Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
Brand

Brand

Wim van de Kerkhof

18 juni 2025

Bijgewerkt op 6 augustus 2025

Het is de eerste zondag in januari 1954. Het vriest dat het kraakt en het is dus bitterkoud. Logisch dat de mensen zich verstoppen in hun huizen en heel dicht rondom de keukenkachel geschaard zitten. Uiteraard wordt die kachel gloeiend heet gestookt, zodat de rest van het huis ook enigszins vorstvrij is. Maar dat geldt niet voor de slaapkamers. Als het bedtijd wordt, legt mijn vader wat metselstenen op de keukenkachel. Als die warm genoeg zijn, worden die in een stuk krant gewikkeld en kunnen we naar bed.

Boederij van en met familie Smolders, Westerhoven, ca. 1935 (foto:  E. & B. (Emrik & Binger) (drukker). Bron: collectie Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, nr. 145742 (opent in een nieuw tabblad))

Ook onze slaapkamer is uiteraard steenkoud en de ijsbloemen staan dik op de ruiten. Met onze warme adem wasemen we kleine kijkgaatjes in de ijsbloemen. Zo kunnen we de achterlichtjes volgen van de fietsers, die zich door de kou naar Bergeijk spoeden.

Plotseling zien we aan de donkere winterhemel een oranje gloed verschijnen. Brand!

In de Dorpstraat is het onrustig. Bewoners spoeden zich naar een boerderij annex woonhuis aan de Heijerstraat. Het onderkomen van Trien Bol (Smolders) staat in brand. Door een van 'de kinderen Janssen' (Centra) wordt de brandklok geluid. Iedereen die van mening is dat die kan helpen, rept zich naar de plek van de ramp.

Westerhoven heeft immers geen eigen brandweer! Het enige wat beschikbaar is, is een oude aftandse brandspuit. In het verleden is door de diverse overheden steeds aangedrongen op de aanschaf van adequaat materiaal, maar het zuinige gemeentebestuur ziet dat niet zitten. Daarvoor gebruikt men een wel heel apart argument. Vanwege de lange lintbebouwing en de slechte wegen kan men toch nooit op tijd op de rampplek zijn.

Bovendien rekent men erop, dat een van de buurgemeenten wel te hulp zal schieten. Immers de gemeente Bergeijk heeft een goed brandweerkorps dat ook nog eens goed geoutilleerd is. Ook het korps van Riethoven verleent vaak assistentie.

Helaas brandt de boerderij van Trien Bol nagenoeg helemaal af. Dat is voor haar oudste zoon Harrie tijd voor actie. Als een van de eerste ondernemers 'emigreert' hij naar het grote agrarisch gebied: de Beken. Daar, aan de Fressevenweg, wordt een splinternieuw woonhuis met stallen en schuren gebouwd. Met hernieuwde energie kan zijn agrarisch bedrijf worden voortgezet.

Nog belangrijker voor Harrie worden zijn inspanningen om een brandweerkorps op te richten. Dat verloopt heel succesvol. Binnen de kortste keren heeft hij een groep enthousiastelingen verzameld. Nu moet het gemeentebestuur nog overtuigd worden om een blusvoertuig met de nodige materialen aan te schaffen. Maar Westerhoven is een kleine gemeente met uiteraard maar weinig financiële mogelijkheden.

Onverwacht vallen alle puzzelstukjes op de juiste plek.

Dhr. Eigenberg exploiteert een grote zandafgraving. De recreatieplas die daardoor ontstaat, trekt op zonnige dagen vele tienduizenden bezoekers. Van heinde en verre komen gezinnen met kinderen lekker van de strandmogelijkheden genieten. Het Eurostrand is geboren.

Westerhoven, Eurostrand, jaartal onbekend (foto: collectie BHIC, nr. 1220-001532)

Via de recent ingevoerde toeristenbelasting wordt nu de gemeentekas flink gespekt. De financiële toekomst ziet er voor het gemeentebestuur dus zeer florissant uit. Vanzelfsprekend is een van de eerste investeringen een brandweerauto. Het is weliswaar geen nieuwe, maar de tweedehandse Personeel-Materieelwagen met een aparte motorspuit, voldoet vooralsnog prima.

Het nieuwe jaar 1956 is nog maar juist begonnen. Het voltallige brandweerkorps van Westerhoven zit  genoeglijk bijeen in het cafe van Hein Schel in de Dorpsstraat. Het is hun allereerste 'teeravond'. Ze doen de ruim gedekte tafels alle eer aan en ook de nodige pilsjes vinden hun weg naar binnen.

Maar tijdens de teeravond klinkt geheel onverwachts het brandalarm. Er is brand bij 'de Teuten'. Dat zijn vier vrijgezelle oudjes op hoge leeftijd. Hun huisje, annex winkeltje, staat aan het begin van de Dorpstraat. Vanwege de winterse kou wordt er door deze oudjes van alles gestookt wat maar wil branden. Niet verwonderlijk dat er dus een schoorsteenbrand uitbreekt. 

Weliswaar zijn onze hulpverleners heel dicht in de buurt, maar de genuttigde biertjes verhinderen een efficiënte inzet. Bovendien is het - nuchter beschouwd - ook een hilarische situatie. Dus er ligt een paar brandweerlieden boven op het dak, die een brandslang in de schoorsteen hangen om te blussen. Een stel andere spuitgasten is van mening dat een andere aanpak efficiënter is. Die beginnen van beneden naar boven te spuiten. Hilariteit alom. 

Uiteraard is de brand binnen een paar tellen geblust. Onze overijverige brandweerhelden nestelen zich tegen de voorgevel om een uit de schouw gevallen gerookte ham te verorberen. Maar snel wordt het materieel weer ingepakt, om vervolgens hun teeravond te hervatten.

De schade is echter navenant. Door de overvloedige hoeveelheid bluswater is natuurlijk de kelder volgelopen. In de kelder drijven de weckflessen met groenten en fruit in de rondte. 's-Anderdaags staat Januske Teut te zuchten en te steunen boven zijne 'kattenkop'. Dat is een soort pomp, die ook de boeren gebruiken voor het leegpompen van hun gierkelders.

Met een: "Ge krijgt allemaol un kwertje" probeert hij ons voor zijn karretje te spannen. Maar, wij kennen Januske al langer. Hij belooft altijd heel veel, maar komt zijn beloften nooit na. Dus we bedanken hem vriendelijk voor het aanbod. 

Maar hoe bizar kan het lot zijn. Als we hem een paar maanden later gaan begraven op de oude kerkhof aan de Dorpstraat, staat zijn graf vol met grondwater. Door een onhandige manoeuvre met de touwen, glijdt zijn kist schrijlings in dat naargeestige water.

Weer is er een markant figuur uit het Westerhovense straatbeeld verdwenen.

We gaan er maar vanuit, dat Onze Lieve Heer zijn voeten wel zal drogen.

Dit verhaal verscheen eerder in dorpsblad de MikMak (opent in een nieuw tabblad) (20 mei 2025).

Bekijk hier alle verhalen in de serie

Reacties

Reacties laden…

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.