Raadsel rondom de naam van onecht kind Isaac uit Nieuw Vossemeer

Dit kind trouwt tweemaal. Mogelijk heb je iets aan de huwelijksbijlagen bij zijn 2e huwelijk.
www.wiewaswie.nl

2e Huwelijk 07-05-1821 Poortvliet.

Dank je Norah ga meteen even kijken

Het huwelijk in 1821 dat Norah noemt, met Jannetje Schrijver, is zelfs het derde huwelijk. In 1821 is hij weduwnaar van Cornelia van der Stel; zij is overleden op 6/12/1820 in Poortvliet.

Het huwelijk met Cornelia Hendrikse van der Stel vond plaats op 10/12/1809 in Poortvliet, ondertoruw 24-11-1809. Izaak was op dat moment weduwnaar van Cornelia Bruijnzeel.

Huwelijk met Cornelia Bruijnzeel vond plaats op 04-04-1809 in Poortvliet, ondertrouw op 17-03-1809. De bruid was weduwe van Maljert Koolhaart.

Info te vinden via Open Archieven, zoek dan op "i*a* hage & cor*a" (zonder quotes). Ook te vinden via Gemeentearchief Tholen

Er was wel een Izak/Isaac Hage die in die tijd weleens in Nieuw-Vossemeer kwam: het huwelijk van een Isaac Hage met Maria van der Ree dat op 27 juli 1771 in Sint Maartensdijk voltrokken werd, werd op 26 juli 1771 ook in Nieuw-Vossemeer geregistreerd, de woonplaats van de bruid. Een zus van de bruid, Agnieta van de Ree, was getrouwd met Cornelis Verheule en zij lieten een aantal kinderen dopen in Nieuw-Vossemeer; bij zoon Arie waren Isaac Hage en Maria van der Ree getuige. Deze Izak en Cornelia zouden elkaar tegen het lijf gelopen kunnen hebben.

Deze vraag is vorige maand ook al op Geni besproken: geni.com/discussions/283048 (opent in een nieuw tabblad)

Dat is een hele discussie op Geni. Zonder me in die uitvoerige strijd te willen verdiepen komt bij mij een aantal vragen op, bij voorbeeld of
1. de in 1809 huwende Izak Izakse Hage wel identiek is aan de in 1784 geboren Isaac, en
2. de in 1766 geboren zoon Izak, zoon van Izak Hage en Elisabeth van Oeveren (zie discussie Geni 9-9-2024 Maaike Hage), niet identiek is aan de bruidegom.

Wanneer is een kind onecht? Zoiets is toch pas aan de orde als een of beide natuurlijke ouders ten tijde van de verwekking in een wettige relatie zat. Als beide verwekkers ten tijde van de daad/geboorte nog ongehuwd waren kon een natuurlijk kind alsnog gewettigd worden. Tenminste zo was het in de 14e-15e eeuw.

Jan III van Berlaer, + 1425, heer van Helmond en Keerbergen, was gehuwd en had bij zijn vrouw geen kinderen (die in leven bleven). Tijdens zijn huwelijkse leven had hij een groot aantal natuurlijke kinderen bij diverse liefjes, waaronder ook diverse zonen. Zijn vrouw overleed in 1418. Jan III had toen al een aantal natuurlijke kinderen bij zijn laatste bijzit. Op zijn sterfbed, zogezegd, in 1425 huwde hij zijn laatste liefje en zijn na 1418 geboren laatste kind, een dochter, werd bij huwelijk gewettigd en tot erfgenaam benoemd. Dat kon omdat Jan III in 1418 weduwnaar was en zijn laatste liefje niet eerder gehuwd was geweest. Voor zijn natuurlijke zonen uit zijn laatste relatie natuurlijk sneu maar dat was wel de realiteit: onecht - natuurlijk - wettig.

De in 1784 genoemde Izak wordt "onecht" genoemd. Andere tijden, andere streekgewoonten, of zat moeder Cornelia of de onbekende verwekkende vader in 1784 al vast in een wettig huwelijk? Cornelia huwde twee jaar later met Jan Lobbesoo. Was dat haar eerste huwelijk?

Cornelia noemde haar zoon Izak. Wat is bekend over haar familieachtergrond? Komt de naam Izak daarin voor of is het een totaal nieuwe naam die opduikt? Als dat namelijk niet zo is dan zou dat (gis) direct een vernoeming naar de biologische vader kunnen zijn.

Is het Schepenprotocol van Nieuw Vossenmeer of Notariele archieven uit de omgeving al doorgenomen om aanknopingspunten te vinden?

De overlijdensaangifte in 1855 geeft helderheid over mijn eerste vraagstelling. De driemaal gehuwde Izak Hage (71 jaar) wordt zoon genoemd van een
Izak Hage, overleden in Sint Maartensdijk en een
Cornelia Janse, overleden te Nieuw-Vossemeer.

Over de insteek "onecht".
Misschien nuttig om het doopboek van Nieuw-Vossemeer eens te bestuderen hoe andere voorbeelden van "onecht" geboren kinderen geinterpreteerd dienen te worden. Dat zegt dan iets meer over de terminologie van dat moment.

Izak Hage, overleden in Sint Maartensdijk.
Wat kan er over deze opmerking achterhaald worden?

Dorethé@

>> bij zoon Arie waren Isaac Hage en Maria van der Ree getuige. <<

In welk jaar was dit?
Soms 1783?
:-)

@Hans, nee, dat was al in eerder, in 1775. Laatste kind van Cornelis Verheule en Angeniete van Ree in Nieuw-Vossemeer was in 1781.

Ik heb de huwelijksakte van Izak met Jannetie in 1821 nog eens goed bekeken: hierin staat vermeld dat hij weduwnaar is van Cornelia van der Stel. Naam van zijn moeder, Cornelia Janse, is ook vermeld, maar geen woord over zijn vader! Wel wordt vermeld dat hij voldaan heeft aan de landmilitie; misschien dat dat nog extra info oplevert. Zie hdl.handle.net/21.12113/33DFDD98C04C4234ADE74A7935189363 (opent in een nieuw tabblad)
Als de huwelijkse bijlagen bewaard gebleven zijn, zou dat misschien ook nog wat op kunnen leveren.

Overlijden van Cornelia Janse was op 19 maart 1823 Nieuw-Vossemeer, genoteerd als Kornelia Jansen, geboren te Nieuw-Vossemeer, 65 jaar oud, wonende te Nieuw-Vossemeer, arbeidster van beroep, dochter van Jakob Jansen en Zijke van Beveren.

Jacob Jansen en Sijke van Beveren ondertrouwen 12 april 1755 in Dinteloord. Kinderen:
29/2/1756 Steenbergen: Zijke (Willem van de Ree, Adriana Ridders)
11/12/1757 Nieuw-Vossemeer: Kornelia (Jan Janssen, Kornelia van Oostdorp)
28/02/1760 Nieuw-Vossemeer: Katharina (Kornelis van Mil, Katharina van Beveren)
13/11/1763 Dinteloord: Jannes
12/10/1766 Dinteloord: Janna
11/11/1770 Dinteloord: Lauwrens
1/8/1773 Dinteloord: Wauwter
Er is ook nog een Hendrina, overleden in 1830 in Zevenbergen, destijds geen doop gevonden.

Doop op 20 december 1733 te Dinteloord
Vader Laurens van Beveren
Moeder Zyke de Sout
Dopeling Zyke van Beveren

Trouwen op 29 februari 1724 te Dinteloord
Bruidegom Laurijs Hendriksen van Beveren
Bruid Zijken Laurijssen de Sont
Opmerking
Plaats ondertrouw: Dinteloord 12-02-1724

De huwelijken van Laurens Hendriks van Beveren, zijn kinderen en kleinkinderen heb ik ooit uitgezocht, ben hierbij de naam Izaak niet tegengekomen.
Familie van Jacob Jansen is mij verder niet bekend; bij zijn huwelijk in 1755 met Sijke van Beveren werd als herkomst vermeld "van den Doel". Jacob heb ik verder niet nagezocht.

Overlijden op 17 november 1826 te Sint Maartensdijk

=
Vader Jacob Hage
Moeder Jacoba Dane
Overledene (mannelijk)
Izak Hage, geboren te Niet vermeld, 78 jaar oud, weduwnaar, Particulier van beroep
Partner
Maria van de Ree

Maar er zijn meer mannen/jongens met de naam Izak Hage overleden in Sint Maartensdijk:
1825 : zoon van Izak Hage en Elisabeth van Oeveren, 58 jaar oud, gehuwd met Lena van de Velde > is de Izak uit 1766 die Hans noemde
1833 : zoon van Cornelis Hage en Helena Bruijnzeel, 35 jaar oud > geboren omstreeks 1798, kan in 1783 geen kind verwekt hebben, dat in 1784 geboren wordt
1838 : jongetje van 27 dagen oud
1845 : jongetje van 3 jaar oud
1849 : jongetje van 6 maanden oud
1851 : zoon van Cornelis Hage en Anna Boogert, 66 jaar oud > geboren omstreeks 1785, kan dus in 1783 geen kind verwekt hebben
Geen overledenen gevonden met de naam Izak Hage (en andere schrijfwijzen) in Sint Maartensdijk vóór 1825.

De Izak Hage gehuwd met Maria van de Ree lijkt de Izak Hage bedoeld in de overlijdensakte uit 1855 te kunnen zijn.

Deze puzzelstukjes lijken te passen, maar inderdaad, geen hard bewijs dat deze Izak Hage ook de vader is van Izak, zoon van Cornelia Janse.

Huwelijkse bijlagen van het huwelijk van Izak Hage met Jannetie Schrijver in 1821: familysearch.org/ark:/61903/3:1:939L-4RD6-4?i=192&wc=10711245&cc=2026206 (opent in een nieuw tabblad)
Hierin Certificaat van de Nationale Militie, waarin vermeld: zoon van Izak Hage.

Jammer dat de twee huwelijken in 1809 net een paar jaar voor de invoering van de burgerlijke stand gesloten zijn

Bij huwelijk in 1809 staat dat Izak in Oud-Vossemeer woont. Hij lijkt daar in 1804 belijdenis te doen:

lidmatenregistratie (belijdenis) in 1804 te Oud-Vossemeer
Geregistreerde
Izaak Hage, wonende te Oud-Vossemeer
Gemeentearchief Tholen
Bronvermelding
Gemeentearchief Tholen te Tholen, doop-, trouw- en begraafregister
Bron: boek, Deel: DTB_149, Periode: 1761-1834, Oud-Vossemeer, archief GAT_053, inventaris­num­mer DTB_149, 1804, Lidmatenregister NH kerk, aktenummer 1257

lidmatenregistratie (lidmaatlijst) in 1805 te Oud-Vossemeer
Geregistreerde
Izaac Hage, wonende te Oud-Vossemeer
Opmerking
attestatie naar Poortvliet 1809
Gemeentearchief Tholen
Bronvermelding
Gemeentearchief Tholen te Tholen, doop-, trouw- en begraafregister
Bron: boek, Deel: DTB_149, Periode: 1761-1834, Oud-Vossemeer, archief GAT_053, inventaris­num­mer DTB_149, 1805, Lidmatenregister NH kerk, aktenummer 135

Lijkt erop dat hij dus al in 1804 als Izaak Hage door het leven ging.

Dank jullie allemaal voor het meedenken. Helaas heb ik nog geen uitsluitsel. Heb al diverse notarisboeken doorgenomen. Maar nog niet allemaal. Weten jullie of een vader van een onecht kind door een instantie ? gestraft kan worden met een alimentatie zodat het kind niet ten koste van de gemeenschap komt mocht de moeder overlijden? Of zou hij als onecht kind in de weeskameractes met een toeziend voogd moeten voorkomen. Allemaal vragen waar ik niet meteen een antwoord bij heb maar wel heel interessant is om te weten.

Als ik alles chronologisch op een rijtje zet dan denk ik dat er wel degelijk helderheid is geschapen.
1. In Nieuw-Vossemeer woonde of werkte een Cornelia Jacob Janssen. Haar moeder kwam oorspronkelijk van Dinteloord maar haar ouders waren niet honkvast. Ze woonden vervolgens in Steenbergen, Nieuw-Vossemeer (min. 6 jaar) en Dinteloord (min. 10 jaar).
2. Cornelia Jacob Jansse werd zelf in 1757 in Nieuw-Vossemeer geboren.
3. Cornelia’s ouders zouden goed bekenden kunnen zijn geweest van de familie Van de Ree uit Nieuw-Vossemeer. We zien namelijk een Willem van de Ree als doopgetuige bij de doop van Cornelia’s oudste zus Zijke.
4. Een Izak Hage uit het Zeeuwse Sint-Maartensdijk huwde in 1771 met Maria van de Ree, een meisje uit het Brabantse Nieuw-Vossemeer en bleef daar diverse malen op familiebezoek komen. Zijn schoonzuster Agnieta, gehuwd met Cornelis Verheuge, woonde daar met haar gezin. In 1775 zien we Izak Hage als doopgetuige in Nieuw-Vossemeer optreden. Je mag aannemen dat Izak en zijn vrouw diverse malen bij zijn vrouws familie hebben vertoeft.
5. Zomer 1783 heeft de toen 25 jarige Cornelia een liefdevol moment waaruit in april 1784 een zoontje geboren wordt met naam Isaac. Deze naam is voor zover bekend niet bekend in de familie van moeder Cornelia. Isaac wordt als onecht aangeduid. Aangezien moeder Cornelia nog ongehuwd was moet de biologische vader ongetwijfeld gehuwd zijn geweest. Vanuit dat perpectief lijkt de naam Isaac (nieuw binnen de familie) een vingerwijzing naar de vader.
6. Omdat in 1804 dit kind als Izaak Hage te Nieuw-Vossemeer zijn belijdenis doet, kan worden geconcludeerd dat de biologische vader zijn verantwoordelijkheid heeft genomen en erkend moet hebben dat hij een onecht kind heeft verwekt. Als dat namelijk niet was geweest dan had in 1804 een Izaak “Janssen” zijn belijdenis gedaan.
7. De als onecht kind geboren Izaak gaat als probleemloos als Izaak Hage door het leven. In 1805 (lidmatenlijst), 1809 (attestatie) wordt hij gewoon als zodanig aangeduid.
8. Bij zijn huwelijk in 1809 wordt hij zelfs aangeduid als Izak Izakse Hage. Dat lijkt me veel meer dan een vingerwijzing. Hij wordt in Nieuw-Vossemeer gezien als een zoon van een Izak Hage. Als Izak Izakse Hage zien we hem ook in 1821 hertrouwen. Zelfs in zijn extract voor de Nationale Militie staat hij vermeld als zoon van Izak Hage.
9. Met de invoering van de BS neemt ook de bureaucratie toe. Bij zijn hertrouwen in 1821 moest hij voor de ambtenaar van de BS vooraf een geboorteakte of doopregistratie laten zien waar hij ook voor gezorgd heeft. Middels het doopextract werd de huwelijksakte mede ingevuld. In dat doopextract stond de naam van de vader niet ingevuld vandaar ook dat in de huwelijksakte enkel de naam van moeder werd vermeld.
10. Izak gaat niet alleen met zijn vaders voornaam door het leven maar ook met diens patroniem en achternaam. Dat wijst op een goede verstandhouding met zijn biologische familie.
11. Bij zijn overlijden in 1855 wordt Izak Hage zoon genoemd van een Izak Hage, overleden in Sint Maartensdijk. Dat gegeven spreekt ook voor een goede verstandhouding. De juiste verhoudingen waren in Nieuw-Vossemeer al jaren bekend. De aangevers van Izaks dood wisten precies te vertellen waar de (biologische) vader Izak was overleden.
12. Voor mij is info uit de overlijdensakte uit 1855 van Izak Hage het sluitende bewijs voor het gegeven dat Izak Hage zoon was van een Izak Hage. Hoewel in zijn doopregistratie de naam van zijn vader werd weggelaten, zijn mijns inziens de diverse vermeldingen van Izak vanaf 1804 helder genoeg om te kunnen concluderen dat hij een onechte zoon was van een gelijknamige Izak Hage.
13. De informatie over de met Marie van de Ree gehuwde Izak Hage is mijns inziens voldoende helder om te kunnen concluderen dat deze Izak Hage de biologische vader moet zijn van een in 1784 geboren geboren Isaac.

Wat is er bekend over het gezin van Isaac Hage en Maria van der Ree dat op 27 juli 1771 in Sint Maartensdijk voltrokken werd (op 26 juli 1771 ook in Nieuw-Vossemeer geregistreerd) ?

Geen kinderen?

Isaac Hage en Maria van der Ree lieten twee kinderen dopen, Jacob en Joannes:

1) 03/01/1773 Tholen: Jacob (Johannes Hage, Henderina Noordijke), x 25/11/1803 Lena/Elena Bruijnzeel xx 25/06/1835 Pieternella Jacoba Douw. Jacob overleden 11/07/1857 Sint Maartensdijk. Lena overleden 17/04/1832, 72 jaar, d.v. Pieter Nicolaas Bruijzeel en Cornelia Kruislander, gedoopt 24/11/1759 Scherpenisse

2) 21/12/1791 Tholen: Joannes (geen getuigen vermeld), x 02/06/1844 Jannetje van Dullemen xx 29/11/1854 Neeltje Elenbaas. Joannes overleden 12/09/1872 Tholen
Geen andere kinderen gevonden. Jacob vernoemd naar grootvader vaderszijde, Joannes naar grootvader moederszijde.

Opmerking bij huwelijk Jacob en Elena/Lena : trouwt in de woning van haar vader waar ze ziek te bed lag. Gehuwd door predikant Willem Westerweel in bijzijn van schepenen Jacob van 't Groenewout en Pier Seijs

Isaac en Maria zijn op 11/01/1801 in Tholen getuige bij de doop van Izak, zoon van Johannes Geluk en Apolonia van de Ree. Kindje waarschijnlijk jong overleden, want 04/07/1802 werd uit deze ouders weer een Isaac gedoopt, met ook weer als getuigen Isaac en Maria. Johannes en Apolonia gehuwd 28/01/1784 Tholen. Uit dit huwelijk meerdere kinderen.

Maria van der Ree, geboren te Steenbergen, 73 jaar oud, gehuwd, Particuliere van beroep, Partner Izak Hage, Particulier van beroep, overleden 01/04/1824 Scherpenisse, ouders Jan van der Ree en Maria Pipping.
Izak Hage, geboren te Niet vermeld, 78 jaar oud, weduwnaar, Particulier van beroep, Partner Maria van de Ree, overleden 17/11/1826 Sint Maartensdijk, ouders Jacob Hage en Jacoba Dane

Apolonia van der Ree, gedoopt 17/02/1765 Steenbergen, gehuwd met Cornelis Izakse Hage was in elk geval een zus van Maria, overleden op 11/03/1848 Tholen. Gezien de memorie van successie was Apolonia 2x gehuwd: Weduwe van 1. Johannis Marinus Geluk, 2. Cornelis Hage

Eerder al genoemd: 04/04/1809 Poortvliet eerste huwelijk Isaac Isaacse Hage en Cornelia Bruijnzeel weduwe Maljert Koolhaart. Cornelia trouwde 22/12/1790 Tholen met Maljert, weduwnaar van Catharina Bollier. Cornelia mogelijk zusje van Lena Bruijnzeel, gedoopt 04/07/1761 Scherpenisse die met Jacob Isaacs Hage trouwt ?? Onder de kinderen van Maljert en Cornelia zijn in elk geval een Pieter en een Cornelia.

Doopboek NH kerk, uittreksel CBG
Bron: doop-, trouw- en begraafregisterSoort registratie: doopakte(Akte)datum: 28-03-1745 Plaats: Sint-Maartensdijk
Dopeling
Isaak Hage
geboren te Sint-Maartensdijk
Vader
Jacob Hage
Moeder
Jacoba Dane