Hulp en tips bij zoeken

Hier lees je zoektips die je helpen bij het gerichter maken van je zoekopdracht. Ben je op zoek jaar informatie over een bepaald soort archief of index? Kijk dan eens bij onze Hulppagina's.

Hulp bij Onderzoek

Begin met deze uitgangspunten:

• Start met één zoekterm. Daarna kun je het aantal resultaten verder beperken door bijvoorbeeld extra zoektermen in te vullen of de resultaten te verfijnen.
• Bij archieven zoek je in de beschrijving van het archiefstuk, niet in deze stukken zelf. De meeste stukken zijn niet op woordniveau doorzoekbaar en zijn ook niet op inhoud beschreven. Bijvoorbeeld: als je zoekt naar een onderwerp waarover de gemeenteraad heeft besloten, zoek dan niet op dat onderwerp, maar zoek op woorden als 'notulen' en 'gemeenteraad'.

Een vaste woordcombinatie zoeken

Wil je zoeken met een woordcombinatie in een vaste volgorde (bijvoorbeeld 'Raad van Brabant') zet deze woorden dan tussen "aanhalingstekens". Voorbeelden:

• Raad van Brabant geeft zoekresultaten waarin de woorden 'Raad', 'van' en 'Brabant' voorkomen, maar niet per se na elkaar.
• "Raad van Brabant" geeft alleen zoekresultaten waarin specifiek de woordenreeks 'Raad van Brabant' voorkomt.

Zoeken met jokertekens / wildcards

Er waren vroeger geen spellingsregels en mensen die niet konden lezen en schrijven konden niet controleren of hun naam in een akte goed gespeld was. Daarom hebben veel woorden, maar vooral persoonsnamen en plaatsnamen verschillende varianten. Omdat je niet weet welke mogelijke varianten er allemaal gebruikt zijn in kun je jokertekens gebruiken.

Je kunt jokertekens gebruiken om een of meerdere letters in je zoekopdracht open te laten. Zo kun je bijvoorbeeld handiger op naamsvarianten zoeken. Voorbeelden:

• * (asterisk/sterretje) vervangt een of meerdere tekens (bijvoorbeeld Jan* geeft als resultaat Jans, maar ook Jansen)
• ? (vraagteken) vervangt één teken (bijvoorbeeld Jan? geeft als resultaat Jans en Janz, maar géén Jansen)

Je kunt ook meerdere jokertekens combineren. Voorbeelden:

• J?n* geeft als resultaat Jans, maar ook Jens, Jansz, Jensen etc.
• J?n* Jan* geeft als resultaten Jans Jansen, Jens Jansz etc.
• ~ (tilde) werkt als een 'klinkt als' functie, (bijvoorbeeld ~Klaassen geeft als resultaat Klaassen, Claasen en Clason). Gebruik van het ~teken werkt alleen in het stamboomgedeelte van de website.
• $ (dollarteken) werkt als een 'klinkt als' functie bij Archieven en Bibliotheek.
• Jokertekens kunnen ook cijfers vervangen. Voorbeeld: 18?0 geeft als resultaten 1800, 1810 etc.
• - (min) sluit een zoekterm uit. Zoeken naar Jan Jansen maar niet uit Oss? Gebruik "Jan Jansen" -Oss

Zoeken op periode

Weet je een specifiek jaartal of periode? Gebruik die dan als zoekterm in het zoekveld. Bijvoorbeeld: 1973 of 1980-1983. Voor zoeken in een periode van meerdere jaren kun je ook een filter of uitgebreid zoeken gebruiken. Vooral handig als je zoek tot of vanaf een bepaald jaartal:

• Periode 1890 t/m [leeg] geeft resultaten vanaf 1890
• Periode [leeg] t/m 1890 geeft resultaten t/m 1890
• Periode 1890 t/m 1890 geeft resultaten in 1890
• Periode 1890 t/m 1899 geeft resultaten van 1890 t/m 1899

Zoektermen combineren

Je kunt in een zoekveld meerdere zoektermen invullen. Standaard wordt dan op alle termen gezocht die je invult. Maar je kunt ook zoeken met zogenoemde 'booleaanse operatoren' om je resultaat uit te breiden of juist te beperken. Gebruik OR om varianten van zoektermen in te vullen, gebruik NOT om zoektermen uit te sluiten. Voorbeelden:

• Den Bosch OR 's-Hertogenbosch geeft resultaten waarin Den Bosch óf 's-Hertogenbosch voorkomt
• Jansen NOT Jan geeft resultaten waarin Jansen voorkomt, maar géén Jan

Tip: gebruik OR vooral bij zoektermen waarvoor verschillende spellingswijzen of synoniemen bestaan. Gebruik NOT vooral bij zoektermen waarbij veel resultaten zijn uit te sluiten die zeker niet relevant zijn voor jouw onderzoek.

Resultaten verfijnen

Meestal wordt naast het zoekresultaat de mogelijkheid tot verfijnen aangeboden met filters. Dit verschilt per zoekingang. Vaak kun je bijvoorbeeld verfijnen op plaats, tijd of categorie.

Resultaten sorteren

De standaard volgorde waarin de resultaten worden getoond verschilt per zoekingang. Dit kan bijvoorbeeld een sortering op achternaam zijn. Bij Stamboom en Archieven kan dit door te klikken op de kolomkoppen, bij Fotos is een selectielijstje net boven de zoekresultaten.

Contact

Kom je er niet uit? Wij helpen je graag. Je kunt met ons chatten (zie de groene knop rechtsboven), bellen of mailen. Kijk op onze contactpagina voor meer informatie.

Contact