zo werd omschreven omdat hij de broer van Jacob Gerrits de Mater was. Mater zou kunnen slaan op Maitre: = Meester en dat was Jacob (Herman waarschijnlijk niet)

Jacob Gerits de Mater machtigt zijn broer Herman Gerits de Mater om geld te ontvangen dat hij nog krijgt van verdiend loon van Claes Jans., wonende te Mill.