Dik drie eeuwen – tussen 1220 en 1530 - zijn nodig geweest om de Sint-Jan aan de Bossche horizon te laten verrijzen. De muren van deze kathedraal hebben heel wat religieuze stormen doorstaan en getuigen van een veelbewogen geschiedenis. Inmiddels is de tijd rijp om daar een nieuw hoofdstuk aan toe te voegen, vindt priester Antoine Bodar.
Het beleg van 's-Hertogenbosch door Frederik Hendrik, 1629, Pieter de Neyn, ca. 1629/1639, via Rijksstudio
“Ik zat in de jaren vijftig in Amsterdam op de lagere school en leerde daar dat in 1629, met de belegering van Frederik Hendrik op Den Bosch, Brabant werd bevrijd van de Spanjaarden. Terwijl Brabant daardoor juist werd gespleten! Tot aan de 17e eeuw was een groot deel van het gebied dat nu de provincie Noord-Brabant vormt, deel van het Hertogdom Brabant - met het grootste stuk in het tegenwoordige België. Brabant was tot die tijd altijd het hart van de Nederlanden en dat werd door die ‘bevrijding’ nu doorsneden.”
Goede zaken
Eeuwenlang (van circa 1100 tot 1550) leggen Brabantse hertogen met hun machtspolitiek een basis voor sterk hertogdom, met de steden als fundament voor de toenemende welvaart van Brabant. De havenstad Antwerpen groeit uit tot het economische hart van de Nederlanden, en ook steden als Bergen op Zoom en 's-Hertogenbosch doen bijzonder goede zaken. Na de Unie van Utrecht (1579) strijden de protestante Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en het katholieke Spanje - dat de Zuidelijke Nederlanden bezet – met elkaar om Brabant. Na de Vrede van Munster in 1648 maakt het noordelijke deel van Brabant deel uit van de Republiek; het ontstaan van Staats-Brabant.
Bodar is ervan overtuigd dat inmiddels de tijd nu rijp is voor verandering. “In deze tijd van globalisering en Europeanisering is er een afname van nationalisering. Regio’s worden juist weer belangrijker.” Daarom kan Brabant nu terugkeren als centrum van Nederland, liefst in oorspronkelijke vorm, als dat zou kunnen. Met licht geamuseerde glinstering in zijn ogen vervolgt Bodar: “Wij passen sowieso meer bij Vlaanderen, qua mentaliteit bijvoorbeeld. Dat is boven de Moerdijk toch anders.”
Hart van de Meierij
Uitgaande van deze gedachtegang ziet de priester ook een mooie rol weggelegd voor de kathedraal van Den Bosch. “Als Brabant dan weer het hart van Nederland wordt, dan is de Sint-Jan hét hart van de Meierij, vanzelfsprekend”, zegt hij met grote stelligheid. “De metropolitane kathedraal mag dan in Utrecht staan, de Sint-Jan is dé kathedraal van Nederland. Bovendien ligt Den Bosch centraal en is onze kathedraal van nationale betekenis. Met haar spitsbogen, hoge ramen, de kruisbogen en de luchtbogen wordt de Sint-Jan beschouwd als het hoogtepunt van de Brabantse gotiek. Willem I heeft in 1816 het juiste koninklijke besluit genomen om de kerk aan de katholieken terug te geven; daar moeten we prudent mee omgaan”, aldus Bodar.
Tekening van de Sint-Jan via Erfgoed 's-Hertogenbosch
Wil je weten welke bijzondere herinneringen Antoine Bodar aan de Sint-Jan heeft?
