Dit is een uitvoerig verhaal over een op allerlei gebieden kleurrijke en avontuurlijke jongeman, geboren in Waalwijk. Maar hij woonde ook verschillende jaren in Heusden. Deel 11 van een verhaal in 14 delen.
Lees ook de andere afleveringen
In dienst bij het Oostenrijkse leger
In Brussel ziet Paul kans om brieven te schrijven naar zijn vrouw en zijn opa met het goede nieuws over zijn bereikte rang en positie in het leger. Generaal Valence is nu van plan fort Vilatte in te nemen. Dat fort is gelegen aan de rand van een ravijn en moet ‘s nachts aangevallen worden vanaf twee kanten. Paul krijgt het bevel het fort vanuit de Sambre aan te vallen, want hij is daar ter plekke goed bekend met de situatie. De anderen vallen aan vanuit de Maas. Bijna zonder een geweerschot weten ze het fort te overrompelen en de bezetting van 300 man gevangen te nemen. Na enkele dagen geven de Oostenrijkers, die zich in het kasteel van Vilatte hebben verschanst, zich over en ze worden, ongeveer 3.000 man sterk, gevangengenomen.
Commons (opent in een nieuw tabblad). Publiek domein)
Paul moet nu ook weer de blijde tijding overbrengen aan generaal Dumouriez. Hij krijgt dan 2 weken verlof, die hij samen met zijn vrouw in Brussel doorbrengt. Daarna moet hij zich melden bij generaal Trowenot te Luik. Daar aangekomen moet hij naar Warem vertrekken om de Romeinse steenweg die daar ligt onder zijn toezicht laten herstellen, met als doel deze geschikt te maken voor het vervoer van de artillerie. De weg was soms wel 3 voet diep ingezakt.
In maart 1793 komt hij weer terecht bij het leger van generaal Valence. Tussen Sint-Truiden en Luik komen ze de vijand tegen, maar ze weten door te breken en samen met nog twee andere legers bivakkeren ze in de buurt van Sint-Truiden. Het aantal gewonden is zo groot dat men in de hospitalen veel gewonden niet kan bergen. Er is nauwelijks vervoer aanwezig, er zijn geen magazijnen en er is geen brood, want er is geen rekening gehouden met de samenkomst van de drie legereenheden. Paul herinnert zich dan opeens dat er in Warem, dat bezet is door de vijand, wel magazijnen zijn met brood, meel, zout en rijst. Paul gaat naar de generaal en legt hem uit dat hij met drie eskadrons Huzaren de vijand wil verrassen en de goederen in beslag wil nemen. Voor het vervoer wil hij in de omliggende dorpen wagens vorderen. Paul verwacht niet al te veel weerstand, omdat er slechts voorposten in Warem gelegerd zijn.
Het plan wordt door de generaal goedgekeurd en binnen een kwartier zit iedereen te paard. Met groepen van een man of 25 galopperen ze het stadje binnen en er is geen enkele tegenstand te bekennen. Alle wegen worden op bevel van Paul afgezet en ze gaan op weg naar de magazijnen. Alle inwoners worden gedwongen om mee te helpen om de gevorderde wagens vol te laden met de inhoud van de magazijnen. Jong en oud helpt mee, vooral uit angst voor de grote hoeveelheid Huzaren. Na een lange tocht bereiken ze Sint-Truiden en daar kan Paul zich melden bij de generaal. De meegebrachte goederen zijn weliswaar niet voldoende om alle nood te verhelpen, maar de generaal is uitermate tevreden met het resultaat. Paul stelt dan aan de generaal voor om met de nu aanwezige wagens een deel van de gewonden naar Leuven te brengen. Onder de belofte dat de wagens, nadat ze gewonden in Leuven hebben gebracht, naar huis mogen terugkeren wordt op die manier een deel van de gewonden naar Leuven gebracht en worden de overbelaste veldhospitalen ontlast. De legers verzamelen zich uiteindelijk bij Leuven en Paul schat het aantal dan op ca. 60.000 man.
Op de 18e volgt dan de slag bij Neerwinden (tussen het revolutionaire leger van Frankrijk onder generaal Charles-François Dumouriez en een Oostenrijks-Zuid-Nederlands leger, die de slag winnen). Volgens Paul “een vreselijke worstelstrijd en een bloedig moordtoneel”, die tegen de avond wordt beslist. Nadat de slag al beslist is weet Paul een Oostenrijkse officier, die zwaargewond is, te ontzetten en naar het hospitaal te brengen. De man heet Landgraff en Paul bezorgt hem zelfs zijn portefeuille terug die hij op het slagveld gevonden heeft. Het Franse leger trekt zich noodgedwongen terug. In het Franse leger is de eenheid door allerlei tegengestelde belangen verloren gegaan. Het ene deel wil de monarchie terug en een ander deel wil republikeins blijven. Generaal Dumouriez loopt met verschillende andere generaals en een deel van zijn leger over naar de Oostenrijkers. Paul voelt zich geroepen de generaal te volgen, net als generaal Valence. Hiermee verliest hij al zijn kansen op promotie in het Franse leger. Paul behoudt wel het salaris dat hij eerst had, maar de toeslag van 200 francs is hij kwijt. Generaal Dumouriez komt echter in gewetensnood; hij wil en kan niet tegen zijn vaderland gaan strijden en hij neemt afscheid van zijn manschappen (na veel omzwervingen komt hij in Engeland terecht, waar hij in 1823 is overleden.