Kaartspel Paardje Springen / Perdje Springen

Kun je in het kort de speelregels geven? Wellicht is het bekend onder andere namen?

Kort uitleggen lukt helaas niet, hopelijk is het wel duidelijk.

Perdje Springen (Noord-Brabants) of Paardje Springen ( Nederlands)

Spel voor 4 spelers (kan ook met 3 maar dan moet de harten aas uit het spel).
De stok kaarten wordt verdeelt over de 4 spelers (geen jokers) dus 13 per persoon. Bij 3 spelers dus 17 per persoon, de harten aas is er immers uit.
Uit een andere stok worden de harten boer, klaver vrouw, ruiten koning en de schoppen aas naast elkaar open in het midden van de tafel gelegd.
Iedere speler legt een afgesproken bedrag op elke kaart, dit gebeurt elke ronde. (bv € 0,20 per kaart)
Kan een speler tijdens de ronde de betreffende kaart uitspelen dan is het geld op de kaart voor haar of hem.
Bij de 4 open kaarten gaat zich tijdens het spel aan beide zijden een rij vormen met de opvolgende kaarten open neergelegd. Is de rij “vol” dan wordt dat stapeltje omgedraaid.
Aan de ene kant de 7 en verder naar beneden met de aas als laatste in de rij.
Aan de andere kant de 8 en verder naar boven met de koning als laatste.
Men moet bedienen. Bij verzaken (dat later wordt vastgesteld) betaald de betreffende speler een “boete”, (bv € 1,00) die hij voor zich neerlegt. Tevens moet hij dan de niet bediende kaart aanleggen. Vervolgens mag hij verder spelen maar geen geld meer van een van de 4 kaarten (boer, vrouw, koning, aas) opnemen ook al kan hij deze kaart spelen. Reeds door haar of hem opgenomen geld mag behouden worden.

Persoon naast de deler begint (richting van de klok).
Als 1e van een soort moet de 7 gelegd worden waarna vervolgens de 6, 5, 4, 3, 2 en 1(de aas) aangelegd kan worden.
Pas nadat er van een soort een 7 is gelegd, mag van die soort aan de andere zijde de 8 gelegd worden waar vervolgens de 9, 10, boer, vrouw en koning aangelegd kan worden.
Indien een speler, bij zijn beurt, geen kaart kan leggen moet hij een klein bedrag voor zich neerleggen. ( bv € 0,10)
Om beurten leggen de spelers 1 kaart aan en als ze geen kaart kunnen spelen dus dat kleine bedrag voor zich. ( bv € 0,10)
Degene die de kaart kan spelen waar geld op staat, mag dat geld opnemen.
Degene die als 1e al zijn kaarten uit heeft kunnen spelen, wint de ronde en krijgt de kleine bedragen van de andere spelers die niet konden bedienen. Ook de eventuele boete(s).
Deze ronde is dan afgelopen.

Het doel van het spel is enerzijds om het geld van de 4 kaarten die in het midden open op tafel liggen met het geld er op (boer, vrouw, koning, aas) op te kunnen nemen en anderzijds is het doel om te voorkomen dat iemand anders het geld van die 4 kaarten kan opnemen.
Zoals al gezegd wint degene die “uit” is de kleine bedragen van de anderen en de boete(s)

De volgende ronde legt elke speler weer het afgesproken bedrag op elk van de 4 openliggende kaarten. (bv € 0,20)
Bij kaarten waar het vorige potje het geld niet is opgenomen stijgt dus het bedrag. Bij “kale” kaarten ligt dan weer het beginbedrag.

Door oplettend te spelen (en dus tegenwerken) kan het totaal op 1 of meerdere van de 4 middelste kaarten aardig oplopen. Het is goed om een maximaal bedrag af te spreken dat opgenomen kan worden (bv € 5,00).
De grotere bedragen ontstaan vaak bij kaarten die pas later in een ronde gespeeld kunnen worden of juist niet gespeeld kunnen worden omdat iemand al eerder “uit” is.

Wij noemden dit in mijn jeugd (Lieshout) "Perdje Rijen".

Enig idee waar dit spel zijn oorsprong vond? Kon er tot nu toe niets over vinden.

Nee, helaas. Ik weet nog dat we het in de 60-er jaren voor het eerst speelden op bezoek bij de familie van meester Lukassen-Gilsing in Mariahout. Hij kwam uit Velp bij Grave, zij uit Lieshout, maar ik weet niet van wie het spel kwam.

Hallo Peter, dank je voor de reactie's