Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.

Terug naar overzicht

Die-wegen in brabant (Geffen)

18 reacties

Steven

Ik ben op zoek naar Diewegen. Dit zijn Diet-wegen, volkswegen en hebben vaak een romeins-frankische en soms prehistorische geschiedenis.

Ik heb een voormalige Die-weg in Geffen gevonden, dichtbij de joodse begraafplaats maar heb geen context. M.a..w. Was er een vroeg middeleeuwse weg hier, was en bijvoorbeeld een frankisch hof in de buurt. Zijn er in de naastliggeende gemeentes andere wegstukken bekend?

Ik heb wel in Heesch een vermelding van een veldnaam Hostert gevonden, maar ben niet in staat om die op de kaart te plaatsen. Weet iemand waar dit veld gelegen zou kunnen hebben (nabij Vismeer enKruispoel?). Een hostert is een toponiem dat veel voorkomt langs romeins-frankische heerbanen.

18 reacties

  • Jan Lange22 nov 2024, 10:22

    Heb je minuutkaarten 1832 hier bij BHIC onder tab Archieven al geraadpleegd ? Ik heb zo onder Gr. Linden het toponiem Hostert gezien bijv. op zo'n kadastrale kaart.

  • steven22 nov 2024, 10:51

    Zeker. Helaas staan er maar weinig namen op de minuutkaarten. Och, als ze de veldnamen genoteerd hadden in de 19e eeuw, wat een rijkdom aan gegevens zouden we dan gehad hebben.....

    Rondom Linden barst het inderdaad van de Hosterts, ook nu nog als straatnaam....

  • Dorethé22 nov 2024, 12:14

    De term hostert ben ik zelf alleen in het Land van Maas en Waal, in Ewijk, tegengekomen.

    Hier bij BHIC kom je de term dietweg tegen in de leiding op archief 7687 Dorpsbestuur Erp, 1342 - 1814: bhic.nl/page/17?mivast=235&mizig=210&miadt=235&miview=inv2&milang=nl&micode=7687&minr=9934662 (opent in een nieuw tabblad)

    Wouw : tongerlohuys.nl/wp-content/uploads/Jaarboek-22-1962-Artikel-4.pdf (opent in een nieuw tabblad)

  • Steven22 nov 2024, 12:19

    Dag Dorothé,
    Hostert (en andere spellingen kom je ook veel tegen langste maas richting limburg, langs de oude wegen maar ook hier en daar in brabant. vaak toch met een bekende Frankische heerbaan of domein niet ver er vandaan.

    De Hostert in ewijk ben ik nog aan het zoeken. heb je een locatie voor me?

    Dat verhaal over erg kwam ik inderdaad tegen. de Die-weg daar is verdwenen in de ruilverkaveling....

  • Jan Lange22 nov 2024, 14:22

    Je vindt dus inderdaad bij BHIC-Archieven, uitgesproken langs de Maas in Land van Cuijk en Ravenstein, daar vindt je percelen, genaamd De Hostert, maar het is ook los van een toponiem een typische aanduiding van een stuk land met die benaming. Wat is dat dan: een hostert ?
    Bijv. als toponiem.
    1783 St. Agatha bouwland groot ca. 1 1/6 Holl. morgen, genaamd den Hostert.
    1762 een stuk heiland, genaamd de Hostert, te Ledeacker.
    1789 Oeffelt een huis, schuur, bakhuis, varkenskooi met moeshof genaamd de Hostert.

    Hieronder los van toponiem: als complex, bijv.
    1748 Beugen een hostert, bestaande uit huis, schuur, koolgaarden, bouwland.
    1699 Oijen inde hostert in eenen camp groot 16 hont.
    1696 Oijen inde vruetcamp, hostert ende den acker int groot geheuft.
    En als los onderdeel van onr. goed. Bijv.
    1693 huis, schuur en hostert, groot 5 hond tot Klein Linden.
    1761 te Linden: een huis, hostert en moeshof.
    1731 Gr.Linden een huis met de hostert naast erve van Eb Hendrix en de hostert van Theunis Broeren.
    1761 een huis en moeshof, met hostert en aangelegen bouwland te Beugen.
    1725 een hostert onder Beugen, groot ca. 2 mergen.
    1784 Linden een huis, put, schop, bakoven, varkenskot en hof het Hostert, groot ca. 2 morgen.
    Wie weet raad ?

  • Steven22 nov 2024, 14:30

    Dorethé gaf een link waarjn het uitgelegd werd. De etymologie is niet onomstreden. Het zou Hofstad of Hoogstraat betekenen. Bijna op alle plaatsen waar je ‘m ziet is een heerbaan, koningsweg, of een andere oude route niet ver weg.

    Check het artikel nog maar eens: tongerlohuys.nl/wp-content/uploads/Jaarboek-22-1962-Artikel-4.pdf (opent in een nieuw tabblad)

    Dat brengt mij nog niet dichter bij de Hostert in Heesch! Wie weet er wat van veldnamen daar, of heeft kennis van de Vismeer of Kruispoel

  • Jan Lange22 nov 2024, 15:21

    Inderdaad, het artikel laat veel vragen open. In mijn voorbeelden ging het over onderdelen van een hofstad: huis, schuur, moestuin etc. en ook een hostert, die een qualificatie van een speciaal soort bouwland suggereert.
    Vismeer of Kruispoel te Heesch op ORA:
    Heesch 1777: teulland. genaamd den Hoogen akker in de Vismeer met een zijde Antonij van den Bergh. ander zijde de hei. een eind de weduwe Hendrik Ruijs. ander eind Jan Lambert van Bakel.
    Heesch 1782:een perceel zijnde de halve Kruispoel neven de Vismeer aan het einde van de hof over de Kerkweg in zijn belendende eigenaren; een perceel heide aan het einde van de Vismeer, met aan de ene zijde Tonie van den Berg, de andere zijde Peeter Broeksteeg, het ene einde de Kerkweg en het andere einde de Vismeer. En een perceel zijnde een Streep in de Vismeer, met aan de ene zijde Tonie van den Berg, de andere zijde Tonie Broeksteeg, het ene einde Peeter Broeksteeg en het andere einde de verkrijger van het 1ste lot.
    Heesch 1782: een perceel zijnde de halve Kruispoel neven de Vismeer aan het einde van de hof over de Kerkweg in zijn belendende eigenaren.
    Ik zie steeds terugkomen de Kerkweg, dat suggereert in de buurt van de dorpskern. De kerk vindt je op kaart B 1 onder nr. 265.

  • Dorethé22 nov 2024, 16:20

    De vermelding hostert in Ewijk ben ik tegengekomen in de dijkcedullen. Het is mij destijds niet duidelijk geworden wat er bedoeld werd met de vermelding hostert, ook omdat ook de term hofstad gebezigd wordt. De ene keer staat er bijv. "tot de hostert", een andere keer "tot zijn hostert". De ene keer lijkt een hofstad bedoeld te zijn, de andere keer niet.

    Zowel de dijkcedullen als de verpondingen 17e en 18e eeuw zijn terug te vinden in de serie Zoeklicht.

    DijkceduIlen van Ewijk (15de- 19de eeuw) : studiezaal.nijmegen.nl/detail.php?id=21371130 (opent in een nieuw tabblad)). Hierin o.a. in de 17e euuw:
    29. tot Wolter Ermers Hostert aende Stege beneven idt Regulieren landt, item d'erffgenaemen van zael Willem Alerts achtenhalven voet tot sijn Hostert aen de Stege teyndens Paertmans hoffstadt
    41. tot Sambeeck hostert
    69. van de Hostert aende Kerckstraet bijde Vergert
    73. van Deckershostert
    En vervolgens in de DIJKCEDULLEN VAN EWIJK 1715 (1760) 1790 (1819) EN 1835 o.a.
    13., 14., 16., 23. verschillende meldingen van de / tot de / zijn Hostert aan de Klapstraat
    44. de Hostert bij de Verregert
    45. van Mookx Hostert
    49. tot de Hostert daar Jan Sweers woont / tot de Hostert aan de Hoogstraat
    51. tot de Hostert aan de Klapstraat
    56. tot Scheeve-Hostert
    67. tot Jan Gijsenhostert
    69. van de Vildershostert
    76. tot de Hostert aan de Damgraaf
    110. van de Sledrijvershostert
    111. tot de Hostert aan de Hengweg
    131. tot Heuvelenhostert
    167. Hendrik Willems tot zijn Hostert [....] idem, hofstede en hostert
    176. Kerkenhostert
    177. tot de Hostert aan de Heuvel
    De dijkcedullen 1835 sluiten aan op het Kadaster.

    Scans van de verpondigen zijn te vinden bij het Gelders Archief in 0003 Staten van het Kwartier van Nijmegen en hun Gedeputeerden zag ik laatst. Of scans van de dijkcedullen ook beschikbaar zijn durf ik niet te zeggen. Het is inmiddels vrij lang geleden dat ik hiermee bezig ben geweest in de hoop een generatie verder te komen c.q. afstamming te bewijzen.
    Destijds, zo'n 15 jaar geleden, heb ik in de Gelderland Bibliotheek ook nog geraadpleegd : Giesbertz-Lukassen, Annemiek. Grondbelasting en dijklasten in Ewijk 1647/1649 met vermelding van alle eigenaren en pachters. Transcriptie van de verpondingen en dijkcedullen. Nijmegen, 1991. NEO-reeks, Serie C, nummer a. 1

  • steven22 nov 2024, 16:27

    Er is nog een kerkweg en ook een moderne vismeerstraat. Het lijkt erop dat de "Hostert zo'n beetje onder de afslag van de A59 ligt. ik hoop 'm wat nauwkeuriger te bepalen, en ga ervan uit dat ie aan de Dieweg lag zodat we wat beter dat traject kunnen reconstrueren. het lijkt nu een oost-west verbinding te zijn zoals de meeste wegen hier

  • steven22 nov 2024, 16:32

    Dag dorethé

    Dat is grappig. Ik had Ewijk eigenlijk net afgesloten maar nu duik ik er toch weer even in. Aan de hele koningsweg aan de waal liggen hosterds, wat ze ook precies mogen wezen. Het lijkt erop dat ze ook aan de klap (hek)weg liggen en dat is grappig want die hebben we net als die-weg weten te identificeren. Ik duik er even in. Dank!

  • Dorethé22 nov 2024, 19:39

    Hallo Steven, ik ben dan vooral benieuwd wat je van de Klapstraat / Klaphekstraat vindt. Het lijkt erop dat daar voorouders gewoond hebben. Ben ook benieuwd of je kunt achterhalen wat er met hostert bedoeld wordt. Ik krijg de indruk dat in het 17e eeuwse Ewijk hostert en hofstede door elkaar gebruikt werden, maar heb daar ook de nodige twijfels bij. Je hebt vast ook wel gezien dat de er nog een Hoogstraat in Ewijk is die in het zuiden uitkomt bij de Klaphekstraat en de Koningstraat.

    Ik vergat nog te melden dat er ook Morgentalen 1696 beschikbaar zijn. Die staan ook in die Zoeklicht reeks.

  • Steven22 nov 2024, 20:31

    Dag Dorethé,

    Ik kan je wat sturen wat je vast interessant vindt. Stuur me een berichtje op s (E-mailadres door forumbeheer verwijderd ivm mogelijkheid spam, wel doorgestuurd naar Dorethé).

  • Steven27 nov 2024, 14:46

    @jan lange.

    Ik kwam een mooi artikel hierover tegen in tweestromenland 1995-III. Veel info en speculatie maar laat ook nog veel vragen onbeantwoord.

    issuu.com/tweestromenland/docs/1995/22?ff (opent in een nieuw tabblad)

  • Dorethé29 nov 2024, 11:51

    Hallo Steven, ik heb je zojuist een mail gestuurd.

    De link naar het artikel in Tweestromenland 1995 op scan 22 heb ik met interesse gelezen, net als het artikel vanaf 82 dat uitgebreid ingaat over mogelijke betekenis van het woord hostert. Dank voor de link!

  • Peter van de Laar29 nov 2024, 12:48

    Ik vermoed dat een klaphek toegang verschaft tot gronden waarop het vee kon worden geweid.
    Oorspronkelijk zal het aansluiten op een gemeenschappelijk straat, waaraan die gronden gelegen waren, al of niet op enige afstand. In eerste instantie zou je bij klaphekstraat dan denken aan de verbinding tussen die gronden en de gemeenschappelijke straat.

  • Jan Lange29 nov 2024, 13:35

    Onder de Maas dus van Oijen tot Beugen (volgens ORA; zie mijn eerdere reactie). In Linden trouwens wel romeins aardewerk gevonden; zie bij tabblad Ontdekken onder Gr. Linden/boerderij De Romein.

  • Dorethé29 nov 2024, 20:03

    Een klaphek is inderdaad een hek dat toegang geeft tot bijv weiland of een ander gebied waar vee graast. Het hek is schuin geplaatst, waardoor het vanzelf dichtvalt. Tegenwoordig kom je het vaak tegen bij natuurgebieden waar dieren lopen. In elk geval Ede heeft een Klaphekweg en daar vlakbij een buurt Klaphek.

  • Steven30 nov 2024, 08:26

    De klapweghek in Eee is genoemd naar een boerderij klaphek die daar ooit stond. Grappig genoeg liep,ook in Ede de Diedenweg over de klapweghek18

Je ziet 18 van 18 reacties

Neem contact op met

Log in om contact op te nemen. Alleen ingelogde gebruikers met een bevestigd e-mailadres kunnen een bericht sturen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.