geboren/bevallen in de Rijksklinieken van Utrecht

hetutrechtsarchief.nl/collectie/C56EAC5032289992E0538F04000A4D22 (opent in een nieuw tabblad)

Hoi Nadeche,

ik weet helaas ook niet waarom ze zo ver van huis bevielen, maar ik ben het zelf toevallig ook tegengekomen. De zus van mijn overgrootvader, Anna Maria van Lieshout (geboren op 2 april 1893 in Tilburg), beviel ongehuwd op 16 januari 1914 van een dochter Adriana in Utrecht (Rijksklinieken) en op 16 mei 1915 van een dochter Augusta in Leiden (Rijks Ziekenhuis). In de geboorteakte staat inderdaad ook steeds dat ze gewoon in Tilburg woonachtig is.

Van Anna Maria weet ik wel dat ze een "onzedelijk" leven leidde. Ze woonde daarvoor in Antwerpen ongehuwd met een Tilburger die meer dan 10 jaar dan zij was. Hij mishandelde haar, omdat zij daar in Antwerpen ook met andere mannen seks had. In 1916 is ze naar Rotterdam vertrokken en is daar in 1917 getrouwd (mijn betovergrootvader wilde niet instemmen met het huwelijk, zegt ook wel iets denk ik), maar ook daar leidde ze, zo hoorde ik van iemand, een onzedelijk leven, waarbij met enige regelmaat steeds weer andere mannen over de vloer kwamen.

Groet,

Indie

Dag Nadêche,

Even nuchter beschouwd, je zou eerder een zware bevalling/keizersnee verwachten wanneer dit in een kliniek plaats gevonden heeft, ongehuwd of niet.
Mvg.

In de rijkskliniek was een doorgangshuis voor ongehuwde moeders gevestigd

Vereeniging Het Doorgangshuis voor vrouwen

Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)
resources.huygens.knaw.nl (opent in een nieuw tabblad) › gids › vereniging

Het bieden van een toevluchtsoord onder leiding van een 'vader' en een 'moeder' aan hen die tot

Ben wat te voorbarig geweest. ..
Maar wat ik wel vreemd vind, hoe weet zo'n Brabants meisje waar ze zijn moest, en dan voor haar zo ver weg in Utrecht? Stond dit bekend?
Je verwacht een instituut als "Moederheil" in Ginneken, maar dat werd pas in 1915 opgericht, over -Heerlen- zullen we maar zwijgen, bestond ook nog niet, en ook wel erg ver weg.
Al met al een verdrietig verhaal zoals zovele op deze site, ik zie het zo voor me.

Ik denk dat dit soort informatie wel bij de pastoor of een huisarts bekend was

Dat moet dan wel, Maria, maar in zo'n katholieke streek en dan naar dat "heidense" Utrecht, dat verwacht je eigenlijk niet.
En Nadeche, welke vermoedens heb jij hierover las ik, ik vind dit wel intrigerend.
Tenslotte is Marietje van Vught een paar jaar later met H. van Breda getrouwd,
hij is nooit de vader geweest van dit kind naar mijn idee.
Mvg.

van Vught > van Vugt.

Wellicht ten overvloede zie openarchieven.nl/bhi:bb693d86-75ec-bad5-ba53-a44f33e0a87d (opent in een nieuw tabblad)
Maria is in de periode 1907-1912 dienstbode bij Wed. de Bruin te Oss.
Ze vertrekt samen met haar zoon Johannes Willebrordus op 1 maart 1912 vanuit Oss naar Megen.

Volgens de overlevering (familieverhalen) is Hermanus van Breda - met wie Maria later trouwt in 1915 - niet de vader van Johannes Willebrordus. Het vermoeden is dat zij als dienstbode zwanger is geraakt, maar door wie precies is onduidelijk, én dus als ongehuwd aanstaande moeder haar toevlucht voor de bevalling ver van huis heeft gezocht. Maar het lijkt er op dat het opvang/doorgangshuis voor ongehuwde moeders in Utrecht een protestantse signatuur heeft, terwijl Maria zelf katholiek was... Daar kom ik ook niet helemaal uit.

Was de weduwe de Bruin waar Maria werkte misschien protestant en heeft zij gezorgd dat Maria in Utrecht kon bevallen?

De weduwe de Bruin kan nog wel Pieternella van Buren geweest zijn, geboren te Hedel, en overleden in Oss + 25-01-1912, hotelhoudster.

Wijlen haar man was Johannes Theodorus de Bruin Sr. , in Ravenstein geboren, en overleed ook in Oss + 14-12-1904, 79 jaar oud, herbergier en hotelhouder.
Voor zover het waard was, waren zij beiden R.K.

Nog zo'n voorbeeld, maar dan wat jaren eerder; dus Utrecht vormt al langer de oplossing:

Te Utrecht op 7 maart 1888 bevalt Helena de Poorter, dienstbode, wonende te Sint-Oedenrode, ten huize van Beert Daams Gelder aan den Catharijne Singel 12, van een zoon Leonard.
Als de vrouw van deze Beert, die de aangifte van de geboorte doet, in 1890 overlijdt woont deze aan de Tiendstraat (Ondiep). Zij wonen sinds juli 1882 in Utrecht. Beert zal er dan ook niet wonen en dienstbode/bediende zijn op nummer 12. Hij komt een jaar later (22-10-1889) nog eens aangifte doen van een geboorte op het zelfde adres. De vader van de boreling is dan overigens wel bekend.
Het Algemeen Ziekenhuis heeft begin 20ste eeuw het nummer 15 aan de Catharijne Singel. Het lijkt me dus goed mogelijk dat daar de bevalling heeft plaatsgevonden (Omnummering?) of dat de bediende van de buren gevraagd is?

Nog meer aangiftes door Beert:

Jozef Hendrikus Lengkeek, geboren te Utrecht op 19 juli 1887 (geboren Catharijnesingel wijk L nr. 12 te Utrecht (Stadsziekenhuis), zoon van Jacoba Aleida Wilhelmina Lengkeek, koopvrouw, wonende Amersfoort, ten huize van Beert Daams Gelder, bediende 58 jaar) (n.h.).

Hendrikus Oostendorp, geboren te Utrecht op 5 januari 1891 (zoon van Willemijntje Oostendorp, zonder beroep, wonende te Weesp, ten huize van Beert Daams Gelder, bediende 58 jaar, wonende (?) Catharijnesingel wijk L nr. 12) (n.h. of ger.).

Roelof Gerressen 27 okotber 1894; Beert Daams Gelder | 65 jaar | Bediende | Catharijnesingel 12, Utrecht

Wanneer je in Google "Catherijnesingel 12" Utrecht intypt, dan komen al snel diverse akten naar boven:

Utrechts Archief:
* in 1900, Antonia Menzo: geboren Catharijnesingel 12, de ouders zijn kermisreizigers, zij wonen in Enschede
* in 1900, Jonas Simon Marchand: De moeder is ongehuwd, zij woont in Arnhem, de bevalling is in het ziekenhuis Catharijnesingel 12

Open Archieven:
* Cornelia Adriana van Maastricht, geboren op 10 april 1900 te Utrecht, geboren in het ziekenhuis Catharijnesingel 12. De ouders wonen in Ermelo.
* Leendert Veldman, geboren op 15 september 1900 te Utrecht, het kind is op de Catharijnesingel 12 geboren, de moeder woont Bergstraat 45

erfgoed.utrecht.nl/verhalen/academisch-ziekenhuis (opent in een nieuw tabblad) :

In 1872 kwam een universitair ziekenhuis aan de Catharijnesingel.

De Utrechtse Universiteit kreeg in 1815 bij koninklijk besluit de opdracht een academisch gasthuis op te richten om studenten geneeskunde onderwijs te geven. Eerst werd het ondergebracht in het bestaande Apostelgasthuis aan de Lange Jufferstraat. Tot de gemeente een nieuwe locatie vond aan de Catharijnesingel. Deze locatie was ideaal vlakbij de zuidelijke binnenstad, ‘waar de meeste behoeftigen woonden’. In 1872 opende het Algemeen Ziekenhuis voor ziekenzorg en universitair medisch onderwijs.