Vertaling tekst in doopboek Velp 1693-1750

Wanneer en waar overleed Henricus Fransse van Dijck?

Ik haal eruit: sc. 67 7 november (1731) is gedoopt Cornelius, te vondeling gelegde zoon bij het huis van Hendrik Fransen van Dijck, ca. 5 jaar, als wiens peetmoeder vanuit de gemeenschap wordt aangedragen Catharina Jacobs Driessen. Maar de tekst heeft wat onbegrijpelijke stukjes tekst, geef ik toe. Wie weet het wel ?
Hendrik Franssen van Dijck overl. Reek 23.12.1729.

Kreeg Cornelius geen achternaam?
Misschien een gevalletje om voor te leggen aan het forum van www.watstaatdaer.nl

Wrschl. is de Catharina Jacobs Driessen Catharina Jaspers x Jacob Driessen ORA Velp 1710-46 voorkomend.

Het lijkt mij erg lastig en nogal ongebruikelijk om een kind van vijf jaar te vondeling te leggen en het daarna ook nog te dopen. Het is een merkwaardige akte.

Bedankt voor jullie snelle reactie den de tip om de tekst te plaatsen op "watstaatdaer".
Deel graag de ontvangen reactie, toch weer wat wijzer geworden.

Bron:watstaatdaer.nl/forum/doopboek-velp-7-11-1731#comment-19371 (opent in een nieuw tabblad)

Otto Vervaart zei op 27 januari 2021 om 16:20
Beste Frans, eerst maar eens een transcriptie van de gehele doopinschrijving:

7 Novembris baptizatus est Cornelius filius expositus iacente? [ante?!} aedes nuper / Henrici Fransse van Dijck, circiter quinquennis, eius materna est / apud quam per communitatem ducatur Catharina Jacobi Driessen.

De interpretatie door het BHIC lijkt me correct. De crux is het woordje nuper , dat ontbreekt uitgerekend in die weergave: meestal betekent het onlangs, maar je kunt het ook vertalen als tot voor kort. Slaat dit nu op het te vondeling leggen of op het huis waar tot voor kort Henricus Fransse woonde? In mijn beleving had het niet zoveel zin om het om de dopeling te laten slaan, die werd meestal kort na de geboorte gedoopt, nuper staat hier na aedes, het slaat dan volgens mij duidelijk op het huis dat recent bewoond werd door Henricus.

Expositus komt van exponere, dat o.a. buitenzetten, ten toon stellen en te vondeling leggen betekent. Cornelius was m.i. in de steek gelaten, achtergelaten.
Omdat men niet wist of hij gedoopt was, werd dat alsnog gedaan, voor de zekerheid. Dat gebeurde dan "sub conditione", wat onder voorwaarde betekent. Een kind mocht namelijk slechts één keer gedoopt worden. Als hij al eerder gedoopt was, werd de tweede doop als ongeldig beschouwd.