De schenking van een ansichtkaart zette de auteur op het spoor van een familie van fotografen in Brabant. Het vervolg van een vierluik over de familie Vaesen.
Fotograaf Johannes Vaesen junior gaat zijn eigen weg
Zoals reeds gemeld zet Johannes junior, naar schrijver aanneemt, de familie aan tot fotograferen.
Voordat Johannes junior fotograaf wordt, is hij in 1889 handelsreiziger wonende te Vught bij zijn ouders. Als 17-jarige dient hij met een broer van 15 jaar, ook handelsreiziger, voor de rechter te verschijnen. Dit wegens diefstal van tricot tailles, enige borstrokken en onderbroeken en een paar handschoenen in Keulen in november en december 1888. Blijkens de uitspraak van de Arrondissementsrechtbank Den Bosch van 15 januari 1889 krijgt hij hiervoor zes maanden gevangenisstraf en zijn broer vier. De zaak wordt behandeld in Den Bosch, omdat belening bij de bank van lening en verkoop van de goederen geschiedt in plaatsen binnen dat arrondissement. De officier eiste overigens twee jaar en één jaar. In deze zaak hebben de ouders ook een rol gespeeld, blijkens het vonnis. Kort na de vrijlating van zijn broer is er een minder erg voorval met die broer, nog een broer en zijn vader. Het zich in vereniging ongerechtigd bevinden op het perceel van een ander. De zitting is bij de Kantonrechter op 3 juli 1889.
Johannes junior kiest in 1890 vrijwillig voor de koloniale troepen voor een termijn van zes jaar. In afwachting van de reis naar overzee verblijft hij in het Koloniaal Werfdepot te Harderwijk. Hij staat In het stamboek Troepen bestemd voor de Koloniën, voor zover in Nederland in garnizoen. Zijn dienst begint 10 juli 1890 en eindigt door een liesbreuk op 22 november 1890. Een bewijs van goed gedrag wordt afgegeven, vermeldt het stamboek. Kijkende naar de periode 22 november 1890 tot – zoals later wordt vermeld – zijn inschrijving in Vlaardingen op 28 april 1892 zal Johannes mogelijk in deze periode kennis hebben gemaakt met de later te vermelden bekende fotograaf Ziegler in Harderwijk.
Stadsarchivaris van Vlaardingen, Harm Jan Luth-Mulders, bericht schrijver als volgt: “Johannes Hendrikus Petrus Vaesen (geb. Rotterdam 12 oktober 1871) vestigde zich op 28 april 1892 komende uit Harderwijk als winkelbediende in Vlaardingen. Hij woonde in bij winkelier J. H. Meijer en zijn gezin aan de Hoogstraat. Niet veel later werd in het Bevolkingsregister zijn beroep veranderd in 'reiziger' en op 16 september 1893 vestigde hij zich zelfstandig als fotograaf aan de Eendrachtstraat G 126 in Vlaardingen, van waar hij op 15 november 1894 verhuisde naar Kruiningen. Ook in de patentregisters vond ik hem terug: 1892/1893: J.H.P. Vaesen, inlandsch kramer in schoenen, laarzen en galanterieën met een handwagen, buiten kermissen en jaarmarkten. idem: J. Vaesen, inlandsch kramer in schoenen en laarzen met een tafeltje op de marktdagen te Delft. 1893/1894: J. Vaesen jr., photograaf.”
In de Nieuwe Vlaardingsche Courant van 5 en 8 augustus 1893 staat een advertentie als fotograaf. Wat opvalt in de advertentie is de reeds eerder genoemde naam Ziegler te Harderwijk. Zoekende naar die fotograaf komt de familie Ziegler bovendrijven in Nijmegen. Moeder, weduwe, is geboren evenals – op 21 december 1863 aldus bevolkingsregister Nijmegen - haar zoon Robert in Keulen. Zij komen vanuit Düsseldorf via Nijmegen naar Harderwijk in 1883 en 1884. Robert is eerst fotograaf bij zijn moeder, vanaf 1892 is hij zelfstandig fotograaf te Harderwijk.
1892 komt overeen met de voormelde vestiging van Johannes Vaesen junior in Vlaardingen. Johannes junior zal mogelijk de fotografische kennis van de bekende fotografenfamilie Ziegler hebben meegekregen. Maar het samen optrekken lijkt niet lang te duren, zo blijkt uit de nieuwjaarswens van alleen J. Vaesen jr. in de Nieuwe Vlaardingsche Courant op 1 januari 1894. Er is mogelijk concurrentie in buurt in Vlaardingen, daar in de Westlandsche Courant op 10 maart 1894 een advertentie staat van een fotograaf op de hoek Schiedamsche Weg, hoek Eendrachtsstraat, de straat waarin Johannes junior woont, te Vlaardingen. Mogelijk verklaart dat het vertrek van Johannes junior naar Hansweert in november 1894.
Heusden en Altena (...), 2 sept. 1899 (opent in een nieuw tabblad)
Johannes junior vertrekt na zijn verblijf in Hansweert op 23 juni 1896 naar de Broederwal in Helmond als fotograaf. Hij adverteert graag en speelt in zijn advertenties in op voor de deur staande gebeurtenissen. Als verkoopadres gebruikt hij boekhandel J. de Reijdt, die ook een drukkerij heeft. Vanuit Helmond vertrekt hij naar Beek en Donk op 4 oktober 1898.
Van daar uit trekt hij op 10 oktober 1899 naar Den Bosch. Op 7 oktober 1899 wordt in de Kerkstraat A 131 te Den Bosch zijn zoon Carolus geboren. Carolus wordt ook fotograaf, met vermelding van dat beroep treedt hij in Den Bosch op 7 juli 1926 in het huwelijk. Johannes blijft veel adverteren, zoals blijkt ook uit het Nieuwsblad het land van Heusden en Altena de Langstraat en de Bommelerwaard op 2 september 1899, waarin een advertentie staat met als kop “Hedenavond opening van het Fotografisch Atelier De Concurrent, Kerkstraat 131a, ‘s Bosch.
Ook blijft hij zich bij het adverteren richten op gebeurtenissen, zoals in de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche Courant op 8 februari 1900. Uit de advertentie: “Daar het steeds meer en meer gebruikelijk is zich gedurende de Carnaval in Costuum te laten fotograferen.” Mogelijk heeft deze advertentie geleid tot de foto van een gekostumeerd echtpaar.
J. Vaesen. Bron: Erfgoed 's-Hertogenbosch, fotonr. 0001773 (opent in een nieuw tabblad))
Naast zijn bezigheden als fotograaf gaat Johannes junior handelen in de beste spreekmachines, aldus Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche Courant op 20 februari 1903. Hij breidt zijn assortiment uit naar spreekmachines, platen en aanverwante artikelen. Ook heeft hij het nieuwste op het gebied van automatische muziek, zo adverteert hij in de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche Courant op 13 januari 1909. Als gevolg van valsheid in geschrifte (crediet papier), vervaardigen valse bankbiljetten verblijft Johannes junior van 26 februari 1910 - ingang voorarrest – tot 25 augustus 1913 in de gevangenis. Als veroordeelde wordt ook een signalement van hem gemaakt met foto. Tijdens het proces getuigt een opperwachtmeester van de marechaussee, tevens amateur-fotograaf, dat Johannes een oppassend huisvader is, geen verteerder en menslievend van aard.
Maar terug in vrijheid blijft Johannes zakenman. Volgens advertenties in 1922 blijft Johannes handelen in grammofoons en platen. Hij breidt zijn zaak nog uit met een gehoor- en toonzaal in de Korte Putstraat 23 en ook zijn zoon Carolus is in de zaak gekomen, blijkens de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche Courant op 19 maart 1923. In het pand is eerder schoenenmagazijn Brabant gevestigd.
Dezelfde krant bericht op 3 april 1923 uitvoerig over de opening van de zaak. Een passage uit het artikel wordt de lezer niet onthouden: “De Heer Vaesen demonstreerde ons op de meest overtuigende wijze de zeer vergevorderde techniek der door hem in den handel gebrachte instrumenten en zoo brachten wij hier eenigen tijd aangenaam door in gezelschap van Caruso en meerdere groote artiesten.” In 1923 vraagt Johannes ook een vergunning voor een uithangbord aan de zaak. Aldus De sport illustratie, officiëel orgaan der Federatie van R.-K. Voetbalbonden in Nederland, op 29 juli 1924 heeft hij of zijn zoon foto’s gemaakt op de jaarvergadering die gekocht kunnen worden.
De BHIC website De auto van mijn opa leert dat Johannes een auto of motor met kenteken N-17226 (opent in een nieuw tabblad), uitgegeven in 1926, J.H.P. Vaesen, Korte Putstraat 23 's-Hertogenbosch verstrekt 1926, aanschaft. In 1928 begint zijn zoon Carolus een eigen zaak, zo blijkt uit advertenties in 1927, 1928. Op 8 juni 1932 vertrekt Johannes als fotograaf van Den Bosch naar Loon op Zand, vervolgens op 17 november 1933 naar Princenhage en daarna op 5 augustus 1936 naar Breda. In het adresboek van 1940 staat Johannes nog genoteerd als fotograaf. Johannes overlijdt te Breda op 15 december 1946. Dit een jaar en 1 week na zijn broer Henri.