dialect

mijnwoordenboek.nl/dialect/Bosch (opent in een nieuw tabblad)

Norah dat hangt er van af of je veel met de mensen van de dorpjes om Den Bosch heen kontact had. Want dan ging men het overnemen. Ik denk dat als je niet veel met buiten staanders te maken had dan merk je dat niet.Van mijn moeder dachten ze dat ze uit Haarlem kwam. Omdat ze geen ordinaire woorden sprak. Maar ze kwam uit Amsterdam en daar wordt veel dialect gesproken. In Haarlem en Den Haag wordt het beste Nederlands gesproken volgens mij.

Wel bedankt. Maar het gaat niet zo zeer of ze het wel of niet sprak, ze hield bij hoog en laag vol dat er geen echt dialect daar bestond.

Zie 'Bossche dialectverschillen' van Cor Swanenberg.
bossche-encyclopedie.nl/publicaties/bossche%20bladen/pdf/1999-1Moerstaal.pdf (opent in een nieuw tabblad)

Veel Brabantse dialecten hebben soms wel wat woorden en uitspraak min of meer gemeen met elkaar.
Toch kunnen sommigen soms precies pinpointen waar iemand oorspronkelijk vandaan komt en de plaatsen kunnen soms slechts ca. 8 km van elkaar gelegen zijn.
Wat mij wel eens opviel bij een oude vriendin (zaliger) afkomstig uit 's-Hertogenbosch ..zij had het over' uwes' waar anderen dan bijv. jou of jouw zouden gebruiken. Weet niet of dat typisch iets is van Den Bosch, maar mijn andere Brabantse vrienden gebruiken dat woord nooit wanneer ze 'Brabants' praten.

Hier is al veul onderzoek noa gedaon.

En moeten we ivm de EEG subsidie bij onze zuiderburen zijn.
www.dialectloket.be
dialectloket.be/tekst/dialectologie/dialecten-in-de-zuidelijke-nederlanden/brabants/ (opent in een nieuw tabblad)

google ook eens op "dialecten brabant"
Er komen dan vele kaarten tevoorschijn hoe een woord of klankval in welke plaats aanwezig is.

voor Noord Brabants dialect zie ook cubra.nl/ (opent in een nieuw tabblad)

Kortom na enig onderzoek zie je niet echte woorden van een plaats maar van een bepaald gebied.

erfgoedbrabantacademie.nl/thema-s/dialect (opent in een nieuw tabblad)

Kortom aan onderzijde van de maas spreekt men Maaskants
van Den Bosch tot aan Limburg net onder de maas.

er is ook een boek te vinden via een weblink als pdf
erfgoedbrabant.nl/projecten/de-dialecten-van-noord-brabant/ (opent in een nieuw tabblad)

en een toegift een woordenboek van de Brabantse Dialecten
e-wbd.nl/trefwoord/search/ (opent in een nieuw tabblad)

Ik denk dat hier verschillende aspecten zijn waar je rekening mee moet houden. Een dialect is niet meer dan een taalvariëteit tov de standaardtaal (Nederlands). Vraag is dan hoever het afwijkt daarvan: gaat het om een afwijkende uitspraak of andere zinsbouw.

Je zou het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden moeten gaan bekijken of (zoals in dit geval) het Brabants als een minderheidstaal wordt erkend. Zo ver ik weet heeft het geen officiële status, dus zou je daarmee al je vraag beantwoordt kunnen hebben: Nee, Brabants en zeker Den Bosch hebben geen erkende dialecten. Maar dat is natuurlijk in de praktijk niet vol te houden vanwege de verschillen in woorden en uitspraak.
Ik weet ook niet of men zich er ooit voor heeft ingespannen (of nog inspant) om voor het Brabants een officiële status te verkrijgen. Het Fries is erkend als aparte taal, omdat het op alle punten van het handvest daaraan voldoet. Het Nedersaksisch en Limburgs hebben dat minder, maar wijken zo ver af dat ze alsnog met hun typische kenmerken als streektaal worden beschouwd. Zeeland heeft het geprobeerd met het Zeeuws, maar om een of andere reden is die poging niet doorgezet. En zoals ik al schreef: of Brabant dit ooit heeft geprobeerd? Geen idee!
Maar officieel heeft het geen status als streektaal.

Marcel merkt terecht op dat de omringende dorpen een invloed hebben op de taal van downtown Den Bosch. En aangezien de stad al eeuwenlang een belangrijke functie had en veel mensen van buitenaf zal hebben aangetrokken, zal de lokale taal sterk onder druk hebben gestaan als het gaat om behoud van ...
En ook de centrale ligging binnen Nederland zal daarbij van grote invloed zijn geweest.

Of je dan nog van een dialect kunt spreken? Ik denk dat dat sterk afhangt van hoe je er zelf tegenaan kijkt. Het Bosch wordt als een sub-dialect ook al bij andere dialecten ingedeeld (Meijerijs/Maaslands) en dat geeft ook al een beetje aan dat het te weinig eigen smoel heeft om als zelfstandig dialect erkent te worden. Wat natuurlijk niet wil zeggen dat het geen eigen kenmerken heeft. En gevoelsmatig kunnen juist die kleine specifieke verschillen maken dat iemand het als een eigen dialect ziet.

Persoonlijk denk ik dat de moeder van Norah wel gelijk had. Maar als dialectspreker kan ik me ook voorstellen dat het sentiment heel sterk is om het toch als een eigen dialect te zien.
En waarschijnlijk zit een Bosschenaar die dit leest, me op z'n plat-Bosch nu te vervloeken ... ;P

Ik ga met Maurice hierin mee. Ik begrijp het eindelijk na al die jaren...😉 Mijn moeder heeft het Bosscher dialect nooit als een echt dialect beschouwd, en sprak het sowieso niet.
Evenmin als het Maastrichts waar ze later is tussen opgegroeid.
Nogmaals bedankt!