Als onherbergzaam moerasgebied spraken de onontgonnen delen van de Peel zeer tot de verbeelding. Met de zogeheten ‘Peellegendes’ heeft het een regionaal genre aan sagen en vertellingen voortgebracht. Een van die legenden draait rondom een lachende kachel.
Op een avond in 1918 wordt een boer in De Mortel opgeschrikt door een vreemd geluid. Het lijkt op iets dat krast op metaal. Hij gaat op onderzoek uit rond zijn huis en ziet dan een flakkerend licht in de bossen even verderop. Het begin van een bosbrand?
Als de boer het licht bereikt, kijkt hij daar tot zijn verbazing tegen de achterkant van een brandende metalen houtkachel. Plots draait de kachel zich uit zichzelf met de brandende opening naar hem toe. Een grijnzend gezicht op de buis kijkt de boer boosaardig aan en vervalt in een krijsende lachbui. Verstijfd van schrik ziet de boer hoe de kachel vervolgens abrupt in de duisternis verdwijnt. Hij rent naar huis en probeert zichzelf ervan te overtuigen dat hij het allemaal heeft gedroomd.
‘Blikken Janus’, zoals de kachel door de bevolking in de Peel spoedig wordt genoemd, is daarna nog een paar keer gezien en gehoord, onder andere in 1920 in Milheeze. De laatste keer, in 1932 in Oploo, is er ook een gloeiende rots gezien boven de Peel, maar wat het betekent en of het iets met Blikken Janus te maken heeft, kan niemand zeggen...
