De bierbrouwerij D’n dobbelden zwarten Arend was gevestigd in de Arendstraat te Oosterhout. De percelen die toebehoorden aan deze bierbrouwerij besloegen een groot deel van de evenkant van de straat. Men zegt dat de straat naar deze bierbrouwerij is vernoemd.
De eigenaars Bosson, Koene en Bronsgeest
Ik begin bij Reinier de Bosson. Reinier is gedoopt op 6 februari 1757 te Oosterhout. Hij erft de bierbrouwerij van zijn ouders Dirk de Bosson en Anna Cornelia van Ercom. In juli 1816 verkoopt hij zijn bierbrouwerij en alle bijbehorende gebouwen en tuin aan Antonie Franciscus Koene voor een bedrag van 6000 gulden. Antonie komt van oorsprong niet uit Oosterhout; hij is gedoopt op 30 oktober 1791 te ’s-Hertogenbosch. Op 9 januari 1826 overlijdt Antonie aan knobbeltering en zet zijn weduwe de bierbrouwerij voort.
Op 18 april 1830 verkoopt zij de bierbrouwerij aan Cornelis Joannes Simon Bronsgeest voor 10.000 gulden. Ook Cornelis komt van oorsprong niet uit Oosterhout. Hij is gedoopt op 3 augustus 1800 te Oegstgeest en kwam uit een rijke familie. Lang heeft hij de brouwerij niet gehad, want al op 3 januari 1833 verkocht hij de boel aan Cornelis Adriaan Nooren voor 8000 gulden.
Een trieste familiegeschiedenis
Cornelis is gedoopt op 18 februari 1803 te Princenhage en komt uit een bekende brouwersfamilie. Zijn vader was eigenaar van de bekende bierbrouwerij De Koe te Princenhage. Het is een trieste familiegeschiedenis. Hij en zijn vrouw Maria Cornelia van Osta krijgen vijf kinderen die allemaal in het huis zijn geboren wat bij de brouwerij hoort. In 1843 verliezen zij hun dochter, waarna Cornelis zelf overlijdt op 13 juni 1845. Vervolgens overlijden drie dochters in 1848, 1850 en 1851. In 1856 verliest Maria ook nog eens haar enig overgebleven kind Adrianus.
Maria moet wel gebroken zijn na het verlies van al haar vijf kinderen en man. Ze overlijdt zelf 2 maanden na de dood van haar zoon op 30 september 1856 in haar huis in de Arendstraat. In haar testament laat ze alles na aan haar zoon. Maar aangezien deze voor haar is overleden, gaat alles naar de familie. In februari 1857 komt de bierbrouwerij, mouterij met behuizing, schuur erf en tuin te koop via een openbare veiling. De opbrengst is echter te laag (8150 gulden) en wordt teruggetrokken uit de veiling.
De familie Van Berckel
In december 1857 vindt de deling plaats van het testament van Maria en aangetrouwde neef en executeur van haar testament, Cornelis Arnolduszoon Nooren krijgt de bierbrouwerij, mouterij, tuin en bijbehorende gebouwen toegekend. Op 11 februari 1866 overlijdt hij. Hij had geen vrouw en kinderen en laat alles na aan zijn broers. Zij verkopen de bierbrouwerij aan Henricus (Henry) van Berckel voor 10.200 gulden.
Henry is geboren op 3 september 1837 te Delft. Hij woont met zijn gezin in Beek maar komt na de koop naar Oosterhout om in het huis bij de brouwerij te trekken. Lang heeft hij het niet in bezit gehad want al 29 mei 1868 op verkoopt hij de boel aan de firma A. van Berckel & Zn, waarvan zijn vader een van de drie compagnons was. De firma was van oorsprong een zeer bekende bierbrouwerij, De Papegaai genaamd en later ook een distilleerderij.
De dubbelen Arend
De firma verkoopt de complete inboedel op 9 juni 1868 en op 26 april 1869 bieden zij de bierbrouwerij te koop aan. Daarbij worden de percelen opgesplitst. De bierbrouwerij heet nu de dubbelen Arend.
Johannes Antonie van Etten koopt het huis, erf en een gedeelte van de tuin (nu Arendstraat 28-30) voor 3000 gulden. Willem van Asch koopt de bierbrouwerij, mouterij en een gedeelte van de tuin voor 5500 gulden. Hij zet de bierbrouwerij voort, maar woont er niet. Willem is geboren op 24 oktober 1828 te ’s-Gravenmoer en woont met zijn vrouw in bij zijn schoonouders op Heuvel 1 te Oosterhout.
Op 13 maart 1875 breekt er brand uit in de schuur naast de brouwerij. Gelukkig bleef de schade beperkt tot de schuur. De totale schade werd geschat op 4350 gulden. Hij was goed verzekerd. Vlak daarna verkoopt Willem de brouwerij, in de staat zoals hij was na de brand, aan Peter Matheus Hubertus Meuws voor 5000 gulden.
Peter is geboren op 21 december 1826 te Venray. Hij komt na de koop met zijn gezin in Oosterhout wonen. Lang heeft hij niet kunnen genieten van zijn leven in Oosterhout, want hij wordt ziek en in januari 1878 machtigt hij Adrianus Johannes Hamelton (griffier kantongerecht Oosterhout) om de boel openbaar te verkopen. Ook de inboedel laat hij verkopen. Op 5 april 1878 overlijdt Peter. Zijn weduwe vertrekt met hun kinderen naar Nieuwkerk. De boel wordt verkocht aan Hendrikus Martinus (Henri) Smits voor 6600 gulden.
Henri is geboren op 23 oktober 1833 te Oosterhout. Hij was behalve bierbrouwer ook lid van de Kamer van Koophandel, lid van de Provinciale Staten van Noord-Brabant voor het kiesdistrict Zevenbergen en lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal voor de Provincie Noord-Brabant. Het stel ging in de Heuvelstraat wonen, twee deuren verder dan zijn ouderlijk huis Heuvelstraat 10.
Het einde van de bierbrouwerij
Naast deze bezigheden houdt hij zich ook bezig met verpachten van vele percelen en uitlenen van geld waarbij men hun onroerend goed als onderpand inzette. Na de dood van zijn vader in 1872 nam Henri de leiding van de bierbrouwerij over op Heuvelstraat 10. Hij gaat daar ook wonen met zijn gezin. Henri ontmantelt de bierbrouwerij in de Arendstraat en laat er panden op bouwen en verhuurt deze. Daarmee is er een eind gekomen aan de bierbrouwerij.