Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.

Terug naar overzicht

vernoemingssysteem begin 18de eeuw

25 reacties

Sanne

Beste lezer,

Ik hoop dat iemand mij wat meer kan vertellen over het vernoemingssysteem begin 18de eeuw in Brabant.

Bij 16de en 17de -eeuwse voorouders heb ik altijd veel gehad aan de patroniemen en het vernoemingssysteem om weer een stapje verder te komen. Nu strandt het schip echter al begin 18de eeuw en werkt het trucje niet…
Hieronder even een concreet voorbeeld, wellicht praat dat wat gemakkelijker, maar algemene informatie zou al heel welkom zijn. In het bijzonder vraag ik me af:

* hanteert men nog een systeem waarbij opa-van-vaderskant, oma-van-moederskant, etc. als eerste vernoemd worden? Of kiezen de ouders gewoon een familielid/vriend die ze van betekenis vinden?

* wat moet ik met al die ‘Maria’s’? Heeft dit enige betekenis m.b.t. vorige generaties?

* het valt me op dat veel doopgetuigen dezelfde voornaam dragen als het gedoopte kind. Is het kind dan ook vernoemd naar die persoon? Misschien wat ver gezocht, maar ik kan me ook voorstellen dat ze dachten: goh, het is – toevallig – jouw naamgenoot, dus ben jij dan deze keer getuige?

Alvast heel erg bedankt voor de tips!
Hartelijke groet (en een goed weekend), Sanne

Het voorbeeld:

Catharina Gieliam/Giliam/Gilliam/Gilijoms/etc. geboren te Breda, overleden 1795 in Breda
X 1766 Breda
Laurens Kroes/Croes(e) geboren in Guigenhoven (Luik), overleden 1797 in Breda (apothekersknecht)

Kinderen:

1766 Maria Elisabeth, doopget. Maria Elisabeth Bredenbach en Mathias Moors
1768 Maria Christina, doopget. (Maria) Christina Krieger (vrouw van Antonius Stolwerk,
weduwe van Petrus Rijpert)
1769 Gertrudis, (tweeling), doopget. Eva Cleuses en Nicolaas Barjeban
= verm. Nicolaus Bargiban/Nicolaas Barsabam geboren in Luik, getr. met Catharina Potters
1769 Joannes, (tweeling), dooptget. echtpaar Anna Maria Revies en Joannes Godefridus Kriegel
(Joannes Chrigel / Krieger / Cregel)
1771 Maria Petronella, dooptget. Maria Catharina Thiel en Petrus Rijpert
(getrouwd met Maria Christina Chrigel)
1774 Joanna Isabella Antonia, doopget. Isabella Willems en Wilhelmus Guilliams
1775 Wilhelmus, dooptget. Maria Catharina Thilliez en Wilhelmus van Houten
1777 Nicolaas, doopget. Joanna Moervelt, Wilhelmus Guilliams en Maria Catharina Tillie
1779 Adrianus, doopget. Adriana van Loon en Wilhelmus Guilliams

25 reacties

  • Wim4 mrt 2022, 18:33

    1. M.i. regionaal bepaald.
    2. Maria kan plaatselijk bepaald zijn, bijv. de H. Mariaparochie te Etten-Leur zal ws. meer Maria's opleveren dan elders (zoals de Hubertusparochie voor veel meer Hubertussen zorgt etc.). Maar het zou ook kunnen zijn dat een voorouder met de naam Maria een 'onuitwisbare' indruk heeft gemaakt en men haar naam wil doen voortleven.
    3. Vernoeming naar doopgetuigen is heel gebruikelijk. Zie je ook veel als er iemand van 'adel' getuigt. Ook vond er vernoeming plaats naar een reeds overleden broer of zus van het echtpaar.

  • Norah4 mrt 2022, 20:06

    Door de eeuwen heen werd Maria als naam apart zowel als tweede voornaam gebruikt, en soms ook als derde. De reden hiervoor is dat vanuit devotie voor de H. Maagd Maria dit gebruik ontstaan is.
    In jouw geval Sanne, zie je dat de doopgetuigen buitenlandse namen hadden, vermoedelijk opnieuw een militaire familie. Ik zie ook de stad Breda staan > garnizoensstad.

    De dopeling(e) werd hier naar de doopgetuigen vernoemd, en niet vanwege gemak🙂, ik vraag me wel af dit ook werkelijk familieleden waren... De eigen familie bevond zich natuurlijk nog over de grens, en konden niet op tijd bij de doop zijn. Bij R.K. dopen was de ceremonie dezelfde dag v.d. geboorte, of de dag erna.
    In feite is er geen verschil tussen de 18e eeuw en ook latere, en tevens de vorige eeuwen qua vernoemingen. Oudste zoon naar opa paternel, oudste dochter naar oma maternel enz., enz.
    Zelf ben ik nog b.v. met mijn 2e naam naar mijn oma van moeder's kant vernoemd, en de derde was weer Maria, zeer gebruikelijk in het zuiden.
    Maar iets anders Sanne, ben je zelf naar "Sanne van de Rozenhof" genoemd?
    Mvg.

  • Jeanne14 mrt 2022, 21:29

    Ik heb zeven broers en zussen en we hebben allemaal als laatste naam Maria.
    Maria was een erg populaire heilige.
    Maria was ook vaak een extra voornaam, ook al stond die vooraan. Hier b.v. bij Maria Christina, Maria Petronella en Maria Elisabeth. Het is niet altijd duidelijk uit welke naam de roepnaam was afgeleid.

  • Sanne5 mrt 2022, 09:37

    Hallo Wim en Jeanne,

    Hartelijk dank voor de informatie!

    Vriendelijke groet, Sanne

  • Sanne5 mrt 2022, 09:41

    Hallo Norah,

    Jij ook heel erg bedankt voor de informatie!
    Ik zou graag even controleren of ik het wel goed begrijp... 🙂

    Je schrijft:
    "De dopeling(e) werd hier naar de doopgetuigen vernoemd, en niet vanwege gemak🙂, ik vraag me wel af dit ook werkelijk familieleden waren"

    En verderop:
    "In feite is er geen verschil tussen de 18e eeuw en ook latere, en tevens de vorige eeuwen qua vernoemingen. Oudste zoon naar opa paternel, oudste dochter naar oma maternel enz., enz."

    Naar mijn idee is dat strijdig met elkaar, maar ik snap je vast niet goed.

    Hartelijke groet, Sanne

  • Sanne5 mrt 2022, 09:46

    Nog even mijn vraag op een andere manier gesteld:

    Wie weet meer van het vernoemingssysteem begin 18de eeuw in Brabant?
    Uit het voorgaande leid ik af dat we de 'Maria's' een beetje mogen negeren.

    In mijn voorbeeld is de eerste zoon :

    1769 Joannes, (tweeling), dooptget. echtpaar Anna Maria Revies en Joannes Godefridus Kriegel (Joannes Chrigel / Krieger / Cregel)

    Is het nu zo dat de opa aan vaders kant Joannes geheten moet hebben óf dat het kind naar Joannes Godefridus Krieger genoemd is?

    Hartelijke groet, Sanne

  • Norah5 mrt 2022, 11:51

    Dag Sanne,

    Dat tegenstrijdige slaat op het feit dat in dit specifieke geval er niet? naar de familieleden gekeken is. Gewoonlijk kun je ook in de 18e eeuw ervan uitgaan dat de gebruikelijke vernoemingsregels gehanteerd werden. Maar er zijn altijd uitzonderingen...
    Ik had jou trouwens ook een vraag gesteld, het gaat hier om een bekend kinderboek.
    Mvg.

  • Jeanne15 mrt 2022, 15:41

    Die Maria"s kun je soms negeren, maar soms ook niet.
    Ik kom in mijn familie meerdere vrouwen tegen met de naam Maria Elisabeth. Sommigen kom ik later in hun leven tegen als Elisabeth, maar eentje als Maria.
    Kortom, je weet het niet altijd precies.

    Wat die Joannes uit 1769 betreft: ik zou in de eerste plaats denken aan een vernoeming naar zijn grootvader van vaderskant, maar je kunt een vernoeming naar Joannes Godefridus Kriegel niet uitsluiten.

    Je zou kunnen zoeken naar de doopakten van Laurens Kroes en Catharina Gieliam.
    Soms kun je ook info vinden in schepenakten.

  • Jeanne15 mrt 2022, 17:17

    Overlijden Breda 1-8-1774: De twee kinderen van Lourens Kroes, genaamd Belloo en Maria. Belloo zal dezelfde zijn als Joanna Isabella Antonia en Maria kan één van de drie dochters met als eerste naam Maria zijn.

  • Sanne5 mrt 2022, 18:55

    Hallo Jeanne,

    Heel hartelijk bedankt voor de informatie!
    Helaas is Laurens Croes in de buurt van Luik geboren, dat is behoorlijk lastig zoeken.. En van Catharina heb ik niets kunnen vinden, ondanks dat ze in Breda geboren moet zijn. Ze moet wel tussen 1735 en 1748 geboren zijn, maar zelfs als ik gewoon "Cat*'' zoek in het archief van Breda en dan naar logische achternamen kijk, zie ik niets wat er op lijkt.

    Maar jouw methode snap ik hoor, dus ik ga eens kijken of ik met haar broer Wilhelmus wat meer geluk heb 🙂

    fijne avond, en vriendelijke groet, Sanne

  • Jeanne15 mrt 2022, 19:28

    De doop van Laurens zal idd. moeilijk te vinden zijn. Ik denk dat die plaats nu Guigoven heet. Misschien zijn er andere forumdeelnemers die kunnen helpen.

    De doop van Catharina heb ik ook niet kunnen vinden. Maar, als je kijkt bij "wat zit erin" zie je dat niet alle akten van Breda online staat, wat betekent dat er geen indexen van zijn, maar dat er soms wel scans zijn in te zien. Helaas zijn er meerdere kerken in Breda.
    Er zij twee trouwakten van Laurens en Catharina, één NH en één RK. Het RK- trouwen vond plaats in de (St. Anthonius) kerk aan de Nieuwstraat.
    Mogelijk is Catharina daar ook gedoopt, al hoeft dat natuurlijk niet zo te zijn. De akten van 1742-1789 zijn niet geïndexeerd, maar zijn wél in te zien. Je zou daar eens kunnen kijken. Je weet maar nooit! Succes!

    stadsarchief.breda.nl/collectie/archief/bladeren-door-bronnen/registers/43ac3bc8-da38-d533-94f9-379acdbdc2ed (opent in een nieuw tabblad)

  • Sanne5 mrt 2022, 20:25

    Hallo Jeanne,
    Wat een goeie tip! Heel erg bedankt!
    Als ik iets vind laat ik het weten..
    Fijne avond!

  • Helena5 mrt 2022, 21:23

    Mogelijk? Guighoven (B), gedoopt 10 juli 1741 Laurentius
    Ouders: Laurentius Croux en Elisabeth De Mot
    familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-C3MM-XCH?i=133&cat=39575 (opent in een nieuw tabblad)
    Ouders r.k. gehuwd te Guigoven 15 feb 1735.
    familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-C3MM-X7M?i=257&cat=39575 (opent in een nieuw tabblad)

    Naam van de vader als Croughs, Crous enz. en de naam van de moeder als alleen Mot. Kinderen aldaar gedoopt:
    28 dec 1735 Godefridus
    13 jan 1738 Hubertus
    10 juli 1741 Laurentius
    30 juni 1744 Joanna
    3 sep 1747 Leonardus

  • Sanne5 mrt 2022, 21:36

    Hallo Helena,

    Hoe kan je het vinden..?!
    Ongelofelijk..! Heel erg bedankt!

    Vriendelijke groet, Sanne

  • Helena5 mrt 2022, 21:56

    Heel gemakkelijk te vinden, Sanne. De mogelijke doop/geboorteplaats was immers bekend: Guigoven (B). Nu hoeft dit wel niet altijd te kloppen, maar ga er in eerste instantie van uit dat het wel klopt. Zoek dan in de Catalog van Family Search naar deze plaatsnaam. Je moet wel ingelogd zijn om de scans te kunnen inzien. FS heeft de index van de de r.k. registers van Guigover online staan. Kijk zelf maar even in de catalogus: familysearch.org/search/catalog (opent in een nieuw tabblad)
    Daarin de dopen van de kinderen uit huwelijk Laurent Croux en Elisabeth De Mot even bij elkaar zoeken en dan in de doopregisters zelf naar deze dopen zoeken.
    In index heeft men de namen meestal kort of verfranst genoteerd , maar in doopregisters zijn zoals gebruikelijk de Latijnse doopnamen genoteerd.

    Nu hoop ik maar dat het overeenstemt met de verdere gegevens die je al kent. Elisabeth (de moeder) lijkt wel vernoemd te zijn..maar kan evengoed vernoemd zijn naar de doopgetuige Maria Elisabeth Bredenbach...(heb je haar herkomst al gevonden?)
    Grootvader Laurentius is echter niet vernoemd bij die dopen in Breda....Kan zijn dat men eerder de namen aanhield van de doopgetuigen. Of zou de vader de naam van zijn eigen vader niet goed geweten hebben (omdatdeze bijv. erg jong is overleden en zijn moeder misschien hertrouwd is?)

  • Helena5 mrt 2022, 21:58

    Guigoven

  • Helena5 mrt 2022, 23:10

    Op 10 sep 1748 werd een Laurentius Crous begraven, in Guigoven. Dysenterie. Blader je door de begfraafregisters van Guigoven dan zie je dat in de maanden septemebr - november van dat jaar velen overleden aan dysenterie. .. Mogelijk was dit de vader van Laurentius?
    En op 18 sep 1748 een Elizabetha Mott.. [ mogelijk de moeder?)
    familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-C3MM-XSC?i=317&cat=39575 (opent in een nieuw tabblad) en verder...

    De naam Croux en varianten kom je veel tegen in Guigoven. Ook meerderen met dezelfde voornamen, dus toch wel opletten. Vermoedr dat de zonen Godefridus (*1735) en Hubertus (*1738) later nog wel in de registers in Guigoven te vinden zijn. Ze zijn gehuwd en laten kinderen dopen. Ze zijn soms bij elkaars kinderen doopgetuigen. Zij laten o.a. ieder toch ook een zoon Laurentius dopen.

  • Sanne6 mrt 2022, 16:24

    Hoi Jeanne,

    Helaas, geen geluk 🙁
    Maar het was zeker een goed idee, dus nogmaals heel erg bedankt!

    Fijne zondag, groet, Sanne

  • Sanne6 mrt 2022, 16:40

    Hallo Helena,

    Dank je wel voor de uitleg!
    Inmiddels heb ik het zelf ook kunnen vinden, maar alleen was dit me niet gelukt.
    Ik heb notabene 'Guighoven' gezocht bij FS, maar het was nooit bij me opgekomen dat het Guigoven zou zijn.. Dat soort dingen is toch echt een kwestie van ervaring!
    En dat Kroes/Croes ook Crous/Croux etc. kan zijn is toch ook iets waar ik niet zo snel op zou komen. De gekke alternatieve versies kan ik in het Nederlands wel bedenken (soms), maar in het Frans is dat toch even schakelen.
    Kortom: heel erg bedankt!

    Naar aanleiding van jouw vondsten ben ik geneigd te denken dat Catharina en Laurens de vernoemingsregels een beetje aan hun laars gelapt hebben (Laurens was ook schoenmakersknecht 🙂).

    Fijne zondag nog, en vriendelijke groet, Sanne

  • Jeanne16 mrt 2022, 16:51

    Dag Sanne,
    jammer dat het niet is gelukt. Heb je de andere RK-kerken in Breda al geprobeerd?

Je ziet 20 van 25 reacties

Toon volgende 5 reacties

Neem contact op met

Log in om contact op te nemen. Alleen ingelogde gebruikers met een bevestigd e-mailadres kunnen een bericht sturen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.