De klokkengietersfamilie Petit en Fritsen is onlosmakelijk gekoppeld aan Aarle-Rixtel. Dit bedrijf is sinds een paar jaar in handen van voormalig concurrent Koninklijke Eijsbouts uit Asten. Maar het bronzen beeld van de klokkengieter herinnert nog altijd aan dit bijzondere familiebedrijf.
Trots staat het beeld 'De Klokkengieter' voor de kerk in Aarle-Rixtel. Gemaakt door kunstenaar Pier van Leest en in 1990 door de Rabobank geschonken aan de toenmalige gemeente Aarle-Rixtel. Sindsdien staat het sculptuur er, als blijvende herinnering aan een inmiddels vervlogen tijd.
Uit Frankrijk
Voor het fundament van die tijd moeten we terug naar de zeventiende eeuw. Dan komt de familie Petit - rondtrekkende ambachtslieden uit Frankrijk - naar Nederland en via Weert belanden ze uiteindelijk in Aarle-Rixtel. Een geschikte plek door de leemputten als vaste leverancier voor klei, om klokmallen te maken. In Aarle-Rixtel trouwt Isaac Fritsen met Aldegonda Petit, en zie hier het voorzichtige begin van de nieuwe naam van het familiebedrijf. Die naam komt er pas nadat de laatste Petit in 1815 met klokkengieten is gestopt en het bedrijf verder gaat als Petit & Fritsen.
Lelies en engeltjes
Aan het begin van de 20ste eeuw, in 1906, wordt er een nieuwe klokkengieterij gebouwd, inmiddels een rijksmonument en toonaangevend gebouw in het dorp. Want Petit & Fritsen – één van de oudste familiebedrijven van Nederland – mag dan zijn overgenomen; de naam blijft bestaan, net als het klokprofiel van karakteristieke Franse lelies en de katholieke engeltjes. Met de overname door Eijsbouts komt wel een eind aan het gebruik van de laatste houtsmeltoven, voor klokken zwaarder dan 2.500 kilo.
Voordat het brons met 1.100 graden in de gietkroes werd gegoten, bad directeur Frank Fritsen volgens familietraditie het Onze Vader. Fritsen zei hierover: “De geboorte van een klok blijft prachtig. Een klok van lucht verandert in een klok van brons. En een klok maak je voor de eeuwigheid.” Het warme brons wordt in de praktijk niet meer in Aarle-Rixtel gegoten, maar het beeld voor de kerk houdt de herinnering levend.
 |
De Fritsens vinden we als klokkengieters ook terug op andere plekken in de archieven, zoals in het notarisarchief van 1823: “Jan Arts, molenaar en landbouwer te Haps en zijn vrouw Barbara Gerrits van Dijk, verklaren f 1.200,-- schuldig te zijn aan Hendricus Fritsen, klokkengieter te Aarle Rixtel. Als borgen stellen zich de weduwe Arts, geboren Christina Janssen, landbouwster te Haps en Gerard Gerrits van Dijk, landbouwer te St. Hubert.” |
Weet je op welke plek schrijver Wim Daniëls op de foto wilde in Aarle-Rixtel?
