In de wijkkrant van Meilust stond in het nummer juni 2024 een artikel van Willem de Weert over de snoepfabriek van Matthijs aan toen de Moerstraatsebaan. Het voorblad wordt gesierd met deze fraaie tekening van het pand, die door kunstenaar Richard de Weert ook voor dit verhaal beschikbaar is gesteld.
Goed om de nog steeds bekende snoepfabriek Matthijs in herinnering te brengen denk ik. Maar door een andere oorzaak ben ik tegen de naam Meijvis, de architect van het huis en de fabriek, aangelopen. En wel Cornelis Meijvis tekent in november 1934 het ontwerp van mijn woning in de Zandstraat, aldus de bouwtekening die ik heb. Maar snuffelende weg ontdek ik veel meer over zijn mooie geesteskinderen als architect. Reden te meer om hierover te schrijven aan de vooravond van het landelijke Monumentenweekend op 14 en 15 september 2024. Maar laten we bij zijn geboorte beginnen.
Jonge jaren
Cornelis Maria Franciscus Meijvis wordt geboren te Bergen op Zoom op 23 juni 1891 als zoon van een smid. Meijvis met lange ij, maar de naam wordt ook met een y geschreven, zoals bij het overlijden van Cornelis op 17 maart 1956. In het lotingsregister voor de nationale militie, lichting 1911 is hij van beroep timmerman. Hij wordt vrijgesteld wegens broederdienst. Op 1 april 1912 vertrekt hij naar Neede in de Achterhoek waar hij tekenaar is. Misschien is hij actief bij de bouw van een textielfabriek. Textiel wordt daar veel geproduceerd. Volgens het register van ingekomen personen wordt Cornelis op 9 oktober 1914 opnieuw ingeschreven in Bergen op Zoom. Het bevolkingsregister kent als datum van terugkeer 17 september 1914. Beide registers vermelden dat hij uit Oostburg komt. Navraag in Oostburg levert van de archiefmedewerker het antwoord op, dat Meyvis niet in de registers van Oostburg voorkomt. Maar gelukkig komt er ook bericht van ECAL, de archiefdienst in de Achterhoek, waaronder de voormalige gemeente Neede valt.
Bouwkundig opzichter elders
Die dienst laat weten dat Cornelis op 22 augustus 1912 naar Oosterhout is vertrokken. Dus vermoedelijk zal Cornelis in 1914 uit Oosterhout zijn teruggekeerd. Na zijn huwelijk in 1918 met een zus van de borstelfabrikant Verberkmoes gaat Cornelis in de Blauwehandstraat wonen. Daarna vertrekt Cornelis naar Oosterhout op 11 december 1918. Zijn beroep is dan bouwkundig opzichter. Van daar uit gaat hij met het zelfde beroep naar Breda. Hij verblijft hier van 4 maart 1920 tot 18 juli 1922. Op 19 juli 1922 wordt hij weer ingeschreven in Bergen op Zoom Wouwsestraat 10a. Een adres waar ook een Verberkmoes woonde. Cornelis heeft bewaard een krantenknipsel met een afbeelding van het nieuwe Ignatiusziekenhuis in Breda, dat na eerder feitelijk gebruik officieel in gebruik is genomen op 15 mei 1923. Mogelijk is hij hier opzichter.
Op 26 januari 1925 schrijft Internationake Gewapendbeton-Bouw een brief aan Cornelis waarin wordt gesteld dat het bedrijf hem als opzichter aanbeveelt bij de directie van de woningbouw van 50 woningen. Uit de adressering blijkt dat hij dan op het adres Antwerpsestraat 18a woont. Cornelis trekt dan naar Den Haag. Van 3 juni 1925 tot 13 april 1926 staat hij ingeschreven in Den Haag, Hoefkade 209, als bouwkundig opzichter. Mogelijk is dit naar aanleiding van deze door hem bewaarde advertentie waarvan de datum onbekend is.
Bij terugkomst zal Cornelis aan de Bredasestraat gaan wonen. Eerst op een bovenwoning 13a en vanaf 7 juni 1934 op 13. In 1945 woont hij Bredasestraat 9 en in 1947 Lange Parkstraat 2. Eerst is Cornelis timmerman, tekenaar, bouwkundig opzichter en dan architect. Schrijver zal in dit verhaal verre van volledig zijn, maar aan de hand van onder andere Delpher kranten en inbreng van zijn kleinzoon Axel Meyvis brengt hij enkele van zijn ontwerpen onder de aandacht.
Snoepfabriek Matthijs aan de Buitenvest
Om te beginnen met voormelde huis en fabriek van Matthijs. De aanbesteding van fabrieksgebouw met woning wordt gemeld in De Volkskrant van 30 augustus 1926, dit met vermelding “onder achitectuur van de heer C. Meijvis”. Het Dagblad van Noord-Brabant bericht op 7 februari 1927 over de ingebruikname van de fabriek. Cornelis wordt betiteld met “kundigen bouwmeester”. Ook wordt vermeldt: ”De mooie nieuwe, naar de eisen des tijds ingerichte fabriek”.
Alvorens het over andere voorbeelden te hebben eerst een opdracht in 1935. Waarom nu? De opdracht toen betreft een woning in Roosendaal die grote gelijkenis vertoont. De aanbesteding ervan wordt gemeld in het Dagblad van Noord- Brabant van 4 oktober 1935. Het huis is vastgelegd op de beeldbank van het West Brabants Archief.
De opdrachtgeefster tot bouw van het huis komt van origine uit Bergen op Zoom. Het is Johanna Slootmans die op 27 mei 1919 huwt met de 51-jarige sigarenfabrikant Johannes Heesterbeek en op 6 juli 1924 weduwe wordt. Haar ouderlijk huis staat Kettingstraat, hoek Blauwehandstraat. Hij is geboren te Valkenswaard en sigarenfabrikant aldaar. Zijn sigarenfabriek te Valkenswaard maakt sigaren met de naam Vrede en later meer bekend Hofnar.
Terug naar 1927
In 1927 mag Cornelis voor het bestuur van de R.K. Boerenleenbank te Bergen op Zoom het kantoorgebouw op de domeingronden aan de Noordsingel, hoek Bagijnhofstraat, ontwerpen. De aanbesteding van de bouw wordt geannonceerd in het Dagblad van Noord-Brabant op 20 september 1927. Hieronder een foto van het gebouw in 2024 zonder de verwijderde neon lichtreclame Boerenleenbank spaarbank.
Een andere opdracht in 1927 is een landhuis aan de Zoomweg, nu Zuidzijde Zoom. De aanbesteding wordt gemeld in de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant van 5 oktober 1927. Op 27 september 1927 vraagt F. ten Bensel, 1e luitenant der Veldartillerie, vergunning voor de bouw van een landhuis aan de Z-zijde Zoomweg (nu Zuidzijde Zoom), oostelijke hoek Noordstraat (nu Van Overstratenlaan). De vergunning wordt verleend op 18 oktober 1927. Geluk genoemd bij de aanbesteding in de krant, is zijn echtgenote en dochter Catharina van medicus Marinus Geluk, eigenaar van onder andere de landgoederen Lievenshove en Goeree. Deze woning is krijgt volgens de bouwtekening de naam “Carina”. Later krijgt het huis de naam “de Rietvink”, die nu nog op de voorgevel prijkt. Een foto van het huis staat op de Beeldbank West Brabant Archief, fotograaf G. van Dijck.
De organisaties van de landbouwers zorgen opnieuw voor opdrachten. In de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant van 30 januari 1928 is er een aanbesteding van bestrating en riolering van de terreinen van de R.K. Boerenbond, toen gelegen nabij het station. Bijna acht maanden later meldt het Dagblad van Noord-Brabant van 15 september 1928 nog een aanbesteding. Het uitbreiden van het hoofdgebouw van de R.K. Boerenbond te Bergen op Zoom. Op de foto van de beeldbank van het West-Brabants Archief het gebouw bij een jubileum in 1938.
Aanvulling: Onderzoeker John Roovers attendeert schrijver er op dat de woning van mevrouw Heesterbeek – Slootmans met een verkeerde foto is afgebeeld. De woning op de foto is in 1926 - het zelfde jaar als Meyvis de woning in Bergen op Zoom ontwerpt - ontworpen door de Roosendaalse archtitect J. Hurks. De woning staat naast het in 1935 door Meyvis ontworpen huis, dat er op foto en tekening als volgt uitziet.
Hoofdopzichter
Ook attendeert John op een artikel in De Grondwet van 30 april 1920 waaruit blijkt dat Meyvis hoofdopzichter is bij de bouw van het Sint Ignatius ziekenhuis te Breda. Hij is aanwezige bij de eerste steenlegging van dat ziekenhuis. Een andere krant gaat uitvoeriger daarop in. Het Dagblad van Noord-Brabant op donderdag 29 april 1920, de dag van de steenlegging, bevat namelijk naast de tekst van de oorkonde deze passage: ”De oorkonde is onderteekend door de algemeene overste en hare medebesturende Zusters, de eerw. Oversten van 15 succursalen, den Z.E. rector, de architekten de heeren J., W.G. en A.W. Oomen, de aannemer M. Bakkeren, de hoofdopzichter C. Meyvis en verschillende eerw. zusters.” De oorkonde wordt daarna in een loden koker ingemetseld. De architecten komen uit Oosterhout en Bakkeren is Bakker volgens een andere krant.
