Javanen in de Polder - interviewcollectie
Met het project ‘Javanen in de Polder’ werd gezocht naar tastbare sporen van Javaanse Surinamers in Nederland. Aan de hand van persoonlijke foto’s en persoonlijke verhalen wordt het proces van migratie en vestiging van geïnterviewden gedocumenteerd. Automatisch komen bij deze gesprekken het arbeidsleven, het sociaal leven en betrokkenheid bij maatschappelijke initiatieven aan bod.
De interviewcollectie
De interviewcollectie ‘Javanen in de Polder’ is deel van een groter, gelijknamig project (opent in een nieuw tabblad), waarmee via audiovisueel materiaal en andere documentatie geprobeerd is om het doen en laten van deze gemeenschap in Nederland vast te leggen en meer bekendheid te geven. Deze ‘tastbare sporen van Javaanse Surinamers in Nederland’ zijn tussen 2012 en 2016 met hulp van spoorzoekers door de Stichting Comité Herdenking Javaanse Immigratie (opent in een nieuw tabblad) (STICHJI) verzameld en vormen nu onderdeel van onder andere de collectie van het BHIC en het Haags Gemeentearchief (opent in een nieuw tabblad). Het BHIC beheert 47 audiofragmenten (opent in een nieuw tabblad) van interviews die zijn afgelegd door een aantal verschillende spoorzoekers.
Binnen het project is gewerkt met verschillende thema's. Denk hierbij aan thema's zoals wonen, eten, geloven en begraven. De thema's helpen om de verschillende facetten van de Javaans-Surinaamse gemeenschap overzichtelijk in beeld te brengen. De interviews zijn ook op deze manier gecategoriseerd. Net zoals de overige documentatie, kennen de interviews verschillende thema’s, die helpen om het vertelde verhaal beter te begrijpen.
De herkomst van ‘Javaanse Surinamers’
De herkomst van deze ‘Javaanse Surinamers’ is te vinden in de afschaffing van de slavernij in 1863. Een gevolg hiervan was dat plantage-eigenaren in Suriname op zoek gingen naar nieuwe en vooral goedkope arbeidskrachten. In eerste instantie werden deze mensen uit India gehaald, maar vanaf 1890 kwamen deze contractarbeiders vooral uit het toenmalige Nederlands-Indië. Ze kwamen bekend te staan als Javanen. Deze migratiestroom bleef bestaan tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De groep Javanen was inmiddels uitgegroeid tot ruim 30 duizend personen. Nadat Nederlands-Indië in 1949 officieel Indonesië werd, kregen deze Javanen de keuze tussen een Nederlands of een Indonesisch staatsburgerschap. Een klein deel van hen kreeg vervolgens in 1954 de mogelijkheid naar Indonesië te vertrekken. Toch eindigden de meesten van deze groep elders; door onenigheid tussen Nederland en Indonesië over Nieuw-Guinea werd hun migratie door Indonesië niet langer gefaciliteerd.
Javanen in Nederland
Zo’n twintig jaar later, toen bleek dat Suriname in 1975 onafhankelijk ging worden, kregen de Javaanse Surinamers opnieuw de mogelijkheid om de Nederlandse nationaliteit aan te nemen. Zodoende trokken in dat jaar vierhonderd van hen, samen met bijna veertigduizend Surinamers, naar Nederland. De Javanen werden opgevangen in het voormalige kleinseminarie Beekvliet in Sint-Michielsgestel. Slechts een aantal trok daadwerkelijk door naar Java en het overgrote deel begon aan een toekomst in Nederland.
Aanvragen
De interviews en bijbehorende transcripten zijn op te vragen via ons digitale depot.
