In Belgische archieven [18e eeuw] het beroep *spadeerder* tegengekomen. Weet iemand wat ik hieronder mag verstaan?
12 reacties
- Dorethé4 okt 2024, 00:06
Ik gok dat het bijbehorende werkwoord "spaderen" is. Als je op het internet zoekt op deze term (met quotes om aan te geven, dat het woord letterlijk voor moet komen), kom je pagina's tegen die gaan over (spat)aders en de behandeling hiervan. Zou iemand die spadeerder was zich bezig kunnen houden met aderlaten?
- Helena4 okt 2024, 03:10
Dankjewel Dorethé voor het meedenken.
Heb het niet kunnen associeren met een bep. familie. Kwam het een aantal keren tegen als 'meester spadeerder' in begraafregisters in Brussel. Maar zag dat het in Gent en Antwerpen ook voorkwam. Het maakte me nieuwsgierig. Vermoed dat het valt onder het ambacht van smeden, maar weet dan nog niet specifiek wat ze maakten en/of repareerden. Vond het nog in dit artikel (uit 1895) over de Antwerpse gilden en ambachten:
dbnl.org/tekst/_ver025189501_01/_ver025189501_01_0010.php?q=spardeerders#hl1 (opent in een nieuw tabblad)Het andere wat ik in de registers tegenkwam en vreemd was voor mij >> ' meester boerkois / meester bourquois' , maar kon daarvoor al snel verklaring vinden >> groentenkweker. Zoals we warmoes(z)enier in Nederlandse archieven zien.
dbnl.org/tekst/_ver025192701_01/_ver025192701_01_0040.php (opent in een nieuw tabblad) - Paul4 okt 2024, 09:33
In het pestboek van Brussel 1668 vinden we een verklarende woordenlijst.
"Spade(e)der: ambachtsman die zwaarden en andere wapens maakt en onderhoudt"MVG-Paul
- Paul4 okt 2024, 09:38
Soms ook "espadeerder"
MVG-Paul
- Helena4 okt 2024, 09:52
Duidelijk. Hartelijk dank Paul.
Het viel mij op bij het bladeren door de begraafregisters van de St. Michael en St. Gudela parochie.
- Paul4 okt 2024, 10:04
In het pestboek vinden we ene N. Pepersack op de Kandelarenberch.
Heb nog andere namen?MVG-Paul
- Paul4 okt 2024, 10:22
Volgens oud Nederlands woordenboek
MNW
spade
SPADEI
znw(v., m.)
De mededeeling van Kil., die spade ook als verouderd opgeeft in de bet. “degen, zwaard” (“spatha, machaera, gall. espee, it. spada, hisp. espada, fr. espadon), wordt door bewijsplaatsen uit schrijvers niet bevestigd. De oorsprong der genoemde romaansche woorden met dezelfde beteekenis wordt gezocht in het germ. spade; doch ook lat. spatha, dat met “spade” hoogerop één in oorsprong is, heeft de bet. van “zwaard”. En zelfs al was het rom. woord overgenomen, dan nog zou de bet. “zwaard” er zeer goed eerst in het Romaansch aan kunnen zijn eigen geworden. Kil's opgave blijft dus onzeker. - Jeanne14 okt 2024, 10:25
Het Spaanse woord "espada" betekent "zwaard".
- Helena4 okt 2024, 10:34
Dank Paul.
Mijn vraag was meer vanuit “ nieuwsgierigheid” naar dit oude beroep. Was het niet eerder tegengekomen. Overigens meer interessante notities in het genoemde begraafregister die verder niets met mijn zoektocht te maken hadden, maar me wel even stil lieten staan en mijn gedachten naar het 17e en 18e eeuwse lieten gaan. - Helena4 okt 2024, 10:38
Klopt Jeanne, maar daar had ik het een halve dag geleden nog niet aan gedacht.
Dank jullie wel voor jullie meedenken. - Jeanne14 okt 2024, 11:10
Nou, daar zou ik in eerste instantie ook niet aan hebben gedacht.
- FrankK6 okt 2024, 19:20
In het Belgisch betetekend spad een spijker.
Zit dan meer te denken aan een metaalbewerker die spijkers maakt dan aan zwaarden in deze eeuw dat het geschreven werd.
Als bouwkundige denk ik dan ook meteen aan de mooie metalen gevelversiering aan de buitenkant van het metselwerk die de houten balken aan het metselwerk koppelen. *muuranker" soms met fraaie krullen of jaartallen.
Je ziet 12 van 12 reacties