Jan Willem van Bree Lierop ~1615 - 1667

In het maatboek van Deurne van 1663:

Eigenaar en gebruiker: Philips Hendricx Keijsers
het Velt aen de heijde 25R 13V
inden Bergh 1L 34R 10V
den Grun acker 4L 48R 3V
de Schatgraeff 4L 4R 8V
acker neffens de Bindersse 2L 40R 7V
den Bijlacker 45R 7V
de Langen acker 3L 17R 12V
de acker boven Nelis Jan Rutten 3L 16R 12V
aen de Eijngh straet 1L 20R 3V
den Eventuijn 1L 16R 2V
den Weijerlant 3L 20R
aende Schatgraeff 1L 37R
inde nieu erff 4R
den Bruijsten acker 1L 5R 6V
het Viercant velt 20R

Wie is wie?

In hetzelfde maatboek van 1663, één inschrijving eerder:

Eigenaar : Frans Joosten
Gebruiker: Philips Hendrick van Heuchten
stuck teullant 1L 9R 10V

Hallo Egbert, dat is inderdaad een lastige. Ik heb via de DTB geen verdere aanwijzingen kunnen vinden, welke van de twee het zou moeten zijn.

Ik ben vooral benieuwd of er in de Deurnese aktes concreet staat hoe Jan van Bree aan dat erfrecht gekomen is of ook andere dingen over hem. Heb je daar misschien nog wat gevonden?

Philips Hendrick van Heuchten en zijnvrouw Jenneke Meussen van Bommel waren in ieder geval nog in leven op 04-03-1679. Zie onderstaande akten.

21-10-1669 recht arch deurne inv nr 99 folio 20 verso
Philips Hendrickx als de man van Jenneke de dochter van wijlen Meus van Bommel, Juriaen Goossens als de man van Peerken de weduwe van Meus van Bommel en Hendrick Meus van Bommel verkopen aan Jan Peter Wilberts een stuk bouwland gelegen in de Zeilberg.

26-05-1670 recht arch deurne inv nr 99 folio 33 verso
Hendrick Meussen van Bommel, de man van Alit Huijbert Huijberts, verkoopt aan Philips Hendrickx, zijn zwager, het erfgoed te Vreekwijk gelegen hem toekomende van zijn ouders.

26-05-1670 recht arch deurne inv nr 99 folio 34
Goort Hendrick Laureijns Keijsers bekent schuldig te zijn aan Rut Mattijssen Thomaes, wonend op hoeve op Rut, de som van fl. 150,=, Zie ook de volgende akte.

26-05-1670 recht arch deurne inv nr 99 folio 34 verso
Philips Hendrick van Heuchten, de man van Jenneke Meussen van Bommel, stelt zich borg voor de lening zoals beschreven in de vorige akte.

27-05-1671 recht arch deurne inv nr 99 folio 51 verso
Philips Hendrickx van Heuchten en Goort Laureijns Keijsers lenen voor 2 jaren van Peter Sijmons van Straelen, wonende te Helmond, de som van fl. 200,=.

03-03-1676 recht arch deurne inv nr 100 folio 30 verso
Philips Hendrick bekent schuldig te zijn aan Willem Hendrick Peters de som van fl. 14-13-06

19-08-1676 recht arch deurne inv nr 100 folio 43 verso
Erfwisseling van zekere percelen landbouwgrond gelegen in de Breemortel en Vreekwijk door Evert Gielens ten eenre en Jury Goossens en Philips Hendrickx ten andere zijde,. Een ackerlant int Vreeckwijck 5L EZ Joseph Rut Hendricx AZ Geraert Cornelisse EZ gemeente wegh.

28-05-1677 recht arch deurne inv nr 100 folio 87
Henry Goossens en Philips Hendrick verkopen aan Peter Vloeijmans een zeker stuk akkerland gelegen in de Breemortel.

04-03-1679 recht arch deurne inv nr 100 folio 143 verso
Testamenten voor Philips Hendrickx en zijn vrouw Jenneke Meeussen. Hij gezond zijnde en zij ziek te bed liggend. Zij vermaken hun goederen op de langstlevende.

25-04-1690 Deurne Recht. Arch. inv.nr. 103 fol. 56
Luijcas Biedijcx, als man van Anna Chatarina Bonaerts, heeft laten realiseren zodanige overgifte als Adrianus van Straelen, licenciaat in de rechten, aan hem van een scabinale geprotocolleerde obligatie van 200 gld. ten behoeve van Peter Sijmons van Straelen geconstitueerd ten laste van Philips Hendricx van Heuchten en Goort Hendrick Keijsers.

Als ik dat zo lees lijkt het me eerder onwaarschijnlijk dat Philip van Heuchten de gezochte persoon is. Hij en zijn vrouw leven nog meer dan 20 jaar na het overdragen van het erfrecht van Jan van Bree op Frans Hannen. Ook wordt helaas geen van beide personen in die akten nog genoemd.

De naam van Bree/van Breij is een veel voorkomende naam in Deurne. Ik zie chter maar weinig personen met de naam Willem.
Een Willem Driessen van Breij in 1670.
Een Willem Hendricx van Breij, die 35 jaar is in 1687

In het cijnsboek van de Heer van Helmond betreffende Vlierden nog een Willem van Breij als zoon van Jan Daniles van Breij.

Wel een combinatie van Philipsen en van Breij, maar dat is later en daarin komt geen Willem voor.

13-05-1690 Deurne Recht. Arch. inv.nr. 103 fol. 56 v
Aelken Philipsen, de huisvrouw van Hendrick Peters van Breij, als lasthebber van haar man, verkoopt aan haar broer Jan Philipsen, een derde deel van huis en bijhorende erfenis, haar aangedeeld van haar ouders zaliger, in het Kerckeijnt. Koopsom 150 gld.

26-02-1695 Recht. Arch. Deurne inv.nr. 103 fol. 179 v
Claes Philipsen, Hendrick Philipsen, Frans Joosten van den Eijnt als man van Heijlken Philipsen, Hogaert Hendricx als man van Lijneken Philipsen, en Hendrick Peters van Breij als man van Aleken Philipsen, zij verkopen aan Jan Philipsen, hun broer en zwager, alle erfgoederen binnen Deurne, gekomen van hun zuster zaliger Anneken Philipsen, voor 40 gld.

Het lijkt er sterk op dat er in Deurne geen extra informatie te vinden is. Ik had gehoopt dat het nog wat extra informatie zou opleveren. Heel erg bedankt dat je het voor me hebt nagekeken!

De naam Willem komt inderdaad zeer weinig voor in combinatie met van Bree. Ik heb in Lierop inv.nr. 8 fol. 133. volgende vermelding nog gevonden: dat voor ons comen is Jan Geerits, Thonis Gerits, Jan Hoeben als man ende momber Peerke Gerits, Jenneke Geerits geassisteert met Willem Jan van Breij haeren gecoeren momber, Thonis Geerits ende Jan Gerits hen foordt ende sterck mackende voor Hendrick Geerits hennen broeder, hebben gesaemenderhant erffelijck vercocht opgedragen ende overgegeven Hendrick Jan Joosten ... (26-06-1628)

Of via Heemkundekring de Vonder, in Someren R93, f.108v, dd.20-8-1643: Willem Henrick Bruijstens van Lierop m&m Catarina dr.v. Willem Jan Peters van Breij heeft erf. verkocht Henrick Peter Slaets zijn kintsgedeelte in huis en hof te Someren, zoals van Jan Peters, haar grootvader aangestorven. Aerd Jan Peter van Breij vernadert deze verkoop dd.29-12-1643.

Ook in Helmond is er vermelding van deze Catharina dochter van Willem Jan van Bree uit Lierop.

Willem Jan Peters van Breij uit Someren is al vóór 20-08-1643 overleden.
Hij had in ierder geval een dochter Catharina die de tweede vrouw was van Willem Henrick Bruijstens van Lirop, die volgens het Helmond schepenprotocol ook in Lierop woonde.

Het deel in de erfgoederen in Someren afkomstig van de vader van Willem Jan Peters van Breij wordt door Willem Henrick Bruijstens als man van Catharina op 20-08-1643 verkocht aan haar oom Henrick Peter Slaets die getrouwd was met Heijlcken Jans van Breij.

Als de in 1659 in Lierop genoemde Jan Willems van Breij ook een zoon was van Willem Jan Peters van Breij moet hij ook recht hebben gehad op een deel van de erfgoederen in Someren.

Ik heb echter geen transport gevonden van zijn deel van die goederen. Mogelijk is zijn deel automatisch vererfd aan zijn ooms en tante in Someren doordat hij geen kinderen had.

Catharina Willems die in 1649 in Leende trouwt met Frans Lenart Hannen zou dan op dat moment weduwe moeten zijn van Willem Henrick Bruijstens van Lirop.

Allemaal goed mogelijk, maar bewijzen wordt lastig.

De enige verbinding die ik van Jan Willems van Bree naar Someren denk te kunnen leggen is uit Lierop 11 RA 141. [in de inhoudsopgave staat derffgenaemen van Jan Willems van Breij] dat voor ons comen sijn Willem Marcellis, Peter Marcellis ende noch eenen Peter Marcellis ende Anthonis Hendrickx als wettich man ende momber van Margriet Jansen sijne wettige huijsvrouwe voor hen selven ende Willemken dochter Jan Willems van Breij de selve geassisteert met Jan Hendrick Vlemmicx haeren geelegeerde momber, ende Jan Aerdts Verheijen en Marcellis Aerts als mombers vande onmondige kijnderen van Jan Marcellis

Zij schijnen alle erfgenamen van Jan Willems van Bree te zijn. Zo staat het in ieder geval in de inhoudsopgave die bij dit boek origineel erbij zit. Anthonis Hendrickx en zijn vrouw Margriet Jansen zie ik in de DTB van Someren terug.

Twee pagina's daarvoor vind ik nog:
140. (1508) dat voor ons comen is Sijmon Jansen en heeft wettelijck ende erffelijck vercocht opgedraegen ende overgegeven aen Peter Marcellis en Peter Marcellis sijne broeders, alle sijne gerechticheijt in sijne erfgoedere nhen aengestorven van Jan Willems sijnen vader, gelegen inder prochie van Lierop ter plaetse genaemt het Otterdijck, soo in huijs lant en groese mobbelen soo het selve aldaer onbedeijlt is liggende egeen van dien wtghescheijden mede de schaere opten acker, te weeten sijn geheel kintsgedeelte, staende allen lasten pachten cijnsen tot laste der coeperen ... (10-02-1670)

Hieruit krijg ik het idee dat de vrouw van Jan Willem van Bree 2x getrouwd zou zijn, maar helemaal duidelijk is het me niet.

Die twee Lieropse akten maken het allemaal niet echt duidelijker.
Het is lastig hieruit de juiste familierelatie op te maken.

Is Sijmon Jansen een broer van Peter Marcellis en Peter Marcellis of wordt er bedoeld dat beide Peter's broers zijn. Er had dan eigenlijk moeten staan sijne broeder.

Als Sijmon een broer is van die beide Peter's dan zouden zij dezelfde moeder moeten hebben gezien de gebruikte patroniemen. Aangezien hij een zoon is van Jan Willems, zou hun moeder moeder met een Jan Willems en eerder of later met een Marcellis getrouwd moeten zijn.

De akte op folio 141 maakt het ook niet duidelijker.

Je zou concluderen dat Willem Marcellis, Peter Marcellis, Peter Marcellis en Jan Marcellis vier broers zijn.

Margriet Jansen en Willemken Jan Willems van Breij zouden zussen kunnen zijn. Sijmon moet dan hun broer zijn.

Aangezien het volgens de index erfgenamen zijn van Jan Willems van Bree concludeer ik dat die het laatste gestorven is.

Hypothetisch kom je dan op:

een onbekende vrouw
trouwt (1) Marcellis
trouwt (2) Jan Willems van Bree, overleden vóór 10-02-1670
uit haar eerste huwelijk:
1. Willem Marcellis
2. Peter Marcellis
3. Peter Marcellis
4. Jan Marcellis, overleden vóór 20-03-1670
uit haar tweede huwelijk:
5. Sijmon Jansen
6. Margriet Jansen, trouwt Anthonis Hendrickx
7. Willemken Jan Willems van Breij

Aangezien de kinderen uit twee huwelijken gezamelijk goederen verkopen zou je verwachten dat die goederen van hun moeder zijn gekomen.
In de akte waarin Sijmon Jansen zijn deel verkoopt aan beider Peter's staat echter "aengestorven van Jan Willems sijnen vader". Niet van zijn ouders of van zijn moeder.

Mogelijk is er ook een akte van "een kindschap" gemaakt waarbij kinderen uit verschillende huwelijken gezamelijk de goederen verkrijgen van hun verschillende ouders, ongeacht van welke kant van de familie die komen.

Ik zie geen akten die deze hypothese ondersteunen.

Er is inderdaad een Anthonis Hendrickx en Margriet Jansen in Someren die kinderen laten dopen.

Zij laten 5 kinderen dopen. Drie keer treedt er een vervangende doopgetuige op als meter op. Dat kan er op duiden dat die niet uit Someren kwamen. Lierop was echter niet zover van Someren, zeker de Otterdijk niet waar de erfgoederen waren gelegen dat ligt tegen de grens met Someren aan.

Er treedt in 1671 een Sijmon Joannis als peter op, een Wilhelma Janse in 1673 en een Wilhelmus Ceelen in 1680. Die drie namen zijn we al tegengekomen in de Lieropse akten.

Het lijkt er sterk op dat dit de in de akte genoemde Anthonis en Margriet zijn.

Ik heb dit gezin echter in Someren niet kunnen indificeren.

Dat is een mooie samenvatting en vormt inderdaad de kern van het verhaal. Er komt nog bij dat ik de volgende akte over erfgenamen van Jan Willems van Bree ook een plaats moet geven: Zie onderstaand akte die je op 2 oktober 2022 om 22:01 (bhic.nl/onderzoeken/forum/cijnsregisters-helmond (opent in een nieuw tabblad)) gepost hebt.

Schepenbank Lierop 11, folio 109v
Willem ende Nicolaes zoons Jan Willems van Brey voor hen selven, Jan Leonaert Hoegers als m/m Merijken dr. Jan Willems voers. ende Marcellis Willems van Brey ende Andries Peters van Lijshout als moboirs van Anthonis onmondige zoon Jan Willems voors., hebben nae drie sondachse kerckveylingen en met wtganck der brandende karsse wettelijck ende erffelijck vercocht Joost Marcellis Verberne:
Een stuck ackerlants, genaemt den Wolf, gel. inden Capellencamp, groot 7 cops.
UL. Henrick Jan Koelen
AL. Jan Frans Claessen
UF. de Abdije van Postel
AF. gemeynte van Lierop
Los, behalve dorpslasten en 7 st. 2 oert jaerl. geestelijcke pacht te gelden met den medegelders.
31 jan. 1668.

Met betrekking tot deze akte een paar punten:
1. wie de mede gelders zijn weet ik niet
2. Anthonis is het jongste kind en in 1668 <25 jaar oud, aangezien hij in 1680 trouwt is hij vermoedelijk rond 1655 geboren, in ieder geval na 1645. Hoe dat past met Sijmon, Margriet en Willemke in de bovengenoemde aktes zit me niet helemaal lekker. Aan de hand van de dopen in Someren moet Margriet tussen 1640 en 1648 (op zijn laatst 1653) geboren zijn. Maar Willem, Nicolaes en Merijken zijn vrij zeker voor 1645 geboren (anders zijn ze bij hun huwelijken in resp. ~1666, ~1665 en 1668 wel erg jong).
3. de akker de Wolff was in 1650 al in het bezit van Jan Willems, die als belender genoemd wordt bij de scheiding en deling van de goederen Jans van Dijck saliger ende Jenneken onder de kinderen (Hendrick Jan Coolen [Colen] als wettich man van Dirckxken sijnder huijsvrouwe) - zie Lierop 9 fo. 7ff
4. Marcelis Willems is naar grote waarschijnlijkheid de broer van Jan Willems van Bree.

Jan Willems en Marcelis Willems worden namelijk ook gezamenlijk in Someren genoemd (zie website van heemkundekring de Vonder):
R92,f.118,dd.23-4-1640: Marcelis Willem van Breij, gewesen man van w. Heijlke Claes Henricx vertijt op de toght t.b.v. Frans Claes Henricx en Jan Willem van Breij voor de portie van zijn kinderen.
R92,f.118,dd.9-5-1640: Frans Claes Henricx en Jan Willem van Breij als momboirs van Henrickske hebben openbaar verkocht Dirck Jan Peters en Henrick Jacob Jan Henricx een erfrente.
In marge: Frans Claes Henricx en Joost Goort van de Eijnde hem sterckmakende voor Jan Willem van Breij bekent voldaan te zijn dd.27-5-1652

Uit Lierop 9, fo. 164 en Lierop 11, fo. 46v. blijkt dat Marcelis Willems van Breij al voor 1655 weer gehuwd is met Catharina Dirck Marcelis

Dan nog met betrekking tot het deel van de discussie 26 november 16:09:
In Lierop 11 fo. 67v.ff vond ik volgende erfscheiding
67v. (1436) erfscheijdinge ende deijlinge tussen de kijnderen ende erfgenaemen Jan Hendrickx [inhoudsopgave vermeld: Jan Hendrick Vlas] verweckt bij Merijken Jansen van Helden sijne wettige huijsvrouwe van henne erffgoederen gelegen onder Lierop te Hersel

A: Jacob Jan Hendrickx
B: Margriet Jan Hendrickx ende de voorst. Margriet geassisteert met Joost Jansen van Helden haeren oem ende Marcellis Jan Maes haere mombers
C: Willem Hendrick Bruijstens als man ende momboir van Lijneken Willems van Breij sijne wettige huijsvrouwe

gedateerd 17 december 1665

Dat betekend dat de Catharina dochter van Willem Jan Peters van Breij uit Someren niet trouwt in 1649 met Frans Lenart Hannen uit Leende, zoals ik eerst had aangenomen.
Ik lijdt hieruit 3 mogelijkheden af:
1. Jan en Marcelis hadden nog een zus Catharina en ze zijn 3 kinderen van ene Willem van Breij, maar niet Willem Jan Peter van Breij uit Someren. Wie deze Willem dan zou kunnen zijn is me nog niet duidelijk op dit moment.
2. Jan van Bree is rond 1659 met een dochter van Lenart Hannen getrouwt. Daar heb ik in Leende tot nu toe nog geen aanwijzingen voor kunnen vinden. Zij zou dan de onbekende vrouw kunnen zijn?

In de stamboom van Jannie Westra (gw.geneanet.org/janniewestra?lang=nl&iz=141&p=joannes+willems&n=van+brey (opent in een nieuw tabblad)) wordt een mij onbekende echtgenoot Willemina genoemd, maar ik heb die naam niet kunnen verificeren. In ieder geval is er geen Willemina Leendert Hannen geweest, zoveel is me wel duidelijk.

3. Willem Jan Peters van Breij heeft twee dochters gekregen (in 2 huwelijken) die Catherina heten (is me te hypothetisch, maar ik wil het niet meteen uitsluiten)

Tot zo ver voor nu

Bram, weet niet of je hier iets aan hebt!

Schepenakte - MERIKEN JAN JANS dochter, wed. van WILLEM JANS, met haar schoonvader JAN PETERS van BRIJ als momboir, heeft vernaedert het recht op een huis met toebehoren door JAN ANDRIESSEN van ANTHOENIS WILLEMS, wonende te Mechelen, en van PEETER JAN WILLEMS dochter, gekocht.
Get.: WF/AH 30 april, 1617/1619
Code NTI-15240-3825
Collectie Uittreksels en index Schepenbank Helmond
Id 2319982
Registratiedatum 1617/1619
Registratieplaats Helmond
Aktenummer 341
Oud inventarisnummer 252
Inventarisnummer 3825
Persoon in RA Andriessen, Jan Brij (Breij) van, Jan Peters Jans, Merike Jan Willems, Anthoenis Jan Willems, Peterke Jan
Toponiem in RA MECHELEN

Dit speelt wel 50 jaar eerder, maar is zeker interessant, het gaat over de familie van Breij en over een huis in Lierop.

De oorspronkelijke verkoop:

Rechterlijk Archief Helmond, Inventarisnummer 252, akte 328. BLZ. 265
ANTHOENIS JANS WILLENS, wonende te Mechelen, en PETERKE JAN WILLEMS dochter met haar momboir (Anthoenis voors.), hebben vercocht aan JAN ANDRIESSEN hun recht op een huis, beemd en wei te Lierop int Achterbroeck, geërfd van MARGARETA, wed. van JAN DEYNEN. Get.: WF/BH 18 april 1618.

@Bram

Bram zei op 5 december 2022 om 23:32
4. Marcelis Willems is naar grote waarschijnlijkheid de broer van Jan Willems van Bree.

Dat denk ik ook. Bij de doop van Leonardus, zoon van Johannes Leonardus Hogers en Maria Jan Willems van Breij, gedoopt Lierop 20-05-1671 is Catharina vrouw van Marcelis van Breij doopgetuige.

Waarschijnlijk gaat het om onderstaand echtpaar:

Plaats inschrijving: Lierop
Overlijdensdatum: 09-09-1676
Overledene: Marcellus Wilhelmi van Breij
Folio: 118v
Toegangsnummer: 10225 Collectie doop-, huwelijks- en overlijdensregisters daterend van voor de invoering van de Burgerlijke Stand
Inventarisnummer: 64.1

Plaats inschrijving: Lierop
Overlijdensdatum: 31-01-1678
Overledene: Catharina Mercelli van Breij
Folio: 119v
Toegangsnummer: 10225 Collectie doop-, huwelijks- en overlijdensregisters daterend van voor de invoering van de Burgerlijke Stand
Inventarisnummer: 64.1

Helaas zijn de overlijdensinschrijvingen van Lierop zeer summier. Er staat nooit bij of het om een echtgenoot/echtgenote of weduwnaar/weduwe gaat.

Catharina maakt drie dagen voor haar overlijden haar testament. Zij had in ieder geval een dochter Thonisken en een dochter Heijlken.:

ORA Lierop 12, fol.77v 27 jan.1678
Gecomp. Lijneken wedue Marcellis Willems van Breij, inwoendersse alhier tot Lierop, deselve met sieckte bevangen in haeren lichaeme ende cranck te bedde liggende, nochtans haer verstant ende vijff sinnen ende memorie onder al wel machtich alsoo 't openlijck ende claerlijck wel scheen ende blecke, overdenckende de broosheyt deser werelt ende cranckheyt der menschelijcker natuere, datter niet seckerder is als de doot ende daerom bedacht sijnde
onbedwongen encde onverleijt van iemanden en heeft gemaeckt, geordineert ende gesloeten, maeckt, ordineert ende sluyt bij desen haer testamente.
Inden ierste maeckt sij testatrice haere siele als die van haere lichaem sal scheijden Godt almechtich met den Hemelsen geselschap, ende haer lichaem begraven te worden naerde gewoente deser Parochie.
Comende voorts totter dispositie van haere tijdelijcke goederen, haer van Godt op deser werelt verleent, maeckt sij testatrice voors. aen Thonisken ende Heijlken haere dochters voerwt, ijeder 50 gl. voor hennen getrouwen dienst, die sij altijt aen henne auders gedaen hebben, ende maeckt sij testatrice daerenboven noch aen Heijlken voors. dertich gl. tot haere bruytklederen, ende begeert sij testatrice dat haere goederen voorts van haere gelijcke
kijnderen met vrientschap sullen gedeijlt worden.
Ende volgens dese begeert sij testatrice dat dit haer testamente ende wterste wille sal stadtgrijpen ende effect sorteren in allen rechten, tsij bij forme van testamente, codicille, donatie oft andersins diemen noemt ter sake vander doot.
Dit + iest het merckteken van Lijneken testatrice.
27 jan.1678

Hartelijk bedankt weer voor de berichten!

De akte met betrekking tot de weduwe van Willem Jan Peter van Bree brengt me tot de conclusie dat ik de zoektocht in Someren waarschijnlijk kan staken. Willem Jan Peter van Bree is namelijk in 1618 al overleden.

De reden is dat ik vind in Lierop 8, fol. 133 gedateerd 26-06-1628 dat ene Willem Jan van Bree optreed als momboir van Jenneke Geerits. Aangezien er in Someren niks verder was te vinden, denk ik dat ik zal moeten gaan kijken wie deze Willem Jan van Bree zou kunnen zijn.