Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.

Terug naar overzicht

De oudste generaties van Aarle/Aerle: Uit Oirschot of uit Oisterwijk?

36 reacties

Oetelaar

Gijs van Aarle (Rooi) en ik gaan als aanvulling op ons Van-Aarle-boek "Genealogie Van Aarle 1250 – 1950 al 700 jaar echte Brabanders" (2013) nog eens keer goed kijken naar de Van Aarles uit de 13e en 14e eeuw.
Aan Oirschotse zijde is de oudste Van Aarle, Herman van Aarle (geb. ca 1220), de leenman van de Aarlese hoeve. In de eerste drie generaties daarna komen namen voor zoals Denkinus (Daniel, Deenken), Theodoricus (Dirck), Willem, Berthen, Dirk, Heilwich, Aleijt, Henricus en Wouter.
Aan de Oisterwijkse zijde is de oudste bekende Nicolaas Jan van Aarle (geb. ca 1290), met in de eerste 3 latere generaties namens als Berthout, Johannes, Engbert, Gijsbert, Gherit, Ijda.
Zo op het eerste gezicht lijken de twee families niet verwant (wat ook best goed zou kunnen) met uitzondering van wellicht Berthout en Berthen.

Graag worden Gijs en ik geholpen met aanvullende gegevens of suggesties.

Ger van den Oetelaar

36 reacties

  • jan toirkens25 mei 2021, 19:07

    Zover mijn geheugen strekt was er in het Orschotse inderdaad een familie van Aerle, vernoemd begin 1400 en zelfs een Herman van Aerle uit de vraagstelling van hierboven, zie vermeldingen fichier Bossche protocollen onder Best (Best toen een deel van de heerlijkheid Oirschot, een van de herdgangen van Best was Aerle). In herdgang Aerle was er een leengoed Ten Rodeken en een deel ervan hoorde later toe aan het Bootsgasthuis daar. Over het leengoed Ten Rodeken is gepubliceerd in het destijdse tijdschrift Campinia.

  • jan toirkens25 mei 2021, 19:18

    Er zijn een paar sporadische vermeldingen dus in het Oirschotse, al rond 1400 (lees onder Best), maar er is een lange weg te gaan terug in de tijd dus van 1400 naar 1220 (zie vraagstelling). Een paar vermeldingen :
    Ene Dirck van Aerle was zoon van Herman van der Bruggen, deze Dirck had een broer Wouter ook. Het lijkt er op dat vader Herman van der Brugge weer zoon was van ene Wouter van der Bruggen, immers Dirck van Aerle als zoon van Herman, had zelf een natuurlijke zoon Wouter. Maar meer van belang lijkt me dat deze Dirck van Aerle in een en de zelfde akte wordt vernoemd met juffrouw Margriet van Aerle die de hoeve `t Rot in eigendom had . (her Rot meestal vermeld als ten Rotken of ten Rodeken)

  • jan toirkens25 mei 2021, 23:37

    Deze website zal Ger genoegen doen denk ik, want dat zet omstandig uiteen dat het goed Aerle inderdaad het goed Ten Rodeken is, met een lange reeks van bewezen leenheren/vrouwen.

    jantimmerscultuurhistorie.nl/middeleeuwse-families/leenmannen-van-het-goed-te-aarle-in-best-en-hun-familie/ (opent in een nieuw tabblad)

    Voor mij had de reeks nog ietsje verder in de tijd doorgetrokken konnen worden, ooit was meester Dirck Toirkens er leenman (+ 1612) via zijn vrouw Catharina de Crom, daarna diens dochter Ida Toirkens die met ene Legius trouwde, daarna kwam het goed in handen van Henrick Jan Herberts van de Ven (Liempde).

  • jan toirkens26 mei 2021, 00:19

    Via deze link nog wat meer info over het goed ten Rodeken (van Arkel/van de Meervenne etc.)

    oirschotsheem.nl/campinia/jrg02-008_155-222.pdf (opent in een nieuw tabblad)

    Het goed ten Rodeken is op enig moment in de 15e eeuw opgesplitst. zodat er meerdere genealogische lijnen lopen naar het oorspronkelijke grotere leenbezit.
    Nuja.. in dit verband dus de naam Jeroen Bosch. *Men* denkt dat hij ooit op Ten Rodeken was al dan niet samen met Aleijdt van de Meervenne zijn vrouw.

  • jan toirkens26 mei 2021, 00:34

    Mijn vorige link over het tijdschrift Campinia bevat dus OOK o.a. een artikel van het Oirschotse leengoed Bijsterveldt onder herdgang Straten. Als leenmannen daarbij o.a. Willem van Aerle en op enig moment Bartholomeus van Aerle alias Zuetericks. Daarbij zie je wat meer genealogisch verband vanwege de vermelde denombrementen. Tot zover.

  • Frans van Gemert27 mei 2021, 13:41

    Was het niet verstandig geweest, om een verkort schema van de 13e en 14e eeuwse gegevens toe te voegen, zodat de lezer kan beoordelen of men aanvullende gegevens of suggesties heeft ?

    Nog een opmerking mbt het boek “t Goet te Arle”. Op blz. 55 staat een afbeelding uit het cijnsboek, inv.nr. 45038 mbt Oirschot. Men vermeld “Willem Hermanssone de Arle”, maar volgens mij staat er: “Willem Heinmanssone de Arle”; dus: Willem de zoon van Heinman (= Henrick) van Arle.

    Dan alvast, misschien, een aanvulling: in de Leuvense schepenprotocollen het volgende, hopewel geen 13e of 14e eeuw, maar begin 15e eeuw.

    SAL7712, fol. 41 verso, datum: Penultima Novembris 1411
    Theodericus filius Hermanni quondam van der Bruggen de Breda, commorans apud Orscot ….. (?) opidanus extraneus.
    (Dirck zoon wijlen Herman van der Bruggen van Breda, woonachtig te Oirschot, buitenpoorter (van Leuven).

    SAL7714, fol. 72 verso, datum: 5 Januari 1416
    o.a. Theodericus de Ponte filio Hermanni quondam de Ponte.
    (Dirck van der Bruggen zoon wijlen Herman van der Bruggen; met meerdere personen uit “Oerscot”, 1000 gouden Nobels van de koning van Engeland)

  • jan toirkens27 mei 2021, 16:04

    @Frans, geheel mee eens, de vraagstelling is redelijk vaag, immers tussen 1250 en 1450 zitten minimaal 6-7 generaties, en dus zijn er onnoemelijk veel mogelijkheden om aan te knopen. Complimenten voor je bijdrages uit Leuven, zeer van belang in dit verband.

  • jan toirkens28 mei 2021, 23:32

    @Frans : Bosch Protocol 23 aug. 1386 vermeld Hermanus van der Brugge te Breda, met betrekking tot bezit onder Oirschot (Aerle) dat is dus de vader van de door jou genoemde Dirk Willems van Aerle uit 1411 etc.. Deze Hermanus van Aerle geboren rond 1330, is in ieder geval overleden voor 1411 dus.

  • jan toirkens28 mei 2021, 23:36

    Foutje, sorry. De Hermanus vander Brugge te Breda van hiervoor was dus de schoonzoon van Dirck Willems van Aerle (Herman trouwde met Heijlwigdochter Dirck Willems van Aerle)

  • Hans Vogels29 mei 2021, 08:37

    Hertogelijk cijnsboek 1340
    fol. 1 In Orscot
    Cijnzen van de heer hertog in Oerscot ontvangen in het jaar des heren 1340, op de vooravond van de geboorte van de heilige maagd Maria.

    51 Theodoricus van Arle en Joannes van Flierden, 3 1/2 oude penningen en 1 oude oort
    betaald: 1340 t/m 1346

    fol. 65v in Oerscot
    Cijnzen van de heer hertog in Oerscot, op St. Hubertus

    246. Joannes van Vlierden, schoonzoon (gener) van Willelmus van Arle, 13 1/2 schellingen, van het goed van wijlen Gerardus van der Straten
    betaald: 1340 t/m 1350

    Bron: bewerking Martien van Asseldonk
    users.bart.nl/~leenders/10000bu/data.htm (opent in een nieuw tabblad)

  • jan toirkens29 mei 2021, 14:35

    @Hans : Dank je voor je bijdrage. alhoewel mij al zeer wel bekend dat enorme werk van Martien van Asseldonk. De opvolger van die cijns van 13 en een halve schelling, is Joannes zoon van Heijle van Aerle. Dat zou dus inhouden dat vader Joannes van Vlierden was getrouwd met Heijlen van Aerle en dese Heijlen weer een dochter van Willem van Aerle was. En omdat het afkomstig was uit bezit van wijlen Gerardus van der Straten, moet ik nog eens verder zoeken op dat bezit van Gerard van der Straten of hoe de man ook mag heten. Woonde waarschijnlijk in hergdang Straten dat is de aanliggende herdgang van Aerle. In dat zelfde cijnsboek is er wel een Gerardus zoon van Berte van Aerle met een cijns van 6 nieuwe penningen

  • Hans Vogels30 mei 2021, 09:34

    Over de Van Vlierdens (in Oirschot) schreef ik in 2009 op de huidige nieuwsgroep Middeleeuwse Genealogie het volgende:
    groups.io/g/MiddeleeuwseGenealogie/message/9581 (opent in een nieuw tabblad)
    groups.io/g/MiddeleeuwseGenealogie/message/9614 (opent in een nieuw tabblad)

    Bij mijn weten had Jan van Vlierden diverse kinderen maar geen zoon met naam Jan.

  • Hans Vogels30 mei 2021, 09:49

    Van der Straten's heb je in diverse dorpen, o.a. ook in Someren. Grappig te zien is dat in de 14e eeuw daar diverse generaties de naam Gerard droegen.

    Ik heb de indruk dat in die tijd de gegoede families elkaar wel wisten te vinden. Zo zie je b.v. de Vlierdense Van Bergelens en Van Vlierdens ook in Oirschot gegoed zijn.

    Kanttekening: de betalingsdateringen in het Hertogelijk cijnsboek van 1340 zijn van Martien van Asseldonk. Mijn indruk is gewoon dat het cijnsboek de periode 1340-1380 bestrijkt en niet in 1351 eindigt.

  • jan toirkens30 mei 2021, 13:41

    @Hans, ik denk niet dat 45038/45039 (van Asseldonk) veel verder gaan dan zeg 1370, omdat 45040 aanvangt (hernieuwd is in 1370. dat loopt tot 1382). Over Willem en diens *gener* (1340 etc). Hij komt daar te voorschijn in 1340 met een perceel de Moest, en dus zou het kunnen dat het dezelfde later Willem van der Moest is gaan heten in het jaar 1370, maar dan zou de man in kwestie tegen de 100 jaar oud zijn geworden. En omdat in 1370 Theodorus als zoon optreedt hou ik het erop dat Willem al wijlen was. In 1370 overigens zie ik een cijnsregel met Theodorus de Aerle en Johan van Vlierden samen, dus denk ik dat dat de beiden neven van elkaar waren. Dat leidt tot de discussie van het begrip gener in 1340, zwager of schoonzoon, in dit geval denk ik dus dat beiden generatiegenoten van elkaar zijn.

  • Hans Vogels30 jun 2021, 09:46

    Willem van Aarle, de vader van Dirk en schoonvader van Jan van Vlierden, kan niet in 1312 worden aangemerkt als leenman van het goed Te Aarle in Best. De registratie van de hertogelijke leengoederen is inderdaad eind 1312 na de dood van hertog Jan II gestart met het vermelden van enkele prominente leenmannen die aanwezig waren op 27 september 1312 bij de opstelling van het charter van Kortenberg. Echter niet alle aanwezigen vinden wij terug in de bovenste registratielaag van het oudste Cassel leenboek. Enkele komen pas weer voor als ze een nieuw leen verhieven voor het Brusselse leenhof of als ze hun vader of broer of familielid opvolgden als leenman.

    Er is literatuur beschikbaar over het Casselboek en haar de leenregistraties. Er zijn historici die menen het oudste deel te kunnen dateren als zijnde gevuld tussen 1312 en 1331 (dit even uit mijn geheugen).

    Je mag er derhalve pas van uitgaan dat Willem van Aarle als nieuwe leenman, waarschijnlijk als opvolger van zijn vader, het leen ergens in die oudste periode heeft verheven. Met deze wetenschap kun je dus stellen dat de vader en/of voorganger van Willem van Aarle na 1312 is overleden. Dat maakt het onwaarschijnlijk dat Herman van Aarle uit 1263 de voorganger is van Willem van Aarle.

  • Frans van Gemert1 jul 2021, 12:56

    Wat mij bevreemd, is dat er na anderhalve maand nog geen enkele reactie van de vraagsteller is geweest.

  • Norah1 jul 2021, 16:56

    Ermee eens, dit gebeurt wel vaker, het is een kwestie van fatsoen.

  • OetelaarVraagsteller1 jul 2021, 17:14

    Beste allemaal,
    Vele pogingen heb ik gedaan om te reageren maar Forum pikte het helaas niet meer, ik en ook Gijs hebben wel een aantal keren naar Jan Toirnkens gereageerd omdat ik daar het E-mailadres van had, ook heb ik gemeld dat het forum niet meer lukte. Nu probeer ik het via een nieuwe browser (niet chrome), hopelijk lukt dat wel. Als dit lukt dan komen Gijs en ik zeker met een reactie.

    Ger van den Oetelaar

  • jan toirkens1 jul 2021, 18:23

    Misschien dat de vraagsteller Ger duidelijk maakt waar *zijn* oudste en bewezen voorzaat, volgens zijn website, hetzij leidt naar een mogelijk ouder spoor te Oirschot danwel Oisterwijk. Dat zou een aanwijzing kunnen inhouden waarom de vraag hier werd gesteld. Ik mag aannemen dat noch Oirschot, noch Oisterwijk als varianten zomaar uit de lucht komen vallen? Verder gaapt er nogal een gat tussen zeg het jaartal 1300 en iets in de buurt van het jaartal 1550. In dat laatste jaar 1550 zijn er nogal wat mogelijke bronnen (voor de hier genoemde dorpen), in dat andere jaar 1300 zijn de zoekmogelijkheden erg beperkt. Meer konkreet is mijn vraagje : in welk dorp had de oudste voorzaat bezit (en wanneer dus globaal) , was het Liempde, Boxtel, St. Oedenrode, Oirschot, Best, Oisterwijk of elders?

  • Mariët Bruggeman2 jul 2021, 08:16

    Beste bijdragers aan dit onderwerp. Ik kan me voorstellen dat jullie, na al jullie reacties op dit onderwerp, een reactie van de vraagsteller zeker op prijs zullen stellen. Ik heb Ger daarom nog even gemaild om te vragen hierop te willen reageren.

Je ziet 20 van 36 reacties

Toon volgende 16 reacties

Neem contact op met

Log in om contact op te nemen. Alleen ingelogde gebruikers met een bevestigd e-mailadres kunnen een bericht sturen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.