Haar boek is vaste prik op vrijwel iedere leeslijst van de eindexamenleerling maar het is bovenal een klassieker uit de Europese literatuur over de Tweede Wereldoorlog. In 'Het bittere kruid' vertelt schrijfster Marga Minco over een gezin uit Breda dat vrijwel in zijn geheel wordt weggevaagd door jodenvervolging. In 2022 krijgt Breda het Marga Mincoplein.
Maar toch, aan het eind van de Catharinastraat, toen we bij het Kasteelplein kwamen, bleven we staan, alsof we allebei getroffen werden door het heldere licht van de ochtendzon die het plein overspoelde, een vierkante ruimte, gedomineerd door het ruiterstandbeeld van stadhouder-koning Willem III (…) ‘Weet je nog?’ zei mijn vader glimlachend, ‘dat je als kind altijd zo bang was voor het standbeeld?’
‘Het komt me eerder voor dat de koning over de stad waakt,’ zei ik.
‘Daar vertrouwen we op.’ Mijn vader glimlachte en drukte zijn gebedenboek steviger onder zijn arm terwijl we overstaken naar de Reigerstraat.
Dit vertelde Marga Minco tijdens de 4 Mei-lezing in 2008. Het geeft het grenzeloze vertrouwen van haar vader aan dat hen geen onheil zou geschieden. Minco, dan jonge journaliste bij de Bredasche Courant, wordt als eerste Nederlandse journalist tijdens de bezetting ontslagen. En niet veel later wordt het hele gezin opgepakt.
Herinneringen
Minco overleeft als enige van haar gezin de Duitse concentratiekampen. Vader, moeder, broer en zus komen om. In Het bittere kruid geeft ze een sobere weergave van wat er is gebeurd. Aan Breda houdt ze de herinneringen van een fijne jeugd met wandelingen door het Mastbos en carnaval in Concordia.
Aan de Prins Hendrikstraat 194 in Breda (dan nog te boek als Prins Hendrikstraat 5 in Ginneken) wordt zij op 31 maart 1920 geboren. Onder de naam Sara Minco maar als in haar kindertijd het liedje Sara je rok zakt af populair is, kiest Minco voor een andere naam (aanvankelijk Selma, pas later Marga). [Over de schrijfwijze van haar achternaam zou onduidelijkheid bestaan, doordat Menco ook wordt genoemd]. De achternaam waarmee Marga literair Nederland verovert.
Marga Minco publiceerde Het bittere kruid (1957), De andere kant (1959), Het huis hiernaast (1965), Een leeg huis (1967), De val (1983), De glazen brug (1986, Boekenweekgeschenk), Nagelaten dagen (1996) en Storing (2004), alsook een aantal jeugdboeken. Haar werk is in negentien talen vertaald. Minco werd bekroond met de Vijverberg-prijs (1957; tegenwoordig bekend als de Bordewijk-prijs), de Annie Romein-prijs (1999), de Constantijn Huygens-prijs (2005) en de P.C. Hooft-prijs (2019) voor haar gehele oeuvre.
