Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.

Terug naar overzicht

Parochies in West-Brabant, afkortingen in het Latijn en de doopakte van Henricus Ernist

70 reacties

Krijn Nuiten

Tijdens mijn onderzoek naar de familie Ernest ben ik het volgende doopboek tegengekomen op de website van het West-Brabants Archief. westbrabantsarchief.nl/collectie/bladeren-in-bronnen/registers/2a708a2e-f8d7-11df-a690-cd95c1e286e2 (opent in een nieuw tabblad)
Op pagina 25 van de scans staat de doopakte van Henricus, een van mijn directe voorouders. Een aantal dingen in dit boek en deze akte zijn mij niet helemaal duidelijk, en ik kon er verder ook geen informatie over vinden, dus ik hoop dat iemand hier mij verder kan helpen.
Allereerst het boek zelf. Volgens het WBA komt deze uit de gemeente Standdaarbuiten, maar op de eerste pagina worden meerde plaatsen genoemd. Dat Stantdaerbuyten, Willemstat en Finaert later Standdaarbuiten, Willemstad en Fijnaart zijn geworden begrijp ik wel, maar waarom worden die laatste twee genoemd in een doopboek uit Standdaarbuiten? Is het zo dat er in Willemstad en Fijnaart in die tijd geen katholieke kerk was? Of heeft het iets te maken met welke plaatsen er onder welke parochie vallen? Welke plaatsen horen er dan nog meer bij 'cum ceteris annexis'?
En waar ligt Blommendael? Bij Noordhoek ligt de Bloemendaalsche Polder. Maar dat is geen woonplaats, toch?
Daarna vroeg ik me af wat er nou precies staat in die inleidende tekst. Dat dit doopboek is begonnen door ene Joannes van Miert in het jaar 1752 is mij duidelijk, zover reikt mijn Latijn wel. Maar waar staan al die afkortingen voor, en wat is dan uiteindelijk de volledige tekst?

Ook de akte zelf is niet vanzelfsprekend. 'Vigesima secunda maii' lijkt mij 22 mei. Ik heb ook een boek over de familie Ernest (P.M. van Griethuysen, Een opsomming van de Noord-Brabantse familie Ernest afkomstig uit Lotharingen, 1985), daarin staat dat hij gedoopt is op 21 mei. Is het dan zo dat de akte pas een dag na de doop is opgesteld? Of heeft Van Griethuysen gewoon een foutje gemaakt? De tweede regel van de akte: 'ex finardia'. Uit Fijnaart dus. Dat zou betekenen dat deze Henricus is geboren in Fijnaart maar gedoopt is in Standdaarbuiten. Waarom zou dat zo zijn? De moeder, Elisabetha Hellemonts, komt uit Gastel, maar bij de naam van de vader staat geen plaats. Komt hij dan uit Standdaarbuiten, of is er een andere reden dat dat niet is opgeschreven?
Naar mijn weten worden in een doopakte vaak ook de peter en meter genoemd. Hier dus 'suscepit Adriana Frijters pro se, et pro Petro Frijters'. Zijn deze Adriana en Petrus dan de meter en peter? Wat betekent dan dat 'pro se, et pro Petro'? Is hier die Adriana de meter in plaats van Petrus? Is het gebruikelijk dat zoiets vaker gebeurde?

Nogal wat vragen over zo'n klein stukje tekst, maar dit is een van de eerste keren dat ik een bron gebruik die niet van de burgerlijke stand is, en die blijkt meteen een stuk lastiger te ontcijferen te zijn. Gelukkig weet ik dat er hier genoeg mensen zijn met veel meer ervaring dan ik, dus voor iedereen die mij kan helpen: alvast bedankt.

70 reacties

  • Egbert4 jun 2025, 01:49

    Henricus is inderdaad gedoopt op 22 mei 1764. Het lijkt me dat Griethuysen zich heeft vergist.

    Als een van de doopgetuigen niet aanwezig kon zijn bij de doop treed er een vervanger op. In dit geval treed de meter Adriana Frijeters voor zichzelf op (pro se) als mede voor voor Petro Frijters.

    Ik zou verwachten dat bij het niet vermelden van een woonplaats bij de ouders deze dan komt uit de plaats waar het kind is gedoopt.

  • Egbert4 jun 2025, 02:14

    Waarschijnlijk was in Standdaardbuiten de enige katholieke kerk (schuurkerk) voor de omgeving.
    Je zou eens kunnen informeren bij de heemkundekring hoe het zal met de bediening van de katholieke gelovigen.

    Ik las op der site van de heemkundekring Willemstad:

    De enkele katholieke gezinnen waren in de 17e en 18e eeuw aangewezen op geestelijke zorg vanuit de parochie Standdaarbuiten.
    De scheiding tussen kerk en staat in 1795, toen de patriotten met behulp van de Fransen aan de macht waren gekomen, maakte het de katholieken en andere gelovigen mogelijk een eigen kerk te stichten. In 1796 werd in Fijnaart een parochie opgericht, waartoe ook Willemstad ging behoren.

    heemkundekringdewillemstad.nl/nl/Gebouwen/Voormaige-RK-Kerk/ (opent in een nieuw tabblad)

  • Egbert4 jun 2025, 02:21

    Het aardrijkskundig woordenboek van Van der Aa vermeldt bij Fijnaart:

    De R. K,, die men er aantreft, worden tot de gem. van Fijnaart en Heijningen gerekend. Vroeger moesten zij te Stand daar buiten ter kerk gaan, maar sedert bet jaar 1796 hebben zij eene eigen kerk aan Onze Lieve Vrouwe Hemelvaart toegewijd.

  • Helena4 jun 2025, 03:05

    '....en enige jaren later had het katholieke geloof in de noordwesthoek van Brabant moeten wijken voor het protestantse. De enkele katholieke gezinnen waren in de 17e en 18e eeuw aangewezen op geestelijke zorg vanuit de parochie Standdaarbuiten...' - '..In 1796 werd in Fijnaart een parochie opgericht, waartoe ook Willemstad ging behoren..'

    - Met de plaatsen die er verder bijhoorden zijn mogelijk kleine buurtschappen in de vele omringende polders bedoeld, zonder ze allemaal apart nog te vernoemen. Bijv. Heijningen, Slijckgadt / Slikgat (het latere Langeweg), Zevenbergsche Hoek, Noordhoek, Oude Stoof, enz. enz. [ zie oude kaarten, bijv. via topotijdreis.nl (opent in een nieuw tabblad) ]

    -In de Bloemendaalse polder zal een enkele woning geweest zijn. Gelegen tussen Zevenbergen en Klundert. Misschien werd 'Blommendael' wel genoemd omdat het inddertijd mogelijk een iets bekender buurtschap was?

    - In de R.K. parochie van Standdaarbuiten was er in die jaren een waarnemend priester. Deservitore = waarnemend priester die tijdelijk een parochie onder zich had waar (nog) geen vaste pastoor aangesteld was.
    In de parochie van Standdaarbuiten was dit vanaf 1752 >>>> Rdo. Adm. Fr. Pater Joanne van Miert , ord. Fr. Pred.
    Reverendo Dominus Frater Pater Joannes van Miert, ordinis Fratrum Praedicatorum
    De Eerwaarde Heer Frater Pater Joannes van Miert, van Orde der Predikheren (= O.P. = orde van de Dominicanen)

    - De dopeling werd inderdaad op 22 mei gedoopt. In de R. Kerk werden kinderen meestal op de dag van geboorte of de dag erna gedoopt. Bij de moeder staat de herkomst als 'Gastel'. Vader's herkomst werd niet genoteerd. Dat zie je wel genoteerd staan bij dopen van de volgende kinderen in 1765, in 1767 en in 1769 >> Vader komt uit Loteringen. Moeder komt uit Gastel. Kinderen allen geboren in Fijnaart. Daar zullen ze in die jaren gewoond hebben.

  • Helena4 jun 2025, 09:03

    o.t. / tr. (NH Trouwen, Fijnaart en Heijningen) Johannis Aarnist met Elisabet van Helmond op 20 jan/ 5 feb 1764. Bij dit huwelijk genoteerd dat hij geboortig was van Lotharingen. zie: pag 122 van 185 .
    westbrabantsarchief.nl/collectie/voorouders/deeds/37d2550a-f8da-11df-a690-cd95c1e286e2 (opent in een nieuw tabblad)

    Ze zijn ook nog in R.K. kerk te Standdaarbuiten gehuwd. En ook hier werd de bruidegom bij o.t. op 21 jan /tr 5 feb 1764 genoteerd als geboren in Lorijnen. [indertijd groter gebied dan het nu nog is]
    familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-99QX-Y93L-9?i=224&cc=2037960&lang=en (opent in een nieuw tabblad)

    ..Aarnist...<< zo werd het waarschijnlijk verstaan en aldus genoteerd in NH Trouwregister.
    De naam - of variant hiervan - kan nog met 'H' beginnen? De letter 'h' wordt /werd n.l. meestal niet uitgesproken in Frans, tenzij in combinatie met een 'c' [ als 'sj' ] . Misschien ook niet in het dialect wat de man mogelijk sprak..dan zou het bijv. Harnist of i.d. kunnen zijn?
    Mogelijk is dit verder uitgezocht en te vinden in het boek over de familie Ernest?

  • Helena4 jun 2025, 23:14

    In de Latijnse afkorting toch nog een akorting vergeten >> Adm. = Admodum .
    Wat het dan in de R.K. Kerk van 'Eerwaarde Heer' pastoor dan naar 'Zeereerwaarde Heer' pastoor brengt.

  • Jan Lange5 jun 2025, 08:32

    Jaargang 33 | extra nummer ‐ Latijn | 2025 Genealogisch tijdschrift voor Kempen‐ en Peelland/De Twee Kwartieren. Latijn in de parochieregisters, door Theo van Rooijen/Anton Neggers/Peter Roosenboom. 59 pag. Redactieadres: e‐mailadres: redactie‐kpl@ngv.nl postadres: Langakker 29, 5283 TE BOXTEL. Ook gratis te downloaden via de NGV ngv-afdelingen.nl/kpl/wp-content/uploads/2025/02/DTK-2025extra-Latijn.pdf (opent in een nieuw tabblad)
    Inhoudsopgave 3 Voorwoord 8 Inleiding Latijn in de parochieregisters 21 Latijnse woordenlijsten online 26 De plaatsvervangende peter of meter 28 Huwelijksbeletselen en huwelijksdispensaties 33 Sub conditione et filii illegitimini 40 Plaatsen van herkomst 42 Benamingen voor onze naaste verwanten 49 Generosi patris: van drielingen en een vierling 54 Latijnse aktes vertalen met AI.

  • Helena5 jun 2025, 08:41

    Dankjewel, Jan.

  • Krijn NuitenVraagsteller5 jun 2025, 13:55

    Bedankt Egbert, Helena en Jan voor jullie hulp.
    In die tijd waren de katholieken in Fijnaart inderdaad aangewezen op de kerk in Standdaarbuiten. De parochie in Fijnaart heeft in 1996 een boek uitgegeven ter gelegenheid van het 200-jarige bestaan, daarin staat ook de geschiedenis van vóór die tijd.
    Het boek van Van Griethuysen gaat helaas niet verder terug dan: Johannes (Jean) Ernist, afkomstig uit een plaats in Lotharingen, aldaar geboren omstreeks 1730. Ik heb online een stamboom gevonden die claimde dat hij was geboren in Metz, maar daar heb ik geen bewijs van gezien.
    Dat Ernist ook Aarnist kan zijn is ook nieuw voor mij. En FamilySearch is ook een fantastische website die ik nog niet kende.

    Waarom zouden Johannes en Elisabeth twee keer voor verschillende kerken trouwen? Was dat gebruikelijk in die tijd of hadden ze daar een reden voor?

  • Egbert5 jun 2025, 16:25

    Men moest in die tijd wettelijk gehuwd zijn anders was men in overtreding.

    Voor het wettelijk huwelijk konden ze terecht voor de schepenbank of voor de dominee van de Nederduits Gereformeerde gemeente.

    Katholieken trouwden voor hun geloof voor de pastoor.

    Dat NH Trouwen, Fijnaart en Heijningen wat Helena doorgaf is dus het wettelijk huwelijk. Hierbij staat meestal meer genoteerd dan bij een huwelijk voor de pastoor.

  • Krijn NuitenVraagsteller6 jun 2025, 19:29

    Fijn dat jullie mij konden helpen, en bedankt voor de snelle reacties allemaal!

  • Helena8 jun 2025, 04:14

    @Krijn, - weet niet in hoeverre je dit nog verder wilt nagaan? Mogelijk staat dit in de publicatie waar je het al over had..., maar daar heb ik geen inzage in.

    Zag in het testament/ laatste wil van Joannes Ernist, arbeider, wonende binnen de jurisdictie van Fijnaart, opgemaakt op 4 mei 1784, dat er toen nog drie zonen in leven waren >> Hendrik, Johannes en Antonij Ernist. Daarnaast werden er nog twee andere namen genoteerd: Joanna Baartmans en Dingena Freke....waarvan hij stiefvader was.
    Zie voor dat testament >> westbrabantsarchief.nl/collectie/bladeren-in-bronnen/registers/0dd95555-269f-2f5b-cd2a-9c0b524dc389 (opent in een nieuw tabblad) scan op pag 179 en 180 van 181

    Joanna Baertmens gedoopt te Standdaarbuiten op 28 juli 1752, illeg. dochter van Elisabetha van Ellemont en Johannes Baertmans. Dingena Freke (ook Dymphna) nog niet verder gevonden. Wel als plaatsvervangende doopgetuige in 1782 in Standdaarbuiten bij doop van een kind (Bernardus) van deze Johanna Baartmans, geh. met Joseph Karelen.

  • Helena8 jun 2025, 04:51

    Vroeg me af hoe men bij Metz komt. Ben verder gaan zoeken hiermee.
    Denk niet dat hij van Metz geboortig was, maar mogelijk uit een plaatsje daar niet ver vandaan ...

    Het is interessant om te beginnen met rond die jaren (ca. 1760-1770) wat meer door de DTB-registers van zowel Fijnaart en Heijningen alsook van Standdaarbuiten te bladeren. Misschien staan er noteringen waarmee wat aanknopingspunten te vinden zijn. Bij wie ze getuigen zijn, wat er soms meer bij kan staan enz. Daarnaast - met veel geduld- door de oude schepenprotocollen gaan.

    Zag bijv. dat in april 1764 [zowel in ND Kerk te Fijnaart en Heijningen en in RK Kerk te Standdaarbuiten] er nog een huwelijk gesloten waarbij de bruidegom - een Petrus Wagener- ook uit "Lorijnen" kwam. Mogelijk waren de mannen vrienden (reisgezellen, lotgenoten?) en zijn ze samen vanuit het voormalige Lotharingen gebied [ denk aan het grotere huidig grensgebied Duitsland, Luxemburg, Frankrijk. ] .... in Fijnaart neergestreken? De echtparen zijn soms doopgetuige bij (R.K.) dopen van elkaars kinderen in Standdaarbuiten.

    - Deze Petrus Wagener/Wageneers gehuwd met Maria Schoenmakers uit Loon op Zand ['Venlo / Venloon' genoemd] .
    - Bij tr. in ND Kerk werd de bruidegom genoteerd als geb. van Launstroff. [plaatsje in het Franse Moselle gebied]
    - Bij tr. in R.K. Kerk staat hij genoteerd als ex Rietsingen in Lorijnen [ Rietsingen is de Nederlandse benaming voor de stad Sarreguemines in het Franse Moselle gebied, maar hiermee zal het gehucht Ritzing nabij Launstroff bedoeld zijn.. ]. Vond n.l. in de archieven bij WBA tussen de Borgbrieven van Fijnaart een afschrift uit het doopregister van Launstroff, Rietsingen en Flatten met daarin de doop van deze Petrus Wagener in 1730.

    Borgbrieven: watstaatdaer.nl/borgbrieven-ontlastbrieven-akten-van-indemniteit (opent in een nieuw tabblad)
    Zoek dan bij Westbabantsarchief (WBA) via Bladeren in Bronnen >> Fijnaart en Heijningen >> Borgbrieven >> Inventarisnummer 0960 >>Niet-geregistreerde ingekomen borgbrieven Fijnaart en Heijningen 1760-1769>> scan op pag 18 en 19 van 61.
    Het is een extract en verklaring van de doop van deze Petrus Wagener in de genoemde parochie in 1730. Het afschrift (pag 18 , geschreven door de pastoor, in Latijn) met begeleidend briefje (pag 19, in Duits) werd afgegeven in 1762.

    In sommige plaatsen in ‘Lorraine et Bar’ sprak men Frans in nabuurdorpen sprak men Duits. [ waarschijnlijk spraken de meesten een dialect en verstond men elkaar best?]. Nu is dat Frans grondgebied.

    Vond op internet een gedigitaliseerde publicatie waarin de vele plaatsen en gehuchtjes van deze regio bescheven worden..soms met verwijzing naar de Franse naam. E.H.Th. Huhn >> ‘Deutsch-Lothringen. Landes-, Volks- und Ortskunde’ , 1875 >> en zocht daarin bijv op plaatsje Launsdorf (ook wel als Launstroff geschreven).
    digitale-sammlungen.de/en/view/bsb11450550?q=launsdorf&page=358,359 (opent in een nieuw tabblad)

    - De ‘Borg’ brief op pag 21 en 22 van ditzelfde Inv. Nr. 0960 bij WBA - en ook afgegeven in 1762- heeft betrekking op jullie Johannes Ernist. Het is zijn ‘reisdoument’, de brief die hij meekreeg van de magistraten van zijn woonplaats en eveneens het stempel draagt van ‘Lorraine et Bar’. Daarin o.a. zijn naam, leeftijd, geboorteplaats, onder welke jurisdictie, summier beschrijving van zijn uiterlijk (lichtblauwe kleding? blond haar..). Nog meer info op de tweede pagina. Zag zijn naam een aantal keren genoteerd, o.a. in regel 2 in hoofdletters en in kleine letters op de tweede pagina in regel 8 en 17. Begint wel met een 'E' . In 1762 werd hij genoteerd als 30 jaar oud en geboren in Hallen droff / Hollen droff / Hellen droff? [ kan dit niet goed thuisbrengen, kan een plaatsnaam zijn die nu anders geschreven wordt?] , maar het plaatsje of gehuchtje viel onder de jurisdictie van Busendorf in de regio van Lotharingen [ = huidige Bouzonville, ca. 35 km van Metz]. Zal daar dus niet al te ver vanaf liggen.

    Kan dit oude Duitse schrift wel een beetje lezen, maar meeste ervan niet. In het andere forum >> watstaatdaer.nl/forum (opent in een nieuw tabblad) lezen vele deskundigen mee die hier niet zo veel moeite mee zullen hebben. Maar mogelijk is dit al lang uitgezocht en staat het verwerkt in de publicatie waar je het eerder al over had? Zo niet..laat weten, dan misschien de vraag om deze oude Duitse tekst te ontcijferen plaatsen in het andere forum.

    Begint ongeveer als volgt [ en let niet op mijn spellingsfouten, noch op die van de schrijver in 1762 ]:
    Das dieser ist ein wahrhaftliches pass
    des Mans namen Joannes Eh..[onleesbaar voor mij] ..., seines
    alter dreissich jahr, geburtig ifn
    Hellen droff auf der ....
    Busendorfer judiecion ..

  • Krijn NuitenVraagsteller10 jun 2025, 23:54

    Wow, Helena, fantastisch wat je allemaal hebt kunnen vinden. Dit is echt allemaal nieuwe informatie. Voor mij, en voor Van Griethuysen ook. Die begon zijn genealogie van de familie "met de komst naar Brabant van Johannes Ernist".

    Ik ga ook zeker een vraag stellen op het forum van wat staat daer, ik denk dat er in die Duitse tekst nog veel interessante dingen staan.

    Hallen droff/Hollen droff/Hellen droff is misschien het huidige Hestroff. Volgens dat boek van Huhn over plaatsen in de regio valt onder het kanton Busendorf de plaats Hessdorf (of Hestroff, Helstroff, Heiftroff).

    Ik had eigenlijk gedacht dat het spoor eindigde bij "ergens in Lotharingen", maar dit ga ik zeker verder uit proberen te zoeken. Super bedankt voor je moeite!

  • Helena11 jun 2025, 00:39

    Intussen toch nog wat bezig geweest met lezen van die Borgbrief. Het intrigeerde mij n.l. ook.
    Kan inmiddels wel de inhoud van de brief volgen, alleen niet letterlijk woord voor woord voor je neerpennen.

    Op de eerste pagina wordt zijn naam genoteerd, zijn leeftijd, waar geboren en (mogelijk? wanneer?) zijn lengte wordt omschreven (in oude maatgeving?) , zijn lichtblauwe kleding (halb blau) , zijn blonde haren. En dan dat de Meier en schepenen de akte ondertekend hebben op 6 april 1762...gevolgd door handtekeningen of 'kruisjes'.

    De tweede pagina is bedoeld voor de geestelijke en wereldlijke heren en laat weten: dat deze jongeman niet gehuwd is (ledigen Stand) , geboren is uit / en opgevoed door vrome katholieke ouders. De vader's naam genoteerd als Franz(is?) Ernist en de moeder als Susana Bary, woonachtig in 'Hellendorf/ Helsendorf'(?) in Busentroffer regio in 'Deich' (duchy?) Lotharingen. V erder genoteerd dat de Heren van 'Hellendorf?' garant zullen staan indien de man in gebreke geraakt enz.

  • Krijn NuitenVraagsteller12 jun 2025, 14:21

    Ik heb op het forum van wat staat daer gevraagd of iemand verder kan helpen met de tekst in het Duits.

    watstaatdaer.nl/forum/duitse-borgbrief-fijnaart (opent in een nieuw tabblad)

    Ondertussen ga ik door met de kinderen van Elisabeth van Hellemons.

  • Helena18 jun 2025, 03:39

    De inhoud van de borgbrief is duidelijk. De naam van de moeder lees ik als Susana Barij.
    Ben niet zeker wat er met Hellendroff bedoeld kan zijn. Het lag in ieder geval in 1762 onder jurisdictie van Busendorf (huidig Bouzonville) in het (historische) Hertogdom Lotharingen. Het kan een bestaande plaats of een inmiddels 'verdwenen' plaats bedoeld zijn, bijv. door oorlog of brand verwoest en nooit heropgebouwd. Blijft voorlopig voor mij nog een raadsel.

    Kwam nog andere zoek-mogelijkheden tegen in franstalig 'Dictionnaire topographique de l'ancien département de la Moselle comprenant les noms de lieu anciens et modernes; rédigé en 1868 sous les auspices de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle' by Bouteiller, Ernest de, 1826-1883 [ publicatie is online in te zien]. Achterin een 'Table des Formes Anciennes' . Daarin o.a. >> : Hellestorz. Verwijzend naar huidig Altroff.

  • Helena18 jun 2025, 04:05

    Misschien neem je voor verder onderzoek als leidraad de gegevens van online stambomen, ofwel de publicatie waarover je het eerder al had? Wel altijd zelf nog alles controleren. -- Let op: dDe stambomen die ik online zag hebben allemaal dezelfde fout gemaakt (of van elkaar overgenomen?) wat betreft de geboorte/doop van Elisabeth van Hellemont/Helmont enz.

    Uit het testament van Joannes Ernist uit 1784 weet je dat Joannis Ernist ook nog stiefvader was en dan worden er twee namen genoemd: Joanna Baertmans en Dingena Freke.
    - Joanna Baertmans >> ~ 28 jul 1752 Standdaarbuiten, (illeg.) dochter van Elisabeth van Helmont. Vader werd genoteerd als Joannis Baertmans. Doopgetuigen: Henricus Frijters en Joanna Michilse de Backer. (dit waren haar stiefvader en haar moeder). Zie scan van deze doop via: westbrabantsarchief.nl/collectie/bladeren-in-bronnen/registers/2a708a2e-f8d7-11df-a690-cd95c1e286e2 (opent in een nieuw tabblad) . Deze dochter Joanna (*1752) bleef met achternaam van haar (biol.) vader (Joannis Baertmans) door het leven gaan. Joannes Ernist werd - door huwelijk in 1764 met Elisabeth van Helmont- inderdaad haar stiefvader.

    De andere persoon in het testament van 1784 genoteerd - en waarvan Joannes Ernist dan stiefvader zou zijn?? - was Dingena Freke. Je zou dan je een doop moeten kunnen vinden met Elisabeth Hellemonts als moeder, maar de naam Freke (of variant hierop) komt in deze regio niet voor. Heb het vermoeden dat hier Dijmpna/ Dingena Frijters bedoeld werd..i.p.v. Dingena Freke.

    Dijmpna Freijters was de halfzus van Elisabeth van Helmond. Ze hadden n.l. dezelfde moeder>> Joanna Machielse de Backer.

    Joanna Machielse de Backer was in 1e huwelijk in dec 1726 in Oud en Nieuw Gastel met Dingeman Pieterse van Helmont.
    - Uit dit 1e huwelijk >> 3 kinderen: Petrus (*1727), Michael (*1729) en Elisabeth (*1731). Vermoedelijk zijn de oudste zonen Petrus en Michael jong overleden? Je komt hen niet meer tegen in de DTB registers. Vader Dingeman Pieterse van Helmont overleed in maart 1731. De weduwe hertrouwde later in 1731 in Oud en Nieuw Gastel met Henricus Frijters / Vreters
    - Zie scan van 2e huwelijk, ND trouwen via deze link> westbrabantsarchief.nl/collectie/bladeren-in-bronnen/registers/57bcd164-f8d6-11df-a690-cd95c1e286e2 (opent in een nieuw tabblad) , scan op pagina 21 van 52.
    Uit dit 2e huwelijk >>> 6 kinderen: Petrus (*1733, jong overleden?), Dijmpna (1735), Maria (1737), Adriana (1739), Petrus (1741) en Michael (1744).

    Joannes Ernist benoemde in zijn testament van 1784 tot voogden over zijn minderjarige kinderen de volgende personen>> Pieter Frijters en Antonij Broers (beide arbeiders). Zij waren ooms van de kinderen Ernest/ Ernist.
    - Pieter Frijters(*1741) was n.l. de halfbroer van Elisabeth van Helmont
    - Antonij Broers was gehuwd met Adriana Frijters (*1739) , de halfzus van Elisabeth van Helmont.
    - Petrus Frijters en Adriana Frijters waren ook doopgetuigen bij eerste kind uit huwelijk Joannes Ernist- Elisabeth Helmonts.
    - Eerste kind uit huwelijk Joannes Ernist-Elisabeth Helmonts werd Henricus gedoopt. Vernoemd naar Henricus, de stiefvader van Elisabeth van Helmont en vader van Petrus en Adriana Frijters.

  • Krijn NuitenVraagsteller4 jul 2025, 20:36

    Dankjewel Helena, voor al het onderzoek dat je hebt gedaan. Excuus voor de late reactie, ik was druk bezig met andere dingen.
    Super interessant, wat je allemaal hebt weten te vinden. Halfzussen en buitenechtelijke kinderen, nu wordt het pas echt leuk. Ik hoop dat ik de komende periode wat tijd heb om al deze informatie in de stamboom te verwerken.

    Overigens denk ik dat ik weet uit welk dorp Johannes Ernest kwam. De naam Hellendroff is bijna niets veranderd: nu heet het Hellendorf, net aan de Duitse kant van de grens. Het uiterste noorden van het hertogdom, maar het viel nog net onder de Bailliage de Bouzonville, wel onder het bisdom van Trier. archive.org/details/bub_gb_8jUli2255SMC/page/n301/mode/2up (opent in een nieuw tabblad) (pagina 302/420)
    Hellendorf ligt nu dus weer aan de andere kant van de grens. In 1766 werd Lorraine door Frankrijk geannexeerd, ik denk niet dat het toevallig is dat Johannes Ernest maar een paar jaar eerder is weggetrokken.
    Op de kaart van Cassini is duidelijk te zien hoe dicht bij de grens het dorp ligt: gallica.bnf.fr/selections/fr/html/carte-de-cassini (opent in een nieuw tabblad) (blad 141 bis).

    Dus nu duik ik de Franse (en misschien ook de Duitse) archieven in om meer informatie over zijn ouders te vinden. Nog een keer bedankt voor alle moeite.

  • Helena8 jul 2025, 03:44

    Zag je recente vraag over het testament van 4 mei 1784 in het forum 'Wat staat daer?'

    Testament is min of meer in standaard tekst opgemaakt. Weeskamers waren indertijd belast met toezicht op het beheer van bezittingen van minderjarige wezen. Via dit testament in 1784 werd de voogdij over de minderjarige kinderen van tevoren al geregeld door de testateur zelf en werd de weeskamer daarmee uitgesloten (seclusie) om voogden te benoemen.

    Aanvullend hierop kan aangenomen worden dat met de ene aangestelde voogd - Anthonij Broes <<< Anthonij Broers bedoeld kan zijn. Anthonij Broers was gehuwd met Adriana Frijters, een halfzus van Elisabeth van Helmont. De twee aangestelde voogden waren ooms van de kinderen Ernest/ Ernist. De namen van deze voogden zie je later ook terug bij de verkoop van het huis enz.

    Er werd in dat testament gesproken over 'het huijsje' van de comparant...dat dit niet verkocht zal worden voordat de jongste de mondige leeftijd bereikt zal hebben. Daarmee kun je dan verder zoeken.

    Schepenbank Fijnaart 0367.
    westbrabantsarchief.nl/collectie/bladeren-in-bronnen/registers/42eb3e31-996e-1c54-2b3a-55e9af8b6431 (opent in een nieuw tabblad)
    Vestboek, augustus 1768-oktober 1782, pag 156 van 177 , Copie van koopcontract. Verkoper: Geert Janse Nolle, bouwman. In nov 1780 voorlopig koopcontract - koopt Johannes Ernist (arbeider) voor 400 gulden een huisje, schuur en erve staande en gelegen in de polder 't Slobbegors onder Fijnaart. Akte in feb 1781 getekend. [Johannes Ernist zet een mooie handtekening neer ! (pag 158 van 177) ]

    Schepenbank Fijnaart 0401.
    Register van allerhande zaken (obligatie, transport, borgtocht, taxatie), april 1774-1795 1774-1795 , pag 66 van 226 << hypotheek in 1781.

    Schepenbank Fijnaart 0378. Register van openbare verkoop en verhuur van onroerend goed, juli 1773-maart 1797 1773-1797
    pag 128 -132 van 214 - Condities verkoop van huis , schuur en verder getimmerte op 30 april 1785.
    westbrabantsarchief.nl/collectie/bladeren-in-bronnen/registers/ce3fe4b7-336c-c7cd-dd3a-59a893009046 (opent in een nieuw tabblad). pag 37 van 165
    Verkoop van dat huisje in de polder 't Slobbegors was op 6 mei 1785. koper Hendrik Mailipaart

Je ziet 20 van 70 reacties

Toon volgende 20 reacties

Neem contact op met

Log in om contact op te nemen. Alleen ingelogde gebruikers met een bevestigd e-mailadres kunnen een bericht sturen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.