Morgen, op 22 augustus 2025, is het precies 125 jaar geleden dat de 11-jarige Marietje Kessels een brief gaat posten, vlakbij haar huis in Tilburg. Twee dagen later wordt haar lichaam gevonden in de kerk. Misbruikt en vermoord. Een dader is nooit veroordeeld. Op basis van vele meters archiefmateriaal reconstrueren podcastmaker Marilou Nillesen en archivaris Christian van der Ven het leven en de dood van Marietje Kessels, te beluisteren in de podcast Moord op Marietje.
Nieuw bewijs
Tijdens hun maandenlange onderzoek doen Christian en Marilou in het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) een bijzondere ontdekking: een archiefdoos met honderden nooit eerder onderzochte documenten: brieven, getuigenverklaringen, bewijsmateriaal. Hierdoor komt het verhaal in een ander daglicht te staan en biedt openingen voor verder onderzoek. Zo bevat deze doos een handgeschreven brief van de officieuze hoofdverdachte in deze zaak.
Maar ook andere archieven bieden nieuwe inzichten. Door bijvoorbeeld forensisch rechercheur Carina van Leeuwen te laten onderzoeken of luminol kan worden ingezet op een klein stukje hout dat in het archief bewaard is gebleven. “Luminol is een stof die reageert met het ijzer wat in het bloed zit en dat gaat erop lichten. Dus dan zie je op het oog niks, maar als je daar dan met dat luminol aan de gang gaat, dan ligt wat ooit dus bloed is geweest op. En dat kunnen we dan bemonsteren en met een beetje geluk vind je daar dan ook nog het DNA profiel in.”
Het diepgaande onderzoek leidt verder tot forensische foto’s van het lichaam van Marietje; waarschijnlijk de oudst bekende forensische foto’s in Nederland. Om deze glasnegatieven goed te bestuderen en interpreteren, sluit ook patholoog Dingeman Rijken van het Nederlands Forensisch Instituut zich aan bij het onderzoeksteam. “Het is natuurlijk toch een beetje zo'n klassieke who dunnit. Het is toch vrij integrerend natuurlijk, de pastoor, de koster, de schilder, wie heeft dat dan gedaan”, aldus Rijken. Speurend naar omstandigheden die betrekking hebben op de onnatuurlijke dood van Marietje doet de patholoog een bijzondere ontdekking. Want nu blijkt dat Marietje niet de enige is die op de foto staat.
Oude getuigen
Hoewel daar nooit wettig en overtuigend bewijs voor is gevonden, valt in deze zaak geregeld de naam van de pastoor Van Zinnicq Bergman. Emeritus rechtspsycholoog Peter van Koppen, die gerechtelijke dwalingen onderzoekt, kijkt mee over de schouders van de makers van Moord op Marietje. “Begin vooral naar de plaatselijke situatie te kijken. Wat is daar gebeurd, en in welke volgorde? Hoe zijn ze elkaar tegengekomen? Daarbij kan het ook heel zinvol zijn om gewoon minutieus naar de kenmerken van het slachtoffer te kijken. Op grond van die informatie probeer je zoveel mogelijk informatie te verzamelen die zinvol kan zijn om de dader te vinden.”
Hoe zeer het verhaal Tilburg nog steeds in de ban houdt, weet zeker ook Ed Schilders, schrijver van het toonaangevende boek Moordhoek. Na het uitkomen van zijn boek – met daarin zijn theorie dat de pastoor de verkrachter en moordenaar is met de koster als medeplichtige om haar lichaam te verstoppen – werd hij bedreigd, vertelt hij in deze podcast. “Ja telefonisch, dat ze stenen door de ruiten zouden gooien. Maar tegenwoordig gaat het denk ik wel wat harder met die zaken. Ik was niet zo onder de indruk maar mijn vrouw wel, die vond het niet leuk. Maar ja, misschien ben ik dan weer te naïef.”
Ook familieleden en andere betrokkenen doen hun persoonlijke verhaal in deze serie. Want ook 125 jaar na haar dood weet Marietje Kessels te raken. Moord op Marietje neemt de luisteraar mee naar het Tilburg van toen; met ratelende karren en dreunende kerkklokken, met stemacteurs die de archieven tot leven roepen en een eigen soundtrack van singer-songwriter Imme. Hierdoor is dit verhaal uit 1900 nog altijd actueel; het schuurt, ontroert en blijft vragen oproepen. Wie vermoordde Marietje Kessels?
Nu luisteren
De podcast Moord op Marietje bestaat uit zes afleveringen én een bonusgesprek waarin wordt nagepraat over het onderzoek. Moord op Marietje is een serie van ‘Het geheugen van Brabant’, de podcast van het BHIC.
Luister de podcast hier Of in je favoriete podcastapp.
"Het meeslepende sound design, stemacteurs en de boeiende details zorgen voor een levendig Tilburgs truecrimeverhaal" - VPRO Podcastgids
Nooit ons laatste nieuws missen? Meld je aan voor onze nieuwsbrief!
