Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Hier testen we onze nieuwe website. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren.

Terug naar overzicht

recognitie vorster

22 reacties

Huub Verbunt

HoiHoi

Ik heb in deze akte de naam van mijn voorvader Jan van Delft ontdekt. Hij is geboren in Sprang en in 1672 als vorster in Goirle aangesteld door Charles van Grobbendonk.

regionaalarchieftilburg.nl/zoek-in-archieven/?/scans/NL-TbRAT-2/1.2.1.6/start/0/limit/10/highlight/4 (opent in een nieuw tabblad)

(...) dan sal den voirs. Jan Corn. van Delft gehouden sijn jaerlijcx te betaelen uijt den ooghst bij hem op te haelen Ses gt binnen s'Hertogenbos aan seeckere geestelijcke dochter die wij verschult sijn,
(...)
actum in Grobbendoncq den 20 April 1672 Ende was onderteeckent Carolus van Grobbendoncq heer van Tilborgh ende Goirle (...)

De protestant Jan van Delft krijgt een baantje bij de katholieke Heer van Tilburg. Ik ben nog niet helemaal thuis in het regentensysteem. Ik begrijp dat Jan iets moet betalen voor zijn aanstelling in Goirle. Is dat recognitie? Wat is 'Ses gt binnen'? Is dat graan? Maar hoe moet Jan daaraan komen? Hij is toch geen boer. Of moet een vorster al het graan in de heerlijkheid controleren of
zo? Wat kan er bedoeld zijn met een 'seeckere geestelijcke dochter'. Is dat een klooster?

Ik ben nieuw op het forum. Als deze vraag hier helemaal niet thuishoort, of anders geformuleerd moet worden, bij voorbaat sorry.

Huub

22 reacties

  • Bram27 jan 2026, 14:51

    er staat "ses g(u)l(den) binnen S'hertogenbos aan seeckere geestelijcke dochter die wij verschult sijn" -> binnen S'hertogenbos betekend dat die persoon in Den Bosch woont. Ik zou ook vermoeden dat het om een geestelijke uit één van de kloosters aldaar gaat.

  • Cornelis27 jan 2026, 15:14

  • Cornelis27 jan 2026, 15:22

    En in Goirle een kind!

    Inv.nr. 19 - Hervormde Gemeente Tilburg, Dopen 1650-1767, Trouwen 1649-1745 (Goirle)
    Soort registratie: doopakte(Akte)datum: 11-10-1674Plaats: Goirle
    Bijzonderheden:
    lees aantekening omtrent plaatsing in 1683

    Dopeling
    Ariaentje van Delft
    Vader
    Jan Cornelissen
    Moeder
    Aechje Ariens

  • Cornelis27 jan 2026, 15:28

    1656

    Datum dopen: 23-07-1656
    Plaats dopen: Sprang
    Religie: NG
    Dopeling
    Corstiaen Verelst
    Vader
    Jan Cornelissen Verelst
    Moeder
    Aeltgen Ariaensen Roos

  • Cornelis27 jan 2026, 15:30

    Dopen en trouwen (Nederduits gereformeerde gemeente)
    Soort registratie: Trouwakte(Akte)datum: 1655Plaats: Sprang
    Bijzonderheden:
    Datum trouwen: 00-00-1655
    Plaats trouwen: Sprang
    Religie huwelijk: NG
    Bruidegom
    Jan Cornelissen
    wonende te Loon op Zand
    Bruid
    Aetgen Ariaensen
    wonende te Sprang

  • Huub27 jan 2026, 16:13

    Zes gulden per jaar? Danke je. Dat lijkt me schappelijk. En zoiets noem je recognitie? En hij moest het betalen aan een geestelijke dochter; weet iemand waarom men dat zo zegt?

  • Huub27 jan 2026, 16:23

    Ik heb in Sprang 6 kinderen gevonden: Corstiaen, Antoni, Ruth, Cataleijn, Cornelia en Jenneke. In Goirle: Ariaentje. De moeder wordt meestal niet genoemd. Verelst zal wel van Delft zijn. IPV Jan van Delft wordt meestal zijn patroniem genoemd Jan Cornelisz.

    Wat me verwart is dat bij de trouwakte 'afkomstig van Loon' wordt gezegd terwijl hij volgens mij uit Delft komt. Ik denk dat zijn geboorteakte op 25.02.1624 te vinden is.

  • Cornelis27 jan 2026, 16:47

    afkomstig/wonende Loon op Zand, wil niet zeggen dat hij daar geboren is!

  • Egbert27 jan 2026, 16:49

    Recognitie is een bedrag dat jaarlijks moest worden betaald o.a. voor het mogen vervullen van een ambt.

    Zie:
    nl.wikipedia.org/wiki/Recognitiegeld (opent in een nieuw tabblad)

    Zoals ik het lees was Van Grobbendonck 6 gulden jaarlijks schuldig (die wij verschult sijn) aan een geestelijke dochter in den Bosch. Het was nu makkelijker voor hem dat die 6 gulden die de vorster aan hem moest betalen door diezelfde vorster aan die geestelijke dochter werd betaald.

    Een geestelijke dochter (filiae devotae) kan in een klooster hebben gezeten, maar ook bijvoorbeeld in het begijnhof. Het kan ook een persoon zijn die lid was van de derde orde, de kwezels of de klopjes.

    zie:
    nl.wikipedia.org/wiki/Klopje (opent in een nieuw tabblad)

    Openbare ambten mochten na 1648 in Staats Brabant niet meer door katholieken worden uitgevoerd. Schepenen, de drost, vorster, secretaris etc. moesten van de ware gereformeerde religie zijn.

    De Heer van Tilburg en Goirle kon katholiek blijven, maar de functionarissen die hij wilde aanstellen moesten protestant zijn.

  • Norah27 jan 2026, 18:27

    Jan * 25-02-1624 Sprang, zoon van Cornelis Jansen van Delft. NG.
    Dat is correct; deze persoon is dan in 1650 getrouwd(zie Cornelis).

    Dan de familienaam -van Delft-, je kunt hiermee mogelijk nog veel verder terug in de tijd > vader, grootvader etc.
    Wat mij wel verwondert is dat de goeie man vorster was en dat Cornelis metselaar doorgaf. Hebben we het hier over dezelfde?
    Mvg.

  • Cornelis27 jan 2026, 19:21

    Staat onder zijn naam genoteerd in inschrijving!

    Datum dopen: 30-03-1668
    Plaats dopen: Sprang
    Religie: NG
    Dopeling
    Cornelia van Delft
    Vader
    Jan Cornelissen van Delft
    Diversen: metselaar
    Moeder
    Aeltgen Arisen Roos

  • Cornelis27 jan 2026, 19:29

    Vermoedelijke ouders van Jan, moeder uit LoZ!

    Dopen en trouwen (Nederduits gereformeerde gemeente)
    Soort registratie: Trouwakte(Akte)datum: 19-03-1623Plaats: Sprang
    Bijzonderheden:
    Datum trouwen: 19-03-1623
    Plaats trouwen: Sprang
    Datum ondertrouw: 01-03-1623
    Plaats ondertrouw: Sprang
    Bruidegom
    Cornelis Jansen
    geboren te Delft, wonende te Sprang
    Diversen: wed.
    Bruid
    Laisgen Rutten
    geboren te Loon op Zand
    Eerdere vrouw
    Jaanicken Thomas

  • Cornelis27 jan 2026, 19:34

    Datum dopen: 14-03-1627
    Plaats dopen: Sprang
    Religie: NG

    Dopeling
    Maijcken Metseler
    Vader
    Cornelis Jansen Metseler, van Loon!

  • Cornelis27 jan 2026, 19:40

    volgens mij werden protestanten uit LoZ gedoopt te Sprang, LoZ vnml RK toch?

  • Cornelis27 jan 2026, 19:44

    En dan ook dit Jan van Delft / Metselaar zijn!

    Dopen en trouwen (Nederduits gereformeerde gemeente)
    Soort registratie: Doopakte(Akte)datum: 18-12-1633Plaats: Sprang
    Bijzonderheden:
    Datum dopen: 18-12-1633
    Plaats dopen: Sprang
    Religie: NG
    Dopeling
    Jan Metselaer
    Vader
    Cornelis Jansen Metselaer

    Om het makkelijker te maken!!;!

  • Cornelis27 jan 2026, 19:51

    Dacht het al.

    Jan had ook een zoon/dochter Rut, afkomstig van patroniem Laisgen Rutten???

    Datum dopen: 24-07-1636
    Plaats dopen: Sprang
    Religie: NG

    Dopeling
    Rut Metselaer
    geboren te Loon op Zand

    Datum dopen: 02-01-1639
    Plaats dopen: Sprang
    Religie: NG

    Dopeling
    Jenniken Metselaer
    geboren te Loon op Zand

  • Cornelis27 jan 2026, 19:54

    Datum dopen: 18-09-1661
    Plaats dopen: Sprang
    Religie: NG

    Dopeling
    Rub van Delft
    Vader
    Jan Cornelissen van Delft
    Moeder
    Aagtgen Arissen Roos

  • Cornelis27 jan 2026, 20:08

    Er zijn trouwens nog een paar akten Tilburg met Jan Cornelissen van Delft;

    JOHANNES WITTEBOL, Minuutakten, 1683-1689
    N.B.Geadmitteerd op 30 januari 1679 door de Raad van Brabant te Den Haag

    Soort registratie: akte(Akte)datum: 1689Plaats: Tilburg
    Geregistreerde
    Jan Cornelis van Delft

    CORNELIS CLOOSTERMANS, Minuutakten,1681 - 1690 februari 7
    N.B.Geadmitteerd op 28 oktober 1681 door de Raad van Brabant te Den Haag

    Soort registratie: akte(Akte)datum: 1686Plaats: Tilburg
    Geregistreerde
    Jan Cornelis van Delft

    1682 en 1684 Jan van Delft, waarschijnlijk ook Jan Cornelis, misschien daar nog meer info!

  • Huub27 jan 2026, 23:02

    Ik weet zeker dat de kinderen Corstiaen, Antoni, Ruth, Jenneke, Cornelia, Cateleijn en Ariaentje bij elkaar horen en dat ze de kinderen zijn van Jan Cornelisz van Delft en Aegje Ariens. Precies dit gezin vind ik later ook terug in Goirle, o.a. in een van die notariële akten. Ik denk dat er in Sprang nog een Jan Cornelisz was die metselaar was en dat de dominee zich bij een van die dopen heeft vergist. Ik vind metselaar alleen bij Cornelia. Ik denk dat als namen zo op elkaar lijken, moet je kijken of je een patroon herkent. En deze ouders met 7 kinderen zijn een patroon.

    Ik had ook al het idee dat de derde zoon Ruth terugsloeg op het patroniem van zijn oma Laisgen Rutten, alhoewel... die Rutt is dan niet zijn opa maar zijn overgrootvader.

    Ik denk dat er in Sprang voor mij niets meer valt te halen. Het zou me natuurlijk interesseren hoe hij ertoe gekomen is om van Sprang naar Goirle te gaan. OK hij was protestant en de Heer van Tilburg zocht een protestant, maar ik denk niet dat dat uitgerekend in 1672 in de krant heeft gestaan. Ik geloof wel dat Brabant overspoeld werd met protestantse ambtenaren, die vaak niet zo geschikt waren voor hun functie. Dat geldt in ieder geval voor de schoolmeesters in Goirle

  • Huub27 jan 2026, 23:18

    @Egbert bedankt voor de term filia devota. Zou dat betekenen dat de geus Jan van Delft zijn recognitiegeld helemaal naar Den Bosch moest brengen en dan ook nog aan een klopje moest geven? saillant detail

Je ziet 20 van 22 reacties

Toon volgende 2 reacties

Neem contact op met

Log in om contact op te nemen. Alleen ingelogde gebruikers met een bevestigd e-mailadres kunnen een bericht sturen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.