Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.

Terug naar overzicht

Notariele akten plaatsvervangende mil.dienst Napoleon

10 reacties

G.Lukkassen

Kan iemand mij helpen om de notarieële akten te vinden waarin de overname van de militaire dienstplicht als plaatsvervanger door Nederlanders onderling in het leger van Napoleon is vastgelegd. Zover mij bekend diende dat notarieel te gebeuren.

10 reacties

  • Egbert6 sep 2023, 11:45

    Bij vrijwel iedere notaris bevinden zich akten van nummerverwisseling of van een remplaçant. Dat kon voor iedere notaris gebeuren. Je kunt het beste zoeken in de archieven van een notaris uit de woonplaats van de dienstplichtige of als daar geen notaris was bij een notaris in omliggende plaatsen.

    Bij geïndiceerde notarisakten kun je op naam zoeken. Hier bij het BHIC onder "archieven en boeken" en dan "notaris- en schepenakten".

    Zijn er geen indexen dan kun je zoeken in de repertoria van de notaris (de index die de notaris zelf bijhield) Dat is dan wel een kwestie van die repertoria doorlezen.

  • Jeanne16 sep 2023, 12:02

    Zeeuws-Vlaanderen en een groot deel van Limburg, en waarschijnlijk ook Luyksgestel waren al in 1795 ingelijfd bij Frankrijk. Werden hier ook notarisakten opgemaakt bij remplacering of nummerverwisseling? Zo ja, waar zijn die dan te vinden? Moeten we dan in de Franse archieven zoeken?

  • Norah6 sep 2023, 12:18

    Maastricht al vanaf november 1794 > RHCL.

  • Jeanne16 sep 2023, 14:48

    De akten van remplacering en nummerverwisselingen van Weert werden opgemaakt bij de plaatselijke notaris (Bloemarts), dus dat zal op andere locaties In het zuiden van het land ook wel zijn gebeurd. Bron: Joost Welten "In dienst voor Napoleons Europese droom, De verstoring van de plattelandssamenleving in Weert" . Davidsfonds., Leuven. Proefschrift. Prettig leesmateriaal, ook voor leken. Mooi geïllustreerd.

  • Wim6 sep 2023, 18:16

    De vraag is dan altijd bij welke notaris in welke plaats? Grotere plaatsen hadden meerdere notarissen en niet alles is digitaal beschikbaar.
    Woonplaats dienstplichtige hoeft niet de woonplaats van de plaatsvervanger te zijn. Ken een voorbeeld waarbij een Limburger plv. is voor iemand uit St. Oedenrode! Maar er zijn ook voorbeelden uit de 19e eeuw waarbij de notaris van elders afkomstig was en 'toevallig' zitdag hield in de woonplaats van de dienstplichtige. Dus zeg het maar.

  • Jeanne16 sep 2023, 18:40

    Gaat het om een bepaalde persoon? Dan zou het handig zijn om daarover meer gegevens te hebben, zoals geboortedatum, geboorteplaats, woonplaats en ouders van de dienstplichtige en/of zijn vervanger. Dan kunnen we meezoeken.

  • Egbert6 sep 2023, 21:58

    "In dienst voor Napoleons Europese droom" is inderdaad een mooi en zeer leesbaar boek.

    Het proefschrift "Twee eeuwen dienstplicht, discipline, dienstweigering en desertie. Deelnemen (of niet) aan de Nederlandse
    krijgsmacht in rechtshistorisch perspectief " van Stan Meuwese vind ik lastiger leesbaar. Het geeft echter wel veel informatie over de Franse dienstplicht. Hieronder wat citaten uit dit werk:

    De dienstplichtwet in Frankrijk was geen uitvinding van Napoleon. De eerste dienstplichtwet (de wet Jourdan-Delbrel) werd op 19 Fructidor an VI (5 september 1798) vastgesteld. Pas de Staatsgreep van 18 Brumaire VIII (9 november 1799) nam Napoleon Bonaparte de macht in Frankrijk over.

    Die wet hield in dat alle jongemannen tussen 20 en 25 jaar in dienst moesten. De maximale diensttijd werd vastgesteld op vijf jaar; dat maakte een einde aan de dreiging om als dienstplichtige eindeloos soldaat te moeten zijn. Die maximale wettelijke dienstplicht leverde een effectieve diensttijd van vier jaar op.
    Alleen ongehuwden en weduwnaars (zonder kinderen) kwamen in aanmerking voor de dienstplicht, gehuwden kregen vrijstelling. In de eerste versie van deze wet was geen plaatsvervanging opgenomen. Pas op 17 april 1799 werd de mogelijkheid van plaatsvervanging geopend.

    Napoleon was voorstander van een leger op basis van zijn dienstplicht en nam de bestaande wet met enkele aanpassingen over. Op 8 maart 1800 regelde Napoleon die plaatvervanging opnieuw. Daarin stonden ook de voorwaarden, waaronder die dat er een verklaring moest worden afgelegd voor een notaris.

    Het Koninkrijk Holland kende geen grondwettelijke dienstplicht. Koning Lodewijk Napoleon stond voor de opgave om troepen te leveren ter ondersteuning van de Franse krijgsmacht van zijn broer en zonder dienstplichtwet lukte dat niet. Omadt dat niet lukte was dat een van de redenen van Napoleon voor de volledige inlijving van het koninkrijk Holland bij het Franse keizerrijk. Op 9 juli 1810 werd het Koningrijk Holland tot een Franse provincie gemaakt en werden per 1 maart 1811 verschillende Franse regelingen ook in Nederland van kracht, zoals het burgerlijk recht, het strafrecht, de maten en gewichten; als eerste echter al per 3 februari 1811 de dienstplicht.

    Het grondgebied van het Koninkrijk Holland, dat werd ingelijfd verschilde van het grondgebied van het huidige Nederland: Zeeuws-Vlaanderen en Limburg waren sinds 1795 onderdeel van Frankrijk, Vlissingen en omstreken vanaf 12 november 1807 en het hele eiland Walcheren vanaf 1 februari 1810.

    De vesting Maastricht en andere regio's werden reeds in het najaar van 1794 veroverd door de Franse republikeinse legers en waren dus in wezen al onder Frans bestuur. Op 11 mei 1795 stond de Bataafse Republiek bij het Verdrag van Den Haag bijna geheel Nederland beneden de grote rivieren af aan Frankrijk. De reeds veroverde gebieden werden ook ingelijfd bij de Franse Republiek. De conscriptie werd daar dus al eerder ingevoerd.

    Een belangrijke voorwaarde voor een effectieve dienstplicht was de invoering van de Burgerlijke Stand.

    In 1812 verscheen er een instructie met een selectie van 368 artikelen uit een totaal van ruim 1.200 artikelen van de Franse conscriptiewetgeving in het Nederlands. Het was bedoeld om de conscrits van de Hollandse departementen hun rechten en plichten duidelijk te maken. Een opvallende bepaling was artikel 10 waarin stond dat "de swarten of lieden van kleur" niet op lijsten moesten worden geplaatst.

  • Egbert6 sep 2023, 22:23

    Het staat iedereen vrij om welke notaris dan ook te kiezen. Meestal zal dat een notaris in de buurt zijn van een van de partijen die een akte willen laten opmaken, maar dat hoeft inderdaad niet.
    Nadat notaris Smits in 1811 van Mierlo naar Tongelre verhuisde gingen veel mensen uit Mierlo daar heen en niet naar Geldrop of Helmond. Grote heren moesten iedereen te vriend houden en daarom maakten zij van meedere notarissen uit hun omgeving gebruik.

  • Jeanne16 sep 2023, 22:34

    @Egbert, dankjewel voor de heldere informatie!

  • G.Lukkassen7 sep 2023, 12:07

    @Egbert , bedankt voor je relevante informatie. Het is me nu duidelijk dat voor de notariële akten gezocht moet worden bij notarissen in de woonplaats van de dienstplichtige of in de woonplaats van de vervanger van zijn dienstplicht. Is in die woonplaats geen notaris gevestigd dan in nabij gelegen plaatsen.

Je ziet 10 van 10 reacties

Neem contact op met

Log in om contact op te nemen. Alleen ingelogde gebruikers met een bevestigd e-mailadres kunnen een bericht sturen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.