Angelot

Hoi Wouter,

Angelot = Engel

Pesthuisregister wanneer speelt zich dit af voor 1650 ?

zie ook
wiki.muntenenpapiergeld.nl/index.php?title=Engel (opent in een nieuw tabblad)

Het gaat om Gouda 1618 - waar de afgelopen dagen een massagraf is blootgelegd
op de plaats waar vroeger het pesthuis was.

Zie het online Woordenboek der Nederlandsche taal, waarin bij het lemma Angelot het volgende wordt vermeld:

Eene gouden munt, aldus genoemd naar het beeld van den Aartsengel Michaël, die den draak verslaat. In Frankrijk was de ange d'or en de kleinere angelot het eerst door Lodewijk IX geslagen. Later hebben ook Engelsche koningen, sedert de regeering van Hendrik VI (1422—1461), angelotten geslagen, en hier te lande zijn zij door de Heeren van Vianen, Batenburg en 's-Heerenberg nagebootst. Zie LITTRÉ in v., V. D. CHIJS 3, 169—171, en elders. Eertijds luidde het mv. angelote: in eene Utrechtsche muntordonnantie van 1490 komt in den 3den nv. angeloyten voor (V. D. CHIJS 7, 200), elders (Cost. v. Brugge 1, 524 [1524]) angeloten. Daar worden 62 angelote met 34 ᨧ 2 sc. gr. gelijkgesteld, aan den angelot dus eene waarde van 11 sc. toegekend. Doch elders vindt men verschillende, grootere en kleinere, waarden opgegeven. Sedert de 15de eeuw had men dan ook angelotten van zilver.

Dank voor het sturen van de informatie. In het Historisch Woordenboek had ik hier al het. e.e.a. over gelezen. Mijn oorspronkelijke vraag is nog steeds: Weet iemand misschien waarom niet bijvoorbeeld in stuivers werd betaald. Kan het symbolisch zijn en met bijgeloof te maken hebben. Hoopte men misschien op steun van de aartsengel Michael? Was een Angelot in de 17e eeuw wel een gangbaar betaalmiddel?

Zoek in www.archieven.nl op 'angelot', die nog voorkomt in 17e eeuwse teksten. Of het toen nog gangbaar was, weet ik niet.

Zoek in openarchieven bij Transcripties op 'angelot' en hierin ook teksten (met Transkribus vertaald) uit de 17e eeuw: openarchieven.nl/transcripties/zoek.php?q=angelot (opent in een nieuw tabblad)

Blijkbaar wel dus.

Bedankt Michiel! Interessante link. Ik ga daar verder zoeken.

ORA Schijndel 64 dd. 1618. Specie van gelde by Heer ende Meester Andries van den Bogart getelt aen Henrick Willem Henricx opten xii decembris anno 1618: eenen dobbelen Jacobus tot 12-8-0, twee rose nobel tot 18-16-0, vier albertijnen tot 5 gl. 15 st. tstuck facit 23-0-0, noch eenen halven albertijn tot 2-17-8, noch enen albertijn tot 5-15-0, eenen angelot tot 6-3-0, een enckel pistolet te lichten een somma moch 3-14-0, een fran[s]che croon tot 3-18-0, twee rycxdaelder tot 5-2-0, twee conincsdaelder het stuck tot 2-15 st. facit 5-10-0, eenen kistmakerdaelder tot 1-180-0, item noch gegeven te voren twee cruijsdaelder ende noch eenen cruijsdaelder facit tsamen 7-13-0, te lichten noch 5 st., somma totalis 96-9-8, 1 stuck gouts geslagen onder den coninck Eduwaert tot 6-4-0, 1 kistemaker tot 1-18-0, anderhalf mat facit 3-15-0, 1 halven luyxcsen daelder tot 0-13-4.
Idem 86 dd. 1607. een angelot vi gl. ii st., een dobbel engelse croon vi gl. ii st., ½ gouwen reael iii gl. ii st., een franse croon iii gl. xvii st., een italiaense pistolet iii gl. xiiii st., twentich matten soo heel halff ende vierendeel tstuc 52 st. facit xii gl., silveren zelantse daelder tstuc 33 st. facit xi gl. xi st., eenen staten daelder ende twee halff facit iiii gl. xii st., anderhalven silveren conincx daelder facit iiii gl. v st. ii oort, twee friesse daelder facit iii gl. ii st., twee testonnen (?) elc xiiiij st. facit xxix st., in payment ii gl. vi st., een viervaut engelse croon xii gl., twee engelse rijers tstuc v gl. xiiii st. facit xi gl. viii st., een aude rosen nobel ix gl. x st., vier hartochs penningen facit xxii gl. xvi st. in payment vi st. – .
Idem 59 dd. 1599. een angelot ii st., noch ii ricxdaelder tstuck ii gl. xii st., twee halff Co: dalder, een crussaet met corten + iii gl. xvi st., i spaense pistolet tot iii gl. xi st. in paymente viii st.
Idem 55 dd. 1584. lijstje met allerlei muntwaarden: seven silveren sPhilipsdaelder tstuck iii gl, 1 angelot vi gl, 1 wilhelmusschilt iii gl, 1 gouden daelder iii gl, iii cruijsaeten met den langen cruijs xii gl, 1 moertgen [dubieus] vii gl, 1 gouden keysers gulden ii gl, iii staten daelder vi gl xviii st., 5 ½ vrancken vii gl iiii st., 1 silveren philips daelder iii gl., twe stucken Antwerps gelt tstuck xxiiii st., in payment iii st. ij ort.
Not. St. Michielsgestel dd. 1633. Aangetroffen geldstukken :
22 enkele spaanse pistoletten van elk 4 gulden; 24 dubbele spaanse pistoletten van elk 8 gulden;
10 dubbele en 2 halve albertijnen, de dubbele elk 6 gulden; 4 dubbele dukaten, elk van 9 gulden; 5 enkele dukaten van elk 4 gulden 10 stuivers; 4 franse kronen, elk van 4 gulden; 2 hertogskronen van elk 4 gulden; een angelot van 6 gulden; 3 goudgulden van elk 3 gulden; 2 oude rosenobels elk van 10 gulden; 2 hele Jacobussen van Engeland elk van 12 gulden 10 stuivers; 5 halve Jacobussen van elk 6 gulden 5 stuivers; nog 5 kwarten van Jacobussen, elk van 3 gulden en 2 en een halve stuivers; 2 Hollandse rijders van elk 6 gulden; een gouden keizersgulden van 2 gulden 2 stuivers; een dubbele italiaanse pistolet, ongveer 7 gulden; een gouden philippusgulden ongebeer 2 en een halve gulden
een gouden koninsgdaalder van 3 gulden 4 stuivers; een goudstuk van ca. een en een halve gulden waarde; 101 gouden penningen; 6 zilveren dukatons van elk 3 gulden 3 stuivers; 5 zilveren koningsdaalders van elk 54 stuivers; een zilveren spaanse matte van 48 stuivers, totaal 42 zilveren penningen; 16 hele koningsschillingen van elk 6 stuivers; een halve schilling van 3 stuivers. 10 kruisdaalders van elk 2 en een halve gulden.
Verder te Lith 1556; Den Dungen 1648.

Beste Jan Lange,
Wat een enorme opsomming van verschillende munten. Het beste bewijs dat er begin 17e eeuw nog volop met de angelot werd betaald. Mijn dank is groot!

@Wouter,

Men betaalde NIET direct in die afzonderlijke verschillende munten edoch in grammen goud & zilver! Kortom als je moest betalen in bv. 6¼gr. goud dan keek je welke munten tot dat gewicht konden komen.
De waarde tussen de munten werd afgelezen in hoeveel gram goud/zilver die munt had. Kortom er waren onderling VASTE waardes zolang die munt maar zijn gewicht in goud & zilver bleef houden.

Ha Bert, dank je wel voor deze waardevolle informatie. Dat maakt het een stuk duidelijker.

Wouter nog ff dit!

“”
Kijk naar het kwartje van Wilhelmina (dus van vóór 1940), daar kon je toen, cf. een advertentie van AlbertHeijn, bv. 3pond Havermout voor kopen; datzelfde kwartje heeft nu €1,90 aan zilverwaarde en wat kost op dit moment 3pond Havermout?? Wat ik zag €0.79 per 500gr. Dus voor 3pond is dat €2,37 toch!
Of tewel een inflatie van €0,47 effectief in meer dan 85jr!! Over wat voor inflatie spreken we dan over die lange periode??””
Kortom voor datzelfde kwartje kan je nu dan wel niet meer die 3pond Havermout kopen maar toch WEL bijna 2¼pond. Los van de vraag of de huidige Havermout hetzelfde is als die Havermout van toen.
“”

Kortom betalen met goud/zilver bestaat er nauwelijks geldontwaarding.

Haha... ik denk dat ik nog een paar van die kwartjes heb. Ben ik toch rijker dan ik dacht.

Dat berichtje had ik wel een aantal maanden geleden eens op FaceBook gepost.
Inmiddels is de zilverprijs fors opgelopen en doet dat kwartje €2.35!

Ik gebruik dit meestal om aan te geven dat “inflatie” maar een beperkt begrip is.
Grondstoffen onderling (dus ruilhandel) zie je nauwelijks iets van inflatie.

Vandaar dat men vroeger ook met gewicht in goud/zilver betaalde!

Daarom ook dat ik zoveel als mogelijk goud/zilveren munten koop. Dat behoud zijn waarde!

Een ander voorbeeld ruim 13jr geleden kocht ik een goudbaartje van 50gr. Kostte mij toen €811. Waarde is nu ruim €4650; rendement bijna 10% per jaar!