Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.

Terug naar overzicht

Borstelfabriek Oss

17 reacties

Co van Leeuwen

Onderstaande informatie komt uit het voorlaatste hoofdstuk van het boek 'De Ontginning' over de ontginning begin vorige eeuw van de Schaijkse hei.
Voor een Schaijkse winkel en smederij maakte de Schaijkse familie Van der Burgt in het begin van de oorlog een vijftigtal blenders (borstels/bezems). Deze borstels verkochten goed met als gevolg dat er een paar apparaten werden ontwikkeld om borstels en bezems te persen. Zo ontstond er in 1942 een kleine borstelfabriek in de Noordhoek te Schaijk. In 1944 verhuisde dit borstelbedrijf van Schaijk naar Oss. Daar kocht de familie Van der Burgt de fima H. Oppenheimer Borstelfabriek in Oss op. Hierdoor kon men beschikken over de benodigde vergunningen en materiaaltoewijzingen. Beide bedrijven werden samengevoegd en onder de naam Firma Van der Burgt Borstelwerken Oss werden de producten aan de man gebracht. De personeelsbezetting bestond uit 60 werknemers. He bedrijf exporteerde onder andere naar Indonesië. In 1955 is het bedrijf overgenomen door een gegadigde uit Indonesië. Deze verkocht het bedrijf gedeeltelijk aan een andere borstelfabriek'.'

Noot: Hoewel er volgens deze boekpassage toch sprake geweest moet zijn van een behoorlijk groot bedrijf is het mij tot nu toe niet gelukt hierover meer informatie te vinden. Niet in de archieven van de Kamer van Koophandel en niet in de lokale bladen waarin toch zeker geadverteerd moet zijn. Ik ben bijvoorbeeld benieuwd onder welke omstandigheden de fabriek van Oppenheimer werd opgekocht. Ongetwijfeld had deze Joodse familie zwaar onder de oorlog te leiden gehad. Was de fabriek tijdens de oorlog gewoon in bedrijf gebleven? Er bestonden in Oss ook andere borstelfabrieken. Was de concurrentie te zwaar en was de situatie bij de overname door de familie Van der Burgt te rooskleurig ingeschat? Reden genoeg om het onderzoek hiernaar te vervolgen. Ik ben benieuwd of ik via dit forum aan nieuwe aanknopingspunten kan komen.

17 reacties

  • HenkD12 jan 2021, 15:35

    In Oss leefde in die tijd:
    Leo Oppenheimer‏‎, zoon van Elkan Oppenheimer en Lina Landau‏.
    Geboren ‎28 okt 1907 Oss, overleden ‎23 jul 1943 Sobibor‎,
    Gehuwd ‎25 apr 1941 Nijmegen met:
    ‎Marthalina Selma van Geuns‏‎, dochter van Leon van Geuns en Vrouke Glaser‏.
    Geboren ‎25 jun 1918 Sappemeer, overleden ‎23 jul 1943 Sobibor‎,

    Vader Elkan Oppenheimer was borstelmaker.

  • Antoon12 jan 2021, 16:46

  • Tiny van der B.12 jan 2021, 20:07

    Gebroeders Oppenheimer
    Borstelfabriek
    Straat:
    Klaphekkenstraat 4
    Plaats:
    Oss
    Datum opheffing:
    21-10-1927
    Opmerking:
    Vestiging: januari 1904
    inschrijving: 23-5-1921
    - vennoten: Elkan Oppenheimer; Louis Opperheim
    - 18-10-1926 zaak overgenomen door Ella Sara Oppenheimer
    - 21-10-1927 zaak verplaatst naar Nijmegen Walstraat 118
    Dossiernummer:
    188

  • Co van Leeuwen13 jan 2021, 20:56

    Dank voor eerste reacties. Inmiddels is mij duidelijk geworden, dat de familie Van der Burgt zoiets als een lege BV van de familie Oppenheimer heeft gekocht om daarmee formeel een eigen fabriek in Oss draaiende te kunnen houden. Er werd flink geïnvesteerd in machines en personeel. Toen echter enkele jaren na de oorlog de overheid met een forse belastingclaim kwam, waren er onvoldoende middelen op te kunnen blijven voortbestaan. De producten kregen de naam BUFA (Burgt Fabriek). Ondanks de informatie van enkele nabestaanden van de familie Van der Burgt heb ik tot nu. Nog nergens documentatie over dit toch redelijk grote Osse bedrijf kunnen. Vinden.

  • L.Auwens17 feb 2021, 11:22

    De vader van schrijver A.M de Jong , Melchior de Jong heeft ook gedurende ongeveer 2 jaren in Oss gewoond en gewerkt als borstelmaker. Dit was in 1891-1893 daarna ging de familie terug naar Nieuw Vosmeer.

  • Peter van de Laar8 mei 2024, 16:17

    In 1930 wordt aan Henrietta Oppenheimer, dochter van Louis, toestemming verleend de borstelfabriek voort te zetten. Het is goed mogelijk dat met haar ook de H. Oppenheimer wordt bedoeld.
    zie delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=MMKB08:000166394:mpeg21:a0010&objectsearch=oppenheimer (opent in een nieuw tabblad)

  • JacvanderAa6 jan 2026, 08:01

    IK heb een foto van het personeel een borstelfabriek die verhuisd is van Nijmegen naar Oss in de jaren twintig van de vorige eeuw.
    Mijn opa was daar werkzaam en verhuisde met zijn gezin mee naar Oss.
    Ik ken de naam van de fabriek niet.

  • Hilde Jansma6 jan 2026, 10:18

    Mogelijk gaat het om Gebroeders Oppenheimer in de Klaphekkenstraat 4 in Oss. Die was in de juiste periode in Oss actief, en er bestaat een Nijmegen connectie. (Zie ook het handelsdossier: proxy.archieven.nl/235/388568D8E907474D95893C46412E4FEC (opent in een nieuw tabblad) )
    Is dit het niet, of twijfel je, dan kan je nog navraag doen bij De Werkende Mens dewerkendemensoss.nl/ (opent in een nieuw tabblad) Deze stichting houdt zich o.a. bezig met het fabrieks- en bedrijfsverleden van Oss. Zij kunnen je waarschijnlijk wel de juiste richting in wijzen.

  • P.G.J.M. van de Laar6 jan 2026, 18:07

    De borstelfabriek van gebroeders Elkan en Louis Oppenheimer in Oss wordt al in januari 1904 gevestigd aan de Klaphekkenstraat 4. Datum opheffing: 21-10-1927.
    Mogelijk betreft het de opvolgers?

  • Antoon7 jan 2026, 13:42

    De borstelfabriek Gebr. Oppenheimer is in 1904 opgericht in Oss door Elkan en Louis Oppenheimer en was een voortzetting van de borstel- en kwastenfabriek E. Oppenheimer en Zoon, opgericht in 1893 (Nieuw Israelietisch weekblad 31-03-1933).
    Elkan opende in 1913 in Nijmegen een nevenvestiging van de Osse borstelfabriek en -winkel aan de Burghardt van den Berghstraat nr. 56.
    In 1926 gingen de firma en de firmanten Elkan en Louis Oppenheimer failliet (Nederlandsche Staatscourant 15-06-1926).
    Ella Sara Oppenheimer, oudste dochter van Elkan, maakte een paar maanden later een doorstart met een winkel en fabriek aan de Tweede Walstraat nr. 128 in Nijmegen, met behoud van de handelsnaam Gebr. Oppenheimer. tinyurl.com/bdepxmbd (opent in een nieuw tabblad) Haar broer Felix handelde in dezelfde producten, wat resulteerde in onenigheid binnen de familie tinyurl.com/466r8aep (opent in een nieuw tabblad).
    In 1930 werd Henrietta Oppenheimer, een dochter van Louis Oppenheimer, op achttienjarige leeftijd handlichting verleend om in Oss een borstelfabriek en -zaak te beginnen.

  • Jac. van der Aa7 jan 2026, 14:09

    Bijgaand de foto van het personeel van de borstelfabriek.
    Staande vierde van rechts is mijn opa.
    Vriendelijke groet,

    Jac van der Aa
    <BR>
    <a href="bhic.nl/media/document/file/borstelfabriek-oss.png?693462c5 (opent in een nieuw tabblad)" target="_blank"><img src="bhic.nl/media/document/file/borstelfabriek-oss.png?693462c5 (opent in een nieuw tabblad)" title="Borstelfabriek Oss" width="500"></a>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>
    <BR>

  • Co van Leeuwen21 jan 2026, 18:50

    Ik mis echter nog steeds meer informatie over de borstelfabriek (BUFA) van de familie Van der Burgt. Hierover is nergens iets te vinden, wat op zich erg vreemd is.
    Overigens, toch iedereen bedankt voor het reageren!

  • P.G.J.M. van de Laar21 jan 2026, 22:15

    In 1970 is (een) borstelfabriek Van de Burgt actief in Zuid-Limburg
    Delpher.nl
    De Nieuwe Limburger,18-4-1970
    KERKRADE.Ook de tweede Kerkraadse mijnzetel ligt thans stil. Vrijdag beëindigde de Willem-Sophia in Spekholzerheide geheel geruisloos de produktie. Hiermee is na eeuwen een eind gekomen aan de steenkoolontginning in het gebied van Kerkrade. Verleden jaar stopte de Domaniale mijn, die inmiddels zoals bekend volop gesloopt wordt. De Willem-Sophia wacht thans na de ondergrondse „afbouw” hetzelfde lot. De twee schachten, die vanaf 1900 de welvaart in het gebied van Spekholzerheide symboliseerden, liggen thans stil en worden weldra dicht gepropt. Nadien begint bovengronds het sloopprogramma. Zoals bekend heeft de directie van de Willem-Sophia onder leiding van ir. Bakker nagenoeg volledig op eigen kracht voor voldoende herindustrialisatie gezorgd op het aangrenzende industrieterrein Willem-Sophia. Op dit terrein, waarvan de naam de herinnering aan de zeven decennia durende steenkool-welvaartsbron levend houdt, is het vooral de onderneming Caja, die met de Raypak en de << borstelfabriek Van de Burgt >> voor de vervangende werkgelegenheid zorgt.

  • P.G.J.M. van de Laar21 jan 2026, 23:03

    Wellicht interessant uit te zoeken of het hier de bedoelde Antonius van der Burgt betreft.

    Dagblad van het Zuiden voor Eindhoven, Meierij, Peel en Kempenland, 29-12-1943
    DUISTERE PRACTIJKEN BIJ BE BERGHEMSCHE BOTERFABRIEK
    Directeur en botermaker gearresteerd
    De gemeentepolitie te Oss heeft een goede vangst gedaan door de arrestatie van den directeur der zuivelfabriek te Berghem J. van Erp en van den botermaker dier fabriek A. van der Burgt. Het uitgebreide onderzoek, dat in samenwerking met ambtenaren van den C.C.D. verricht wordt, heeft reeds eenige strafbare feiten aan het licht gebracht. Zoo is gebleken dat v. Erp in den loop van dit jaar ongeveer 100.000 liter volle melk zonder bon of vergunning verhandeld heeft. Eveneens werden plm. 1000 liter room verhandeld. Goede kennissen en relaties liet de directeur der fabriek ruimschoots in zijn duistere practijken deelen. De productiecijfers der boterproductie werden periodiek vervalscht, zoodat op deze manier gelegenheid bestond een groote hoeveelheid melk achter te houden. De boeren en melkleveranciers zijn door - deze handelwijze de dupe geworden, want zij werden uitbetaald naar een lager vetgehalte der geleverde melk, terwijl zij ook benadeeld werden bij de teruggave der ondermelk. Verder is gebleken dat boterwikkels meermalen gebruikt werden. Een groote instelling te Oss heeft zich hieraan mede schuldig gemaakt. De boterwikkels werden zorgvuldig van de boter verwijderd en aan de fabriek teruggegeven, die hierin dan clandestien de op onrechtmatige wijze achtergehouclen boter opnieuw verpakte. Aan de schadelijke practijken van dezen zwartenhandelaar,waarvan in de eerste plaats de eigen leden der fabriek de dupe werden, is door het actieve optreden der politie en C.C.D. een einde gemaakt.

  • P.G.J.M. van de Laar21 jan 2026, 23:07

    Historicus Paul Spanjaard uit Oss heeft in 2021 onderzoek verricht naar het onteigenen en ontruimen van zeventig huizen van joodse inwoners. Mogelijk is hij bij zijn onderzoek ook op de verkoop van de borstelfabriek gestuit.

  • Piet vos24 jan 2026, 16:42

    Wat ik nog weet van mijn inmiddels overleden broer Wim dat er rond het einde van de tweede wereldoorlog een bezem fabriekje bestond met de naam v/d. Burgt mijn broer Wim heeft daar nog als jongen gewerkt, had dat nog enig verband met de fabriek in Oss? Of zijn er nog mensen die mij daar nog wat meer over kunnen vertellen?

  • Co van Leeuwen27 jan 2026, 13:50

    Hieronder de volledige boekpassage die aan mijn oorspronkelijke vraag ten grondslag heeft gelegen. Ik heb inmiddels twee advertenties gevonden in het blad De Sirene van van april en maart 1945 waarin Van der Burgt's Borstelfabriek in Oss op zoek is naar personeel.

    'In het boek 'De Ontginning' (uitgegeven ca. 1997) staat een beschrijving van Antoon en zijn gezin: 'Na zijn huwelijk vestigde hij zich in 1919 in het Rustven in Reek, nadien Zeelands grondgebied. Antoon huurde daar een boerderij, gebouwd in 1919, van zijn schoonvader Herman Willemsen. Hier werden twee kinderen geboren. Pas in 1923 vestigden zij zich in de Schaijkse Hei. Zij lieten daar een boerderij bouwen en brachten tien hectaren woeste grond in cultuur. Oorspronkelijk werd het gebied omschreven als 'De Ontginning', de 'Schaijkse heide' of kortwerg 'de Hei'. In de naamgeving van toen, uitgesproken in het Schaijks dialect, lag de kwalificatie van dit gebied opgesloten. Dit klonk bepaald niet positief. In 'de Hei' had men het gevoel dat 'men' op hen neerkeek.
    Ook Antoon van der Burgt had zoals bijna alle boeren in De Ontginning een gemengd bedrijf, waardoor zij voor een groot deel in hun eigen onderhoud konden voorzien. Er was weinig of geen gebrek, wel leefde men in grote soberheid. Je zou kunnen zeggen dat het spreekwoord 'van een nood een deugd maken' de wapenspreuk was voor veel bewoners in De Ontginning. Specialisatie in de landbouw werd hier in die tijd nog weinig toegepast. Door propaganda van de 'Jonge Boerenstand' werden op kleine schaal gewassen verbouwd, zoals peulvruchten, veel koolsoorten en groenten in het algemeen, die aan de dagelijkse pot enige garantie gaven en hoge voedingswaarden hadden.
    Een pas ontgonnen grondgebied bracht in de eerste jaren weinig op. De grond was mager en dor en soms was het geruime tijd zo droog dat de opbrengst niet veel meer was dan poot- of zaaigoed. Als het voldoende regende kon op de schrale grond nog redelijk geoogst worden. Met de toen bekende en aanwezige middelen werd niets nagelaten om de productie te verhogen. Tijdens de crisis, in 1928 begonnen, daalden de prijzen drastisch. Op een gegeven moment was er zelfs geen afzet meer van de landbouwproducten. De overheid nam maatregelen waardoor de productie en aantallen stuks vee ingekrompen en gequoteerd moesten worden.

    De ziekte van Antoon van der Burgt was de belangrijkste reden dat de familie al vroegtijdig de boerderij aan de Franse Baan opgaf. De familie zocht al geruime tijd naar een kleinere minder bewerkelijke en meer vruchtbare boerderij. Daarom bouwde Antoon in 1934 opnieuw en verhuisden zij nog in dat jaar naar de Noordhoek. De grond die bij het nieuwe bedrijf behoorde had de familie kort daarvoor geërfd van Herman Willemsen, schoonvader van Antoon. In de buurt van deze grond lag nog een stuk weiland. Ook deze grond werd bewerkt. Aan de Noordhoek woonde de familie tot 1948. In dat jaar overleed Antoon op relatief jonge leeftijd. Moeder Adriana van der Burgt verhuisde spoedig na de verkoop in 1948 met haar gezin naar Oss. Vader Antoon had in 1945 al een stuk bouwterrein gekocht aan de Burgemeester van den Elzenlaan. Ook de bouw van zijn nieuwe woning had Antoon al voor zijn dood geregeld. Zelf heeft hij er niet meer gewoond.

    Voor een Schaijkse winkel en smederij maakte de familie Van der Burgt een vijftigtalblenders (borstels/bezems). Deze borstels verkochten goed met als gevolg dat er een paar apparaten werden ontwikkeld om borstels en bezems te persen. Zo ontstond in 1942 de borstelfabriek in de Noordhoek te Schaijk. In 1944 verhuisde dit borstelbedrijf van Schaijk naar Oss. Direct daarna kocht de familie Van der Burgt de fima H. Oppenheimer Borstelfabriek in Oss op (vermoedelijk Klaphekkenstraat - nu Oostwal). Waarschijnlijk ging het hier om het kopen van een lege BV. Hierdoor kon men beschikken over de benodigde vergunningen en materiaaltoewijzingen. Beide bedrijven werden formeel samengevoegd en onder de naam Firma Van der Burgt Borstelwerken Oss werden de producten (onder de naam BUFA) aan de man gebracht. De personeelsbezetting bestond uit 60 werknemers. He bedrijf exporteerde onder andere naar Indonesië. In 1955 is het bedrijf overgenomen door een gegadigde uit Indonesië. Deze verkocht het bedrijf gedeeltelijk aan een andere borstelfabriek'.'

Je ziet 17 van 17 reacties

Neem contact op met

Log in om contact op te nemen. Alleen ingelogde gebruikers met een bevestigd e-mailadres kunnen een bericht sturen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.