Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.
17 reacties
In veel bevolkingsregisters van begin 20e eeuw kom ik een "systeem" tegen waarbij huizen niet door een straatnaam en huisnummer, maar door een wijk letter, plus nummer geidentificeerd worden. Ik krijg de indruk dat deze nummers soms ook veranderen voor hetzelfde huis.
Hoe kan ik achterhalen bij welk modern adres, of anders op een oude kaart, deze wijk letters en nummers horen? Zit daar een systematiek achter?
Dat is nog niet zo eenvoudig. Hierbij alvast een voorzetje.
Nummers voor hetzelfde huis veranderden vaak.
Soms kunt je informatie krijgen via de plaatselijke heemkundekring.
Nummers veranderden vaak bij de aanleg van een nieuw bevolkingsregister, die vaak op adres opgesteld zijn. De nieuwe woningen werden dan ook opgenomen en gesloopte woningen afgevoerd.
Om het nog gecompliceerder te maken: de huisnummers in de bevolkingsregister en akten burgelijke stand komen niet altijd overeen. Het huis had bijv. een nieuw nummer gekregen, maar bij de aangifte werd nog het oude huisnummer genoemd en genoteerd.
Is er vanuit een notariële akte een kadastrale aanduiding bekend, dan kun je er via de kadastrale registers achter komen wie de eigenaren waren door de tijd heen en welk pand het tegenwoordig is of waar het gestaan heeft.
Zoals Jeanne al aangaf, het is geen eenvoudige puzzel. Succes!
Hoi Paul,
Ik heb vorig jaar dezelfde vraag gesteld. Er zijn enkel van de grote steden omnummerlijsten bekend.
Wat je kunt doen is het volgende:
Begin met een bevolkingsregister waar de betreffende familie in voorkomt.
Blader vervolgens het hele bevolkingsregister door zodat je de naaste buren vind. (de nummering van een straat verloopt chronologisch).
Zoek dan in een ouder (meestal 10 jaar verschil) bevolkingsregister weer de betreffende familie's.
Ga zo door totdat je niet meer verder kunt.
Open dan de kadasterkaarten van 1830 en kijk of je deze familie's kunt vinden.
Het is een hoop zoekwerk maar uiteindelijk kom je er wel achter.
Wat betreft kadasternummers, deze zijn tot begin 1900 goed te gebruiken (blijven dus hetzelfde), makkelijk als je in de notariele akten moet gaan zoeken.
Via topotijdreis.nl kun je terug in de tijd, wat weer makkelijk is om te kijken of er huizen bij zijn gekomen of vervallen. dit ten opzichte van de kadasterkaart van 180
Al met al heb ik op deze manier mijn Janssen voorouders terug kunnen vinden tot ca 1750 met de exacte plaats waar ze gewoond hebben.
Veel succes met deze enorme puzzel.
Wow! Dat klinkt inderdaad als een enorme puzzel!
Wat bedoel je precies met het bevolkingsregister doorbladeren op naaste buren? Ik ben gezinskaarten tegengekomen op alfabet, en sommige bevolkingsregisters ook (?). Je hebt het over dat de nummering chronologisch verloopt, wat bedoel je daar precies mee?
Ik heb wel al eens oude kadasterregisters bekeken, met perceelnummers op bepaalde kaarten, en vervolgens eigenaren van die perceelnummers, bedoel je dat? Maar er werd toen toch ook gehuurd?
In ieder geval bedankt voor de heenwijzigingen. Jammer dat er destijds vaak geen systeem toegepast is op de nummers van een woning.
Het bevolkingsregister is meestal op alfabet. Als jouw gezin bv op wijk C nr 14 woont moet je dus gaan zoeken op wijk C nr 15 en 13, dat zijn dan de naaste buren. Je ziet dus dat de nummering van een straat chronologische verloopt.
Op de kadasterkaarten staan de personen vermeld die er wonen ongeacht of ze gekocht of verhuurd zitten.
Over wie gaat t eigenlijk en welke plaats.
Grts René
Bij het kadaster vindt je alleen de eigenaren, geen huurders.
Hier nog mijn antwoord dat niet meer geplaatst kon worden in verband met uitschakelen van de reactiemogelijkheid.
Gemeenten waren inderdaad ingedeeld in wijken die werden aangeduid met een letter. Binnen die wijk waren de huizen opeenvolgend genummerd.
Bij de invoering van het systeem van straatnamen en huisnummers werden er omnummerregisters gemaakt. Daarin zie je de verandering van wijkletter met nummer naar straatnaam met huisnummer. Soms is ook de hoofdbewoner van dat moment vermeld.
Van sommige gemeenten zijn die omnummerregisters bewaard gebleven. De verandering van wijken naar adressen met straatnamen vond op diverse tijdstippen plaats. In Helmond gebeurde dat in 1919, in Someren in 1930, in Deurne pas in 1955.
De oudste bevolkingsregisters zijn meestal per wijk aangelegd. Wijknummers veranderde regelmatig, het oude nummer werd doorgestreept en het nieuwe er achter geschreven. Maar mensen verhuisden ook veel vaker en ook wel in dezelfde wijk. Het is niet te achterhalen of een verandering in huisnummer te maken had met nieuwe huisnummers of met verhuizingen.
Ik heb zelf nooit kaarten gezien waarop de oude wijkindeling was aangegeven.
Kadastraal onderzoek kan een oplossing brengen, maar dat geldt alleen voor de mensen die een eigen huis hadden. Kadastrale leggers kunnen behalve het kadastrale nummer later ook wijknummers vermelden en weer later ook de straatnaam met huisnummer.
Let wel op om de wijkletter niet met de kadastrale sectieletter te verwarren. Dit is een geheel van elkaar gescheiden systeem van nummering.
Kadaster is gebaseerd op eigendom, vermeldt dus alleen de eigenaren en niet de pachters of huurders. Nieuwe huisnummering was vaak gebaseerd op de tienjaarlijkse volkstelling (bijv. december 1859, december 1869 enz.). In sommige gemeenten (ook plattelandsgemeenten) zijn concordansen of huisnummeringsregisters bewaard gebleven, waarbij het oude naast het nieuwe nummer voorkomt. In sommige gemeenten werden in de eerste helft 19e eeuw ook verpondingsnummers gebruikt, die ook wel -naast het kadastrale nummer- in akten van de plaatselijke notaris voorkomen. Op nummering van de buren letten is inderdaad een hulpmiddel om het nieuwe wijknummer te achterhalen. Het is goed om onderscheid te maken in wijknummers en huisnummers. In de meeste gemeenten is in de loop van de 20e eeuw de straatgewijze huisnummering ingevoerd. Daarvoor waren gemeente in wijken verdeeld, aangeduid met een letter, en daarbinnen op nummer.
Voor de gemeente Rosmalen zijn enkele hulpmiddelen geplaatst op www.vanheumen.info
Ik ben voornamelijk aan het kijken in de gemeente Cromvoirt (die in +-1930 bij Vught werd gevoegd), Drunen, Helvoirt en Vught.
Is in die plaatsen al eens hiernaar onderzoek gedaan en gepubliceerd?
Ik zou bij de plaatselijke heemkundekringen informeren. Hierbij een overzicht van de bij Brabants Heem aangesloten Kringen: brabantsheem.nl/kringen/
Ik heb inderdaad al een reactie geplaatst op de heemkundekring van Vught, maar daar heb ik nog geen reactie op gekregen.
Paul,
Heel vaak worden geboorteadressen en overlijdensadressen vermeld in geboorte- en overlijdensakten. En dat kan wel eens handig zijn in de periode vóór de invoering van de bevolkingsregisters in 1850: immers vóór dat jaar zijn er alleen maar volkstellingen en dat zijn slechts momentopnamen uit een bepaald jaar (1830, 1840).
Dank je Theo voor deze tip!
Beste lezer. Wie o wie kan mij helpen? Een "voormoeder" van mij woonde,aldus de geboorteakte uit 1862 van haar zoon, te Haarlem. Toen Wijk1 in de Spaarnwouderstraat nr. 256. Deze straat is echter later "omgenummerd". Wie kent het adres nu? Zou geweldig zijn!
Dank je wel voor je reactie!
Graag gedaan, en succes gewenst,
mvg.
Je ziet 17 van 17 reacties