Beste forum leden: Mijn familienaam Mense is te herleiden tot Hermanus Mensen geboren in 1711 in Freren, getrouwd met Aaltje Lammers volgens de bekende stamboom kanalen in Nederland. Ik heb dankzij jullie site de doopboeken van St Vitus kerk in Freren kunnen achterhalen en daar van 3 van de 6 kinderen van Hermanus als gedoopt teruggevonden, allen geboren tussen 1737 en 1745. Het doopboek vermeld de naam van Hermanus Mensen maar Aaltje vind ik alleen terug als Gesina Lambers. De familie is met 5 kinderen ergens tussen 1750 en 1760 in Lisse/Voorhout neergestreken. De vader is vreemd genoeg overleden in Delft 1761. Ik kan daar verder online niets over vinden. Nou zijn er ook veel Delftse archieven in het verleden verloren gegaan, maar hoop nog steeds op een aanknopingspunt, waarom overleden in Delft en onder welke omstandigheden. Als iemand een tip heeft hoor ik dat graag.
Het kan zijn overigens zo zijn dat de naam Aaltje pas in Nederland is aangehouden, zo staat ze wel op een overlijdensbericht van haar zoon in elk geval. Wellicht was de naam Aaltje Gesina of iets dergelijks, maar dat vind ik eigenlijk niet zo interresant.
De doopregisters van de St Vitus kerk in Freren beginnen al eind 17e eeuw, de huidige kerk zelf is gebouwd of herbouwd tussen 1895 en 1899. Toen Freren nog onder Nederlands gezag viel was het de katholieken volens mij niet toegestaan diensten te hebben. Ik vroeg mij af waar de doop dan is uitgevoerd. Ik heb wel teruggevonden dat vanaf 1702 toen dit gebied Pruissisch werd weer r.k. kerkvieringen mogelijk waren. “Als Freren 1702 zu Preußen kam, gab es mehr Religionsfreiheit. Am 6. Februar 1718 durfte die Vitusgemeinde in dem neu errichteten Erbhaus des Colon Hermann König-Giesken , heute Paus-Könighoff, erstmalig wieder den sonntäglichen Gottesdienst feiern.” Het kan zijn dat de dopen ook in deze ''noodkerk'' hebben plaatsgevonden. Is hier wellicht iets van bekend bij anderen met voorouders uit Freren?
De naam Mensen kom ik nog steeds tegen in Freren, ook veel in het Nederlands grensgebied trouwens. Ik weet dat er veel mensen uit deze contreien richting Nederland zijn getrokken op zoek naar een beter bestaan in economisch moeilijke tijden. Ik vermoed dat dit ook mijn voorouders heeeft gedreven. Ik kom de naam Mensen echter ook regelmatig tegen in Nederland voor 1700. Kan het zijn dat er eerst een migratie richting Duitsland is geweest of is de bron in dit geval toch vooral in Duitsland te zoeken. Ik vind nog wel wat namen terug als Mensen en Lambers maar geen concrete connecties eigenlijk. Ik kom dus vooralsnog bij het zoeken naar andere voorouders voor 1711 niet verder. Ik ben sowieso van plan na deze barre Covid tijden eens langs te gaan in Freren, maar als iemand nog andere kanalen kent of wellicht zelf al een keer een bezoek heeft gebracht aan Freren met een vergelijkbaar zoekvraag hoor ik het graag.
18 reacties
- Helena6 mrt 2021, 21:52
Je schreef : "...de vader is vreemd genoeg overleden in Delft 1761. Ik kan daar verder online niets over vinden.." Hoe weet je dat?
Heb hierover niets kunnen vinden in de online registers van Delft, maar mogelijk staat niet alles online? Heb wel in begraafregistere van Lisse het volgdende gevonden:
Zie via Family Search [ je moet ingelogd zijn om de scan te kunnen inzien] >> Lisse >>
* Taxation >> Gaardersregisters, 1696-1805 >> Begraven 1751-1805 >> image 110 van 529 >> Harmen Mensen , de nalatenschap is onvermogende om 'slands begraafrechten te betalen, 8 apr 1761 en getekend door de aangever [ met een x] door Dirk Borgman. [ mogelijk was de aangever een relatie, een vriend of buur? Heb even gezocht op die naam...hij en zijn echtgenote in 1751 gehuwd te Lisse, waren afkomstig uit het dorp Messen (?) in het Graafschap Osnabrück]
* En in het ND Begraafregister van Lisse >> Kosten van begraven 1747-1833 >> image 407 van 649 >> nr. 435 > op 8 april 1761 is op 't kerkhof tot Lisse begraven Harmen Mense zijnde een bovenlander.In die jaren wel meer die vanuit het huidige Duitsland richting Nederland trokken. Daar was o.a. geneog werk te vinden in de tuinderijen rondom Lisse en Sassenheim. In mijn onderzoek kwam ik in de 18e eeuw personen tegen uit Noord-Brabant die die richting uittrokken.
- Pieter Mense6 mrt 2021, 22:35
Hoi Helena,
Dank voor je berichtje... ik ga even verder met dit spoor. Weet jij trouwens wat met het begrip bovenlander bedoelt wordt?
- Helena6 mrt 2021, 23:33
Bovenlander...mogelijk is hier bedoeld : iemand die op het bovenland woont?
Via google zag ik ergens op een site: Een bovenland is een smalle strook onvergraven veengrond aan weerszijden van een veenstroom of wetering, met een scherpe overgang naar de aangrenzende droogmakerijen. De benaming zie je in N.- en Z.- Holland bij veenpolderlandschap. Niet verveend gebied wordt bovenland genoemd: veen dat niet geschikt was voor de bereiding van turf omdat er te veel kleilaagjes in het veen zaten, afgezet door Oude Rijn. Verschil tussen bovenland en benedenland (de droogmakerijen) is nog steeds in het landschap zichtbaar, doordat het bovenland enkele meters hoger ligt.- Zag overigens in diezelfde begraafregisters van Lisse wel eens de notitie bij anderen 'een buijtendijks'. Het zal aangegeven hebben waar iemand in die tijd woonde?
- Mogelijk werkte je voorouder bij de verdere inpolderingen' aldaar ofwel n de al droogelegde polders. Opkomst van de tuinderijen aldaar? Een persoon in mijn stamboom werkte daar in 18e eeuw als tuinder in Lisse en Sassenheim.. - Helena6 mrt 2021, 23:54
Nog een vraag: Welke 3 kinderen heb je terug kunnen vinden in de r.k. doopregisters van Freren?
Zelf kom ik met Hermannus Mensen en Gesina Lambers/Lammers in die jaren die je noemt (1737-1745) aan 2 kinderen aldaar r.k. gedoopt.
1. Joannes Henericus ~ 10 jan 1739, get.: Henericus Monster en Catharina Prekenz.
2. Joannes Henericus ~ 7 jul 1745 , get.: Hermannus Koo (?) en Margaretha König.Een kind gedoopt in 1737 aldaar heb ik niet gevonden. Misschien kijk ik ernaast? Welke kind bedoel jij soms hier? Ook het huwelijk niet gevonden in Freren << wat natuurlijk wel belangrijk is om te weten waar en wanneer zij gehuwd zijn omdat het mogelijk vermeld waar bruid en bruidegom vandaan kwamen? Mogelijk moet je hiervoor in naburige plaatsen zoeken?
Wat ik wel in Freren vond was een huwelijk tussen een Hermannus Mensen met Maria Berentzen, ex Freren, op 20 juli 1727. Zou dit soms een eerder huwelijk geweest kunnen zijn? Uit dit huwelijk wel enkele kinderen die allen r.k. gedoopt zijn te Freren: Anna 12 feb 1728, een tweeling Margareta en Anna op 16 jan 1729, Albert op 19 feb 1730 en Bernardus op 22 apr 1736. Tussen feb 1732 en 1736 zijn geen dopen ingeschreven in het register. Kan zijn: Ofwel blz. verloren gegaan ofwel elders nog kinderen gedoopt..of geen kinderen geboren? Na 1736 geen kinderen meer van dit echtpaar Hermannus en Maria Mensen te vinden in dit doopregisters van Freren. Kan zijn dat de moeder overleden is. Kan zijn dat dezelfde Hermannus Mensen opnieuw trouwde met een Gesina Lammers. Mogelijk staat daarbij dat hij viduus (weduwnaar) was? Maar dan moet je wel dat huwelijk zien te vinden. Is zo meer een vermoeden / gok.
Verder huwde in 1728 een Albertus Mensen , ex Freren, met Haske Egbers, ex Beesden (Beesten?). Bij dopen van hun kinderen is Hermannus Mensen wel eens doopgetuige. Mogelijk waren ze broers?
In latere jaren vind je o.a. een Albertus Mensen gehuwd met Helena Maria Holten in 1756 << zij laten o.a. hun oudste kind op 18 okt 1756 Hermannus Bernardus dopen.
- Helena7 mrt 2021, 01:15
wie dit dan kan zijn? >> onder Beerdigungen in Freren >> 13 jan 1738 Hermannus Menssen..?
- Helena7 mrt 2021, 01:53
En deze? Beerdigungen Freren: 29 apr 1748 Gesina Lammers.
Zo nog een Bernardus Mensen en een Joannes Mensen in dit register van overledenen in juli 1752.
En wederom een Hermannus Mensen op 3 april 1761 ...en niet duidelijk of de opmerking ' obiit in Hollandia' bij hem hoort of bij de volgende persoon? Het zou om dezelfde Hermannus kunnen gaan die in april in Lisse begraven werd? Valt op dat deze pastoor of koster wel meer noteerde of men bijv. in Holland overleden was. Mogelijk hield men zo bij welke parochiaan elders overleden was. [Jammergenoeg gaan de lijsten met Hollandgänger die achterin staan maar tot het jaar 1726.].Weet niet wat er meer beschikbaar is van Freren. Kan alleen deze DTB registers online inzien.
Mogelijk dat zijn overlijden elders genoteerd werd (boedelscheiding? of i.d.?) en dat men dan bijv. 'Delft' noteerde omdat dit een beter bekende plaats was dan bijv. Lisse. - Pieter Mense7 mrt 2021, 10:25
Hoi Helena,
Dank voor al het spitwerk. Als je eenmaal begint is het moeilijk loslaten.
Je hebt gelijk wat betreft de gevonden namen tussen 1737-1745, mijn fout, had 1737-1748 moeten zijn, ik had een derde kind gevonden 12? sept 1748 namelijk Joannes Bernardus met getuigen Joannes Lambers en Maria Thünemann.
Wel vreemd dat er twee keer een Henericus gedoopt is, zowel in 1737 en in 1745, die Henericus van 1737 zou dezelfde moeten zijn als Hendrik Mense 26 nov 1819 te Voorhout overleden. Hendrik was de herbergier van het Regthuys aldaar.
Ik had eigenlijk een Harmen Mensen geboren in 1745 verwacht die als pachter in Lisse is gaan werken (Akervoorderlaan) bijna op de grens met Voorhout, die ook 26 nov 1819 te Voorhout is overleden.Er zou volgens weer andere gegevens, geplukt van een site met Mens(e)n stamboomgegevens, maar voor mij nog niet verifieerbaar momenteel, nog een Anna Maria Mensen gedoopt moeten zijn in 1737 met doopgetuigen Detert Lammers en Trine Mensen.
Een Jan (Joannes Lucassen Mensen zou nog op 20 jan 1739 in Freren geboren moeten zijn, wederom met Maria Thünemann als doopgetuige. Ook in Voorhout overleden.
Volgens de eerder vermelde Mens(e)(n) stamboomgegevens zouden 3 broers overleden op 26 november 1816 te Voorhout overleden zijn. Ongeluk, brand? Of het klopt gewoon niet natuurlijk.
En ook nog vermeld een Gezina Harmensd Mensen geboren na Bernardus? Ook vooralsnog niet verifieerbaar.Die Albert die je noemt was ik ook al eens in de registers tegengekomen, en ja dat zou best wel een broer kunnen zijn van Hermanus Mensen inderdaad. Ook een interessant spoor om te volgen.
Dat mogelijk eerdere huwelijk ga ik ook verder uitspitten.
Jouw opmerking: wie dit dan kan zijn? >> onder Beerdigungen in Freren >> 13 jan 1738 Hermannus Menssen..? - wellicht een doodgeboren/vroeg gestorven zoontje?
Jouw opmerking: En deze? Beerdigungen Freren: 29 apr 1748 Gesina Lammers. Ik vermoed dat de moeder Gesina in Freren is overleden en dat de vader Hermanus met kinderen en wellicht met nog een aantal andere dorpsgenoten, familieleden enige tijd daarna naar Nederland is vertrokken.
Er valt nog genoeg te ontdekken, maar vermoed dat een aantal zeken alleen in Freren zelf of in de omgeving van Freren opgeklaart kunnen worden.
Ook een interessant spoor is de vele Mensen die zijn neergestreken in de omgeving Emmercompascum etc. Wellicht weer aanverwanten die daar een bron van bestaan hebben gevonden.
- Pieter Mense7 mrt 2021, 10:39
Overigens is er bij ons ook een link met Brabant , mijn opa Petrus Johannes Mense is getrouwd met een Dimphina van Trijp uit Roosendaal. De familie van Trijp is grotendeels afkomstig uit Zundert/Rucphen. De vader van Dimphina was een Konings en gaat verder terug naar Sprundel.
- Jannie van den Nieuwendijk9 apr 2023, 15:32
Er is wel een Joes[Johannes] Hermanus Mensen terug te vinden DTB Freren online gehuwd met Gesina Coers?23-01-1935.
Dat komt overeen met een doop van Anna Maria dochter van Hermanus Mensen en Gesina Coers 27-02-1743. Zou het dezelfde Hermanus kunnen zijn . Namen werden vaak wisselend genoteerd. - Frank H9 apr 2023, 16:15
- Bovenlander -
Bovenlanders waren Duitse landarbeiders, afkomstig uit Oost-Friesland en Westfalen, die van de 17e tot de 19e eeuw vooral in Holland seizoenswerk kwamen verrichten. In het voorjaar arriveerden ze bij de boeren om veen af te graven, om te maaien en te hooien of om ander zwaar werk te doen.
ivdnt.org/actueel/woorden-van-de-week/terug-in-de-taal/bovenlander/ (opent in een nieuw tabblad)
Als ik dat zo lees klopt dat aardig met zijn afkomst. Een seizoensarbeider, kennelijk met de intentie tijdelijk te verblijven.
nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/3.04.16.080/invnr/5.II/file/NL-HaNA_3.04.16.080_5.II_0036 (opent in een nieuw tabblad)
Lisse Register ontvangst grafrechten 1756-1765 (folio 52r / scan 36)familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-99QJ-5Z43?i=109&cc=2037907 (opent in een nieuw tabblad)
Lisse Gaarder Impost Begraven 1751-1778 (scan 110) - John Mens24 nov 2024, 18:20
Deze familie heeft zoveel takken gekregen dat het allemaal niet zo makkelijk is om precies uit te zoeken.De naam Mens uit de Bollenstreek is wel afkomstig uit Freren NRW.Ook andere takken onder de naam Mensen zijn daar tot nu toe nog woonachtig.
- Pieter Mense24 nov 2024, 19:09
Hoi John, er zijn wel degelijk verschillende oorsprongen wat betreft Mens, Mense of andere spellingen. Er is een site met al deze varianten te vinden, maar het is niet 1 stamboom, er zitten behoorlijk wat fouten in die uitwerking. De naam Mens is veel vaker van protestantse oorsprong, en niet uit Freren (katholiek). Mijn voorouders komt 100 procent zeker uit Freren. Maar er zitten op die site al fouten in de uitwerking van de kinderen van Hermanus Mensen. Ik ben met stamboom onderzoek begonnen tijdens Covid. Maar de laatste 1,5 jaar niet veel meer kunnen doen helaas. Met de huidige beheerder van de site Mens, Mense, Mensen heb ik ooit wel contact gehad, maar het is helemaal doodgebloed en enkele correcties die ik heb ooit heb doorgegeven zijn nooit opgevolgd. Een van de zonen van Hermanus zou volgens die site beheerder van het Regthuys annex herberg aan de trekvaart in Voorhout zijn geweest. Maar daar klopt niets van, dat was een Mens, protestant en 100 procent zeker geen link met Freren. De naam Mense is gewoon het resultaat van het noteren van namen op gehoor. In Freren was het nog Menssen. In een enkel geval is ook wel eens Mens genoteerd, maar ook Mensen met 1 s of Mense. De naam Mens bestond al eerder in Nederland maar zoals gezegd protestants.
- John Johann24 nov 2024, 19:46
Hallo Pieter,ik zou niet alles op het kerkelijk geloof volgen.Zou het kunnen dat door gemengde huwelijken andere dwalingen ontstaan zijn?
- Pieter Mense24 nov 2024, 19:55
Natuurlijk ik ben katholiek opgevoed en de meerderheid van mijn voorouders hingen ook dit geloof aan. Maar hervormd, gereformeerd komt ook voor. Maar de naam Mens is in de meeste gevallen niet te koppelen aan Freren. Op basis van welke stamboom neem jij aan dat ook jouw voorouders uit Freren komen?
- Pieter Mense24 nov 2024, 20:02
Op het internet staat veel onzin, er wordt heel veel gekopieerd zonder daadwerkelijk bronnenonderzoek te doen. Ik heb in het begin van stamboom onderzoek dezelfde fout gemaakt. Maar door schade en schande wijs geworden werk ik alleen nog maar op basis van concrete bronnen: aktes geboorte, trouwen en overlijden, notariële bronnen etc.
- John Johann24 nov 2024, 20:04
Een familie lid uit Voorhout heeft dit uitgezocht.De naam Mens(e)(n) komt echt nog veel voor in N Duitsland/Niedersachsen.Veel succes met verder speurwerk.Alles precies achterhalen is gewoon moeilijk of zelfs onmogelijk.
- Pieter Mense24 nov 2024, 20:49
Is dat familie lid toevallig Richard Mens?
- John Johann24 nov 2024, 21:19
Inderdaad
Je ziet 18 van 18 reacties