Het BHIC heeft sinds kort een aanvulling op het archief Partisanen Aktie Nederland (P.A.N.). Het gaat specifiek om het archief van Piet van Woerkum. De Partizanen Actie was een verzetsgroep die in maart 1944 ontstond in de omgeving van Eindhoven.
De organisatie kwam voort uit een samenvoeging van kleinere verzetsgroepen en twee zelfstandige knokploegen (‘KP Sander’ en ‘KP Frits’). Er was geregeld werk voor de kleinere groepen, en het bleek dat het erg handig was om in elke plaats enkele mensen te hebben die bereid waren illegale klusjes te doen en hulp te verschaffen. Volgens Ad van Hoynck van Papendrecht, één van de oprichters van de P.A.N., was het doel van de organisatie “overal en te allen tijde afbreuk doen aan het Duits oorlogsapparaat met alle ten dienste staande middelen.” Op 24 september 1944 (na de bevrijding van Eindhoven) werd de PAN officieel opgeheven en gingen de leden op in de Binnenlandse Strijdkrachten.
Uitgelichte stukken
Het BHIC heeft twee stukken uit de aanvulling voor je uitgelicht: De afbeelding bovenaan laat zien hoe de communicatie binnen de organisatie van de P.A.N. verliep. In dit stuk zie je bijvoorbeeld een instructie voor de plaatselijke commandant, een kaart met aanduiding van zes zones rondom Eindhoven, en wat mededelingen over de communicatie.
De foto hiernaast (en meer in detail op de foto helemaal beneden) is het verslag van Piet van Woerkum over de gebeurtenissen rondom de arrestatie van de gebroeders Adrianus (Janus) en Petrus Johannes (Jan) Hoeks naar aanleiding van de zoektocht naar een onderduiker.
Vrijdag 7 juli 1944
Op vrijdag 7 juli 1944 werden twee van de drie gebroeders Hoeks in hun boerderij aan de Hertheuvelsehoef in Eersel gearresteerd. Zij hadden via Piet van Woerkum twee onderduikers een schuilplaats geboden, onder wie een door de Sicherheitsdienst gezochte verzetsman. Het adres werd verraden. Voordat de SSD binnenviel, hadden de gewaarschuwde onderduikers met hulp van Piet van Woerkum kunnen vluchten. Na deze inval dook Piet van Woerkum zelf ook onder. Janus en Jan Hoeks weigerden om de Sicherheitsdienst ook maar iets te vertellen. Zij werden gevangengenomen en, ruim een maand later, op vrijdag 11 augustus, geëxecuteerd in het concentratiekamp in Vught.
Het verslag van Piet van Woerkum is belangrijk geweest voor de precieze reconstructie van de gebeurtenissen.
*) De aanvulling van dit archief is geïnventariseerd door collega Roxanne Lokin.
Hier ga je naar archief Partisanen Aktie Nederland (P.A.N.), toegang 2179
Later is dit verslag ook gebruikt als bron in een boek dat over de gebroeders Hoeks is geschreven: Het lot van de gebroeders Hoeks – Eersel tijdens de bezetting 1940 – 1944 van Jasper van der Schoot.
Je vindt dit boek in onze bibliotheek
Nooit ons laatste nieuws missen? Meld je aan voor onze nieuwsbrief!
