Lijsbeth Maes Nulaets alias Die Moll

is het huwelijk van Antonis Wouters Verschuren en Lijsbeth Maes Nulaets er een tussen weduwnaar en weduwe?
m.v.g.

Hallo Willem,
Volgens mij zijn er geen huwelijken te vinden voor de 16de eeuw… Maar ik snap jouw gedachtengang 🙂
Hartelijke groet, Sanne

Ik denk dat een onderdeel zo gelezen moet worden:

GERART JANS soen van OSS en
LAMBRECHT MAES als m/m van
MARGRETA [Jans dochter van OSS] en voor zijn drie onmondige kinderen,

ART en MICHIEL, gebr. [Jans soen van OVERLANDT} en
JAN ANTHONIS soen VERSCHUEREN als voogd zijner vrouw
CATELYN [Jans dochter van OVERLANDT]

Als erfgenamen van HEILWYCH, + voor 25-2-1549, die gehuwd was met
1. JAN van OSS
2. JAN van OVERLANDT, + voor 25-2-1549

en die hebben bekendt ende belijdt dat zij 'achtervolgen zeckere scheydinge ende deylinge dat zy eertijts tusschen hen byden gedan hebben.
Get.: JvM/JaM 25 feb. (1549)

Rechterlijk Archief Helmond Inventarisnummer 235 akte 399. 1547/1555

Van Overlant is een familie uit Deurne. Van Oss zien we zowel in Deurne als in Asten. De familie Mol alias Verschueren komt uit Mierlo.

Rechterlijk Archief Helmond Inventarisnummer 228 akte 810. 1500/1509
JAN VAN OVERLANT

heeft geloeft aan

LIJSBET MAES NULAETS dochter, zijn vrouw,

als hij 'afflijnich wordden eer sij sonder wittige geboirt van hen beiden achter te laten' de som van 50 peters. (1505)

Deze toezegging lijkt op een huwelijkse voorwaarde. Het lijkt er op dat uit dit (pas gesloten) huwelijk in 1505 nog geen kinderen zijn voortgekomen.

De suggestie van Willem lijkt we heel plausibel met de aanvulling dat ook Jan van Overlant in 1505 al een weduwnaar kan zijn geweest.

Rechterlijk Archief Helmond Inventarisnummer 230 akte 1384. BLZ.393. 1525/1538
'Condt sij eneyegliken' dat
JAN VAN OVERLANT JANS soen als m/m van
HEILWICH, wed. van JANS VAN OS zaliger, ten eenre, en
GERIT en THIJS, gebr. , zv w. Jans voors., mede voor MARGRIET, hun zuster,
ten andere zijde,

een zekere deling gemaakt hebben aangaande de erfgoederen van voors. w. Jan.
De kinderen van Jan van Overlant kunnen blijven rekenen op hun deel, voorts zullen de kinderen van de verscheidene 'bedden' alles eerlijk delen, waarbij de kn. van Jan van Os in ieder geval ook hun oorspronkelijk ('stock') deel zullen mogen eisen.
Get.: J.T./PWSs 5 okt. 1535

Rechterlijk Archief Helmond Inventarisnummer 230 akte 1418. 1525/1538
PETER HEILIGEN,
LENART BOTTELMANS,
GERIT LAMBRECHTS soen van OS,
LAMBRECHT JANS soen van OS,
WILLEM JANS soen van den GOIR
als erfg. van wijlen JAN REYNDERTS,

hebben overgege¬ven aan

MATHIJS JANS soen van OS, t.b.v. JANS VAN OVERLANT, zijn oom,

een jaarl. rente van 6 Rijnsgl. uit huis, schuur en hof, eertijds toebeh. aan
HENRICK VAN DER EYCKEN soen w. FREDERICX VAN DER EYCKEN
gelegen te Aarle/Beek ts geh. opten Hoevel neven erfe Aerts soen w. Henrics Claus Roefs soen
a.z. kn. w. Alophs van Dommelen
e.e. Agnes van den Berge
a.e. gemeynre straet.
Nog uit een akker (± 2 vaetsel) aldaar bij die kerck neven erfe Aerts van den Vijffeycken en erfe
Aert Stansen soen
e.e. Claus van Beerckel
a.e. gemeynen wech.
De nieuwe eigenaar was al eerder de bezitter.
Get.: FdP/PWSs 27 jan. (1536)

Ik denk dat de aanduiding "oom" in 1536 door Mathijs van Os geinterpreteert moet worden als "stiefvader". Mathijs is handelingsbekwaam dus meerderjarig zodat we hem zeker als 24 mogen inschatten. Mathijs van Os, de tweede zoon van zijn ouders, kunnen we dan op ca. 1511/12 dateren.

Hallo Hans,

Een duidelijk verhaal, heel erg bedankt voor deze uitleg en vondsten!
En je hebt een andere vraag die ik had (maar niet gesteld had) ook beantwoord.
Ik vroeg me al af of iemand die families in het algemeen kende en waar ik ze dan kon plaatsen.
Dus tweemaal dank 🙂

Hartelijke groet, Sanne

De JAN VAN OVERLANT die in 1505 huwde met LIJSBET MAES NULAETS is mijns inziens niet de vader van Jan van Overlant die met Heilwich de weduwe van Jan van Os huwde.

Deze Jan uit 1505 is gelijk te stellen aan Jan van Overlant zoon van Henrick van Overlant en Margriet Melis Mauwerts (alias Smeets). De Jan uit 1505 krijgt bij zijn huwelijk in 1505 van zijn oom Daniel Melis Smeets (en van schoonvader) e.e.a. in huwelijkse voorwaarden. Zie:

Rechterlijk Archief Helmond Inventarisnummer 228 akte 808. BLZ. 251. 1500/1509
DANIEL MELIS SMEETS soen

heeft in huw. voorwaarden

JAN VAN OVERLANT

erflic geloeft 4 mud rogge uit een hoeve en toebehoren te Bakel geheten die Hoeve.
Get.: Jan Snoecx/Maes van Nuenfoirt
18 okt. 1505

Rechterlijk Archief Helmond Inventarisnummer 228 akte 809. 1500/1509
DANIEL u.s. heeft

overgegeven aan

JAN VAN OVERLANT u.s.

de voors. hoeve, onder de voorwaarde dat Daniel en zijn vrouw Heilwich 'hen leven lanck die hoeve bruycken sullen' (1505)

Rechterlijk Archief Helmond Inventarisnummer 228 akte 810. 1500/1509
JAN VAN OVERLANT

heeft geloeft aan

LIJSBET MAES NULAETS dochter, zijn vrouw,

als hij 'afflijnich wordden eer sij sonder wittige geboirt van hen beiden achter te laten' de som van 50 peters. (1505)

Rechterlijk Archief Helmond Inventarisnummer 228 akte 811. 1500/1509
MAES u.s. [lees Maes Nulaets, HV]

heeft geloeft aan

JAN u.s., ZIJN ZWAGER, [lees zijn schoonzoon, HV]

dezelfde belofte als boven. (1505)

Als later in 1557 Jans broer Melis Henrics van Overlant kinderloos sterft zien we geen kinderen/nakomelingen van Jan onder de erfgenamen van Melis. Wel kinderen van broer Dirck en zussen.

Conclusie: Jan (Henrics) van Overlant die met Lijsbet Maes Nulaets huwde (hertrouwd met Thonis Wouters Verschueren) is kinderloos overleden.

Het huwelijk van Jan van Overlant en Lijsbet moet iets eerder gestelt worden.
Ik kom een inschrijving tegen in het poorterboek van Helmond:
Johannes filius Henrici de Overlant gener Thome die Moll, poorter van Helmond anno 1500.

>> Als later in 1557 Jans broer Melis Henrics van Overlant kinderloos sterft zien we geen kinderen/nakomelingen van Jan onder de erfgenamen van Melis. Wel kinderen van broer Dirck en zussen. <<

Deze opmerking moet genuanceerd worden.
We zien een Jan Thonis Wouters onder de erfgenamen van Melis van Overlant (Hm R.236 akte 325 4-6-1557).

In Hm R.235 akte 1652 13-7-1555 zien we ook een Lenardt Dericksoen van Overlandt zijn recht op de nagelaten goederen van wijlen Melis van Overlandt overdragen aan Jan Thonis Wouters.

Kortom nader onderzoek blijft gewenst.

Ik kan schetsmatig als rode draad ook de voorouders van Jan Thonis Wouters alias Jan de Moll geven. Dit zal het verdere onderzoek wat vereenvoudigen.

Mierlo

Henric (Heijn) genaamd Haewighen soen, + voor … 1452
Huwde voor 1443
Corstijne (Stijn), + na 30-4-1480, dochter van Wouter van Stepencolc en Elijsabet.

Kinderen:
1. Henrick (x voor 1476 Jan van den Berken.
2. Wouter Henricks Verscueren alias Wouter Stijnen.

Wouter Henricks Verscueren alias Wouter Stijnen, + na 1521.
Huwde
1. Voor 1477 Gheertruyd Jans
2. Ghijselle (1519), + na 1521

Kinderen:
1. Anthonis Wouters van der Schueren
2. Peter
3. Henrick
4. Jan
5. Marie (x Henric Huben)

Helmond

Anthonis (Thonis) Wouters Van der Schueren/Verschueren (alias die Moll/Mols), + voor 1556.
Huwde voor 1520
Lijsbet Maes Nulaets alias die Moll, weduwe, + na 1564

Kinderen:
1. Jan Thonis Verschuren alias Jan die Moll/Mol/Mool
2. Thomas Thonis die Mol/Mols soen

Hallo Hans,
Wat een schat aan informatie, ik ben er echt heel blij mee!
Heel hartelijk bedankt en een hele fijne dag gewenst,
Groet, Sanne

>> >> Als later in 1557 Jans broer Melis Henrics van Overlant kinderloos sterft zien we geen kinderen/nakomelingen van Jan onder de erfgenamen van Melis. Wel kinderen van broer Dirck en zussen. <<

>> Deze opmerking moet genuanceerd worden.
We zien een Jan Thonis Wouters onder de erfgenamen van Melis van Overlant (Hm R.236 akte 325 4-6-1557). <<

>> >> In Hm R.235 akte 1652 13-7-1555 zien we ook een Lenardt Dericksoen van Overlandt zijn recht op de nagelaten goederen van wijlen Melis van Overlandt overdragen aan Jan Thonis Wouters. << <<

Kijken we even nuchter naar de onderste twee opmerkingen dan waren ze goed beschouwd onnodig.

Lenardt verkocht in 1555 nog voor de deling van oom Melis (stierf in 1555) in 1557 zijn rechtsdeel als erfgenaam aan een Jan Thonis Wouters.
Deze zien we inderdaad aanwezig bij de deling. Niet als erfgenaam van "oom" MELIS maar als KOPER van het aandeel van neef Lenardt van Overlant. Of deze Jan Thonis Wouters gelijk te stellen is aan Jan de Mol zoon Thonis Wouters Verschueren is maar de vraag, maar wel een die niet terzake doet.

Dus dan komen we terug bij de eerste opmerking. Jan de Mol Thonis Wouters was een schoonzoon van een Heilwich en een Jan Jansse van Overlant. Laatstgenoemde Jan Jansse van Overlant kan géén zoon zijn van Jan Henricks van Overlant en zijn vrouw Lijsbet Maes Nulaets. Lijsbet hertrouwde met Thonis Wouters Verschueren en was bij hem moeder van Jan de Mol Thonis Wouters. De theoretische verwantschap tussen Jan de Mol en zijn vrouw Catalijn Jans van Overlant zou er een zijn geweest in de zin van 1 en 2e graad bloedverwantschap wat absoluut niet zou zijn toegestaan. Een bloedverwantschap van 3e en 4e graad was voor de Kerk dispensabel. Alles minder niet.

Als Jan Jansse van Overlant dan géén zoon is van Jan Henricks van Overlant dan dienen we verder te zoeken naar een geschikt alternatief. Zijn vader zou een Jan Dircks van Overlant (volle neef van Jan Henricks van Overlant) kunnen zijn of een zoon van diens oom Aert Jansse van Overlant of van oom Jan Jansse van Overlant.

Hallo Hans,

Het is knap werk, zodanig dat ik erg mijn best moet doen om het te volgen 🙂

In RA 25 feb. 1549 zie ik 'Jan van Vuerlandt', dit noteer jij als 'Jan van Overlandt'.
Vermoedelijk voorkennis van jou t.a.v. de verbasteringen die gehanteerd werden(?)

Verder vraag ik me af: in jouw laatste bijdrage zie ik Jan JANSSE van Overlant, voor mij is het echter tot nu toe enkel duidelijk dat we te maken hebben met een Jan van Overlandt, niet dat zijn vader 'Jan' heette. Misschien lees ik er overheen, maar ik zie niet waar dat vandaan komt.

Maar hoe dan ook: bizar hoe je dit allemaal boven tafel krijgt en ontzettend bedankt voor alle hulp en moeite!

Hartelijke groet, Sanne

>> Vermoedelijk voorkennis van jou t.a.v. de verbasteringen die gehanteerd werden(?) <<

Ja, ik neus al vanaf 1978 in het Helmondse archief: de D.T.B.-periode, schepenprotocollen en cijnsboeken, etc. Daardoor heb ik al een vertrouwdheid opgedaan voordat de periode 1500-1650 midden jaren '90 bewerkt werd door Simon van Wetten middels uitgetypte samenvattingen en indexen. De voorafgaande periode 1396-1500 was al een stuk eerder aangepakt door Henk Beijers en Pieter Koolen middels geschreven samenvattingen. Hun noeste werk heeft lang in de studiezaal gestaan van het Helmondse Gemeentearchief. Ik heb daar ook mijn voordeel meegedaan. Ik heb jarenlang op de donderdagavonden en op werkdagen in mijn lunchpauzes in het Gemeentearchief gezeten.

Eind jaren '90 groeide de behoefte om de protocollen gemakkelijker en ook vanuit thuis te kunnen raadplegen. De bewerkingen werden toen uitgetypt en gescand naar tekstdocumenten die nu gericht op de website van het RHC te raadplegen zijn. Door een beperkte formatie werd een ding over het hoofd gezien, een kwalitatieve eindcontrole voordat de tekstdocumenten digitaal werden gemaakt. Zodoende kun je in de vermeldingen die nu opzoekbaar zijn, leesfouten (door onbekendheid met de namen), typefouten (door b.v. vrijwilligers met jampotglazen en onbekend met genealogie) en technische fouten (door scanning en conversies) aantreffen. Die wetenschap maakt je alert op alles wat "ongewoon" is of wat je zou kunnen verwachten.

Tegenwoordig zijn ook de schepenprotocollen van andere dorpen in de naaste omgeving bewerkt en gemakkelijk raadpleegbaar. Door in het onderzoek te schakelen tussen deze dorpen zie je vaak dezelfde familienamen opduiken en door te combineren gaan details opvallen. Grappig voorbeeld: De Abdij Echternach had in Deurne cijnsgoederen die in de 15ee-16e eeuw o.a. verpacht werden aan de familie Philips. Deze familie afkomstig uit Asten bleek in Someren te wonen onder de familienaam Van Helmont. Traceer je die familie terug in de tijd dan blijken ze voor 1400 Van Dinter te heten, en vanuit Helmond via Vlierden in Asten terecht gekomen te zijn.

Voor het patroniem Jan zie bericht
14 januari 2024 om 12:16

JAN VAN OVERLANT JANS soen als m/m van
HEILWICH, wed. van JANS VAN OS zaliger, ten eenre, en
GERIT en THIJS, gebr. , zv w. Jans voors., mede voor MARGRIET, hun zuster,
ten andere zijde,

Hallo Hans,
Dan heb je duidelijk een voorsprong op mij en dat is te merken!
In '78 zat ik nog in de luiers (letterlijk!), dus ik trek het me maar niet aan 🙂
Heel erg bedankt voor al jouw werk en een hele fijne avond,
Hartelijke groet, Sanne