Het geboorteregister van Bladel (1811, gemeenteexemplaar) bevat een in het Frans opgestelde geboorteakte van Cornelis Vosters. De ambtenaar noteerde dat het hier ging om 'un enfant femelle mal'. Die term kom je eigenlijk nooit tegen: het is of 'femelle' (vrouw) of mal (man). Zou je dit kunnen zien als een aanwijzing dat het kind bij de geboorte zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken had? Tegenwoordig spreken we in dergelijke gevallen van intersekse personen.
Mijn tweede vraag: In het rijksexemplaar van de geboorteakte dat bij BHIC bewaard wordt, is de betreffende passage veranderd en wordt Cornelis 'enfant mal' genoemd. De vraag is waarom zou de ambtenaar dit veranderd hebben? Wat zou zijn motief geweest kunnen zijn?
24 reacties
- Egbert10 sep 2025, 22:39
De twee exemplaren van de geboorteakte werden niet altijd gelijktijdig opgemaakt. Ik ken een voorbeeld waarin van een heel jaar alleen de handtekeningen van de getuigen staan. De aktes hadden daarboven geschreven moeten worden maar dat was nooit gebeurd. Ik neem aan dat dat een praktijk was die vaker gebeurde. De betreffende ambtenaar vulde het tweede exemplaar dan pas later in.
In het exemplaar dat bij het RHC-e wordt bewaard staat op het eind:
"aprouvé le mot femelle, mal al la dernière ligne du folio 13 de present acte". Je kunt er dan vanuit gaan dat het geen fout was, ze wisten het blijkbaar niet. Mogelijk was dat wel duidelijk toen het tweede exemplaar werd ingevuld.Opvallend is ook dat bij het exemplaar dat wordt bewaard bij het BHIC de handtekeningen van de getuigen Wilhem Vosters en Simon Vosters ontbreken.
Wat mij verder opvalt is de naam van het kind "Cornelis". Bij alle kinderen die in dat jaar zijn geboren is de naam verfranst. Het kind in akte 23 heet bijvoorbeeld "Corneil"
- Jos11 sep 2025, 08:23
Heel erg bedankt Egbert. Het ontbreken van de handtekeningen van de getuigen kan er dus mogelijk op wijzen hebben dat de rijksakte later is opgemaakt. Dat lijkt me van belang: als er relatief veel tijd zit tussen de gemeente- en de rijksakte, kan het kind zich mogelijk zodanig hebben ontwikkeld dat de mannelijke geslachtskenmerken dominant geworden zijn. Ik zou een medicus moeten raadplegen hierover. Moesten rijksakten elk jaar worden aangeleverd, of was daar geen deadline voor? M.a.w., mocht de rijksakte ook bijvoorbeeld twee, drie of vier jaar later worden aangeleverd?
- Norah12 sep 2025, 13:08
Cornelis Vosters * 29-03-1811 Bladel, had als ouders Walterus! Vosters en Anna Catharina Jacops. In de index staat de naam van de vader verkeerd vermeld(heb het doorgegeven).
Geprobeerd om zijn/haar overlijden te vinden, niet gelukt.
Andere kinderen geboren/gedoopt In Bladel:
Wilhelmus * 17-11-1808
Joannes Baptista * 08-02-1810
Jean(Johannes) * 17-07-1812
Er was ook een bevolkingsregister uit 1810, heeft men niet veel aan.Verder is het Frans in die tijd weer vreselijk, gebruikelijk, en heette zo'n kind een hermafrodiet.
Mvg. - Bas12 sep 2025, 14:26
Het echtpaar Vosters-Jacobs is verhuisd naar Arendonk(Belgie).
De gegevens van alle kinderen zijn te vinden via genealogieonline.nl/genealogische-data-golse-genen/I398431.php (opent in een nieuw tabblad)
Ik heb alle gegevens geverifieerd via de bewerking van de Burgerlijke Stand van Arendonk op bskempen.be/arendonk/arendonk.asp?taal=nl (opent in een nieuw tabblad)
en de genoemde gegevens kloppen. - Norah12 sep 2025, 15:03
Aha, dan was Cornelis toch van het mannelijk geslacht......
Zijn vader Waltherus, (ik begrijp nu de vergissing qua naam) had een tweelingbroer Wilhelmus, beiden smid als ik het goed begrijp.
De laatste bleef in Bladel. - Jos12 sep 2025, 16:48
Dank je wel voor jullie reacties, Norah en Bas.
Waltherus Vosters, de vader van Cornelis, is op 21 mei 1857 in Arendonk overleden. Cornelis (van wie het geslacht in zijn geboorteakte dus als 'femelle mal' werd aangeduid), trouwde op 13 februari 1858 in Arendonk met Anna Maria van Steenbergen. Op 6 februari 1859 werd hun dochter Maria Coleta geboren. Het feit dat iemand intersekse is, sluit niet uit dat hij/zij kinderen kan krijgen. En het krijgen van intersekse kinderen kan erfelijk bepaald zijn. Nu is het interessant (ik ben dat al geruime tijd aan het uitzoeken), dat de tweelingbroer van Walterus was getrouwd met Joanna Jacobs, de zus van Anna Catharina Jacobs: dubbel familie dus. En Willem Vosters en Joanna Jacobs hadden een zoon, Joseph, die enkele weken voor zijn emigratie naar de Verenigde Staten in maart 1852 trouwde met Hendrika Hendriks uit Bladel. Ik vermoed dat ook Joseph intersekse was. Hij zou zijn geboren op 5 januari 1818, maar er bestaat geen geboorteakte van hem. Wel is op deze datum ene Maria Vosters geboren, dochter van Willem en Joanna. Maar op het uittreksel uit het geboorteregister dat de ambtenaar opmaakte in verband met Josephs huwelijk staat dat Joseph op 5 januari 1818 in Bladel is geboren. De ambtenaar moet geweten hebben dat dit niet klopte, maar koos blijkbaar voor een pragmatische aanpak: Joseph ging trouwen, dus moest er een uittreksel komen. Maria Vosters komt verder in de burgerlijke stand en het bevolkingsregister van Bladel niet meer voor. Ik heb van haar geen huwelijks- of overlijdensakte kunnen vinden. En ook in het bevolkingsregister staan geen aanwijzingen dat ze is verhuisd. De eerste keer dat de naam Joseph Vosters opduikt is in het bevolkingsregister van Bladel, 1826. Hypothese: het lijkt erop dat Willem Vosters en Joanna Jacobs op 5 januari 1818 een intersekse kind kregen dat ze Maria noemden, maar dat later als Joseph door het leven ging. Deze Joseph kreeg samen met zijn vrouw Hendrika in Amerika twaalf kinderen. - Bas12 sep 2025, 18:27
Dag Jos,
Deze Josephus heeft mij destijds al hoofdbrekens gekost. Jouw hypothese zou kunnen kloppen ware het niet dat Josephus niet wordt genoemd in de memorie van successie van zijn vader Willem Vosters in 1860. Er wordt wel een Maria genoemd woonachtig in Antwerpen maar dat is zijn oudere zus. Er wordt ook een dochter Catharina genoemd die in Turnhout woonachtig was. Zij wordt ook genoemd in het bevolkingsregister van 1826 maar zij heeft ook geen geboorteakte. Guido Vosters heeft het pragmatisch opgelost in zijn stamboom Vosters en heeft de gegevens gekoppeld aan Josephus Vosters zoon van Waltherus, geboren te Arendonk in 1814. Heb jij toevallig aanvullende gegevens van deze Josephus uit 1814 ? Voor nu is het nog even speculeren.
- Bas12 sep 2025, 19:21
Josephus Vosters, geboren 14 april 1814 te Arendonk(Belgie) is op 4 februari 1847 naar Laken(Belgie) verhuisd.
Zie familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QHV-J38C-7F3T?view=explore&groupId=TH-7758-91175-12359-57&lang=en (opent in een nieuw tabblad) - Jos12 sep 2025, 19:22
Dag Bas, dank voor je reactie
De Maria in de Memorie van Successie is volgens mij inderdaad Maria Elisabeth Vosters, 18 september 1813 geboren in Bladel; zij trouwde met Wilhelmus Bogers en woonde in Antwerpen waar ze op 23 april 1888 overlijdt.
Catharina heeft idd geen geboorteakte, maar volgens mij is dit Johanna Vosters die op 14 augustus 1816 werd geboren. Later (26 mei 1827) is van Willem Vosters en Johanna Jacobs nog een dochter geboren met de naam Johanna. Zij heeft maar kort geleefd. Op zich is dat merkwaardig, want dan zouden er twee Johanna's binnen hetzelfde gezin zijn geweest. Ik denk dat de eerste Johanna in het dagelijkse leven Catharina werd genoemd.
Joseph ontbreekt inderdaad als aangever in de memorie. Maar dat kon ook moeilijk, omdat hij acht jaar daarvoor al geëmigreerd was naar de VS. Formeel was hij natuurlijk wel erfgenaam, maar misschien hebben ze hem gemakshalve niet genoemd. - Jeanne112 sep 2025, 19:35
Twee kinderen met dezelfde naam is goed mogelijk. Dat had vaak met vernoemingen te maken. Als er twee familieleden met dezelfde naam vernoemd moesten worden, gaf men twee kinderen dezelfde naam, ook als de eerste nog in leven was.
Mogelijk kregen ze ieder een andere roepnaam, b.v. Jenneke en Anna. - Jos12 sep 2025, 19:41
Dat zou goed kunnen Jeanne. Ik moet uitzoeken wie Johanna's peettante was. Mogelijk Anna Catharina Jacobs die met Walterus Vosters was getrouwd. Dan zou Johanna Vosters mogelijk naar haar vernoemd zijn.
- Jeanne112 sep 2025, 19:46
De namen Anna en Johanna werden nogal eens door elkaar gebruikt.
- Jos12 sep 2025, 19:53
Klopt. Ik ga de doopregistratie van deze Johanna zoeken. Dank voor je reactie.
- Jos14 sep 2025, 09:31
Dag Bas,
Ik kom nog even terug op Joseph Vosters, zoon van Walterus. Na zijn verhuizing naar Laken vind ik ook niets meer. Er woonden wel mensen met de achternaam Vosters in Laken en omstreken, maar dat is geen familie. Joseph Vosters, zoon van Willem is voor zover ik kan afleiden uit het bevolkingsregister van Bladel altijd in zijn geboorteplaats gebleven (met een klein intermezzo in het nabijgelegen Postel). De persoon op de huwelijksakte van Joseph Vosters en Hendrika Hendriks kan dus niet Joseph Walteruszn zijn. Bij de huwelijksakte is een extract uit Josephs geboorteregister toegevoegd. Daarop staat dat hij op 5 januari 1818 in Bladel is geboren. Probleem alleen is dat het origineel van de geboorteakte vermeld dat het kind Marie heette en van het vrouwelijk geslacht was. Ik ken de stamboom van Guido Vosters niet, maar het lijkt me niet dat de gegevens van beide Joseph-en aan elkaar gekoppeld worden. - Jeanne114 sep 2025, 15:38
Josephus Vosters, zoon van Willem Vosters en Johanna Jacobs, diende 7 jaar bij het 4e reg. inf. van de Nationale Militie. Huwelijksbijlagen Bladel 5-1-1818, folio 2.
- Jeanne114 sep 2025, 15:54
In de uitzending van Verborgen Verleden met Raven van Dorst kwam de kwestie ook aan de orde.
Het ging om een kind dat bij de geboorte als meisje werd geregistreerd, maar later als man door het leven ging en een gezin stichtte. Het was een beetje een ingewikkeld verhaal en daarom zou het handig zijn om die uitzending nog eens terug te kijken. Ik weet niet of dat kan.
Ik meen me te herinneren dat het kind geen oproep voor de keuring voor militaire dienst had gekregen. Daarom vroegen de ouders om een oproep, daar hun kind een jongen was, ook al stond hij geregistreerd als meisje. De gegevens werden aangepast.cbg.nl/kennis/verborgenverleden/raven-van-dorst/ (opent in een nieuw tabblad)
- Jos14 sep 2025, 16:04
Josephscertificaat van de Nationale Militie kende ik al. Volgens mij staat er dat hij vijf jaar gediend heeft.
De uitzending over Raven van Dorst ken ik niet. Ik ga die zeker bekijken. Dank je wel voor de tip Jeanne.
Vorig jaar was bij de VPRO een documentaire over dit thema te zien met als veelzeggende titel 'Kiezen, snijden, zwijgen'. Nog via npo-start te bekijken. Ik was er erg van onder de indruk - Norah14 sep 2025, 17:09
Een simpele reactie Jos, kan het ook niet zo zijn dat Josephus Vosters * 1818, onder een verkeerde naam en geslacht is ingeschreven.
Is er ook naar zijn doopinschrijving gezocht, indien mogelijk?
Mvg. - Jos14 sep 2025, 17:23
Misschien Norah, ik probeer de doopregistratie te achterhalen. Die zou idd meer helderheid kunnen verschaffen.
Mijn ervaring tot nu toe is dat de burgerlijke stand vrij. betrouwbaar is. Ik weet niet hoe het aangeven vroeger ging. In de oude aktes staat soms dat het kind aan de ambtenaar 'gepresenteerd' werd. Alsdat hier ook het geval was, lijkt me een verkeerd geslacht niet voor de hand te liggen. Misschien weet iemand hoe dat ging destijds - Norah14 sep 2025, 17:28
Sorry Jos, vooral het begin van de negentiende eeuw staat er om bekend dat de akten niet altijd op waarheid berustten.
Misschien dat het Driekoningen was...😉?
Je ziet 20 van 24 reacties
Toon volgende 4 reacties