De Krabbebossen: katholiek kinderhuis in Rijsbergen

In tegenstelling tot de meeste rooms-katholieke instellingen indertijd werd De Krabbebossen niet geleid door een congregatie, maar een katholieke bond: de Provinciale Bond van het Wit-Gele Kruis. Met als doel om de grote kindersterfte van die tijd tegen te gaan. In het bestuur zat echter wel een pastoor uit Breda, A. Asselbergs. Hij was tevens geestelijk adviseur, aangesteld door de bisschop van Breda. In de statuten stond dat er geen besluit mocht worden genomen zonder dat dit eerst was goedgekeurd door de geestelijk adviseur.

Kleuters konden drie maanden aan een stuk verblijven op De Krabbebossen, maar dit werd vaak met drie maanden verlengd. Er waren ook kinderen die langer in het kinderhuis verbleven.

Twintig jaar na de opening had het huis 6000 kleuters verzorgd. De verzorging werd toevertrouwd aan lekenverpleegsters die hiervoor een opleiding hadden gevolgd en verliep aan de hand van vijf hoofdmiddelen:

• Zoveel mogelijk openluchtbehandeling;
• Uiterst zorgvuldige lichamelijk verzorging;
• Goed geregelde voeding, zorgvuldig bereid, waarin alle bestandsdelen in de juiste verhouding aanwezig zijn;
• Doelmatige kleding die in het koude jaargetijde voldoende beschutting geeft;
• Een regelmatige levenswijze, die geheel aan de behoefte van het kind is aangepast.

In 1960 opende De Krabbebossen pas een bijhorende R.K. kleuterschool. Deze voldeed niet aan de officiële eisen voor een kleuterschool, maar werd toch per koninklijk besluit goedgekeurd. Het eerste jaar telde de school veertig kinderen, die ook verbleven in het kinderhuis, dat iets verderop lag. In 1985 werd de kleuterschool weer gesloten.

In 1969 breidde De Krabbebossen zich flink uit. Dat jaar werd het Willem-Alexanderhuis geopend door Princes Beatrix. Hierdoor kwam er in totaal plaats voor 120 kleuters - tot dan toe was er slechts plaats voor 80. Een jaar later werd het instituut officieel erkend als "medisch kinderhuis".

In 1999 fuseerde De Krabbebossen met De Stegel in Roosendaal en de resulterende instelling fuseerde vier jaar later met twee andere Brabantse zorginstellingen. In 2011 fuseerde deze stichting, Tender genaamd, met De Zuidwester en Don Bosco onder de naam Juzt. Deze jeugdzorginstelling vroeg in 2019 faillissement aan.

Bronnen

• Stichting Erfgoed Jeugdzorg West-Brabant (voorheen Erfgoed Juzt)
• José Buiks-Hendrickx, 'Het Medisch Kindertehuis "De Krabbebossen", basisschool "De Koperakker" Rijsbergen' (Het Land van de Breede Aa 1992).

Meer weten?

We merken als BHIC dat er nog veel vragen zijn rond de beschikbaarheid van gegevens van oud-bewoners van de Krabbebossen. Waar ligt er mogelijk archiefmateriaal? Wat is er wel en niet bewaard en waar moet je dan zijn?

Hier zijn veel goede antwoorden op gegeven in de reacties hieronder. Echter omdat deze zo verspreid staan, volgt hieronder een opsomming van de belangrijkste reacties die info en contactgegevens bevatten:

• Reactie Gerda Godrie-van Gils van 4 april 2021 om 19:45 uur (Over archiefmateriaal bij het BHIC over de periode 1938-1959; Gerda’s boek beschrijft de geschiedenis vanaf het ontstaan 1933-2003 en is gebaseerd op archiefonderzoek uit de archieven de Krabbenbossen, van het Witgele Kruis en de gemeente Rijsbergen.)
• Reactie Annet Stam van 24 februari 2023 om 11:09 uur
• Reactie Gerda Godrie van 25 januari 2024 om 19:55 uur (algemene info)
• Reactie Gerda Godrie van 25 januari 2024 om 21:40 uur (over contactgegevens, over persoonsdossiers en waarom deze niet bewaard zijn gebleven, en wat er nog wel aan archiefmateriaal te vinden is)
• Reactie Gerda Godrie van Gils zei op 29 juli 2024 om 09:29 uur
• Reactie Gerda Godrie van 29 juli 2024 om 16:58 uur (over persoonlijke dossiers en waarom deze niet bewaard zijn gebleven)
• Reactie Carla Cazzetta van 29 juli 2024 om 17:40 uur (over mogelijkheid om info te krijgen over tijd dat je in Krabbebossen verbleef, via secretaris Jeugdzorg West-Brabant)
• Reactie John verweijmeren van 13 augustus 2025 om 17:03 uur (n.a.v. contact met Stichting Erfgoed Jeugdzorg West-Brabant)
• Reactie Marijke van 14 augustus 2025 om 12:01 uur (idem)
• Reactie Vivian van 14 augustus 2025 om 12:43 uur

Reacties van Stichting Erfgoed Jeugdzorg West-Brabant:

• Reactie John Jacobs van 1 november 2024 om 12:06 uur
• Reactie John Jacobs van 29 januari 2025 om 12:58 uur
• Reactie John Jacobs van 7 maart 2025 om 15:34 uur (contactgegevens: mail en tel.nr.)
• Reactie John Jacobs van 10 november 2025 om 20:34 uur (veel belangrijke informatie over bewaard archiefmateriaal, contactgegevens)

Stichting Erfgoed Jeugdzorg West-Brabant

De Krabbebossen heeft een rechtsopvolger gekregen in Stichting Erfgoed Juzt, die weer is overgegaan in de Stichting Erfgoed Jeugdzorg West-Brabant. Die stichting heeft een nieuwsbrief, waarvoor je je moet inschrijven (bij de stichting zelf).

Ze hebben ook een website met veel historische informatie. Zie hiervoor: https://www.geschiedenisjeugdzorgwb.nl/

Zie ook de reacties van John Jacobs zoals vermeld in de reactielijst hierboven.

NB. In zijn reactie benadrukt dhr. Jacobs dat de stichting geen dossiers heeft. Dossiers, als die toentertijd al gemaakt werden, zijn helaas niet bewaard gebleven.

Foto’s

Op de site Schoolbank.nl bestaat een gedeelte over de Krabbebossen, waarvoor je je wel moet aanmelden / registreren. Klik hier (opent in een nieuw tabblad)

Ook op de website van het Stadsarchief Breda zijn foto's te vinden. Klik hier (opent in een nieuw tabblad)

Er zijn ook wat foto’s te vinden op de website van het West-Brabants Archief. Klik hier (opent in een nieuw tabblad)

Reageren

Reageer hieronder, deel jouw herinneringen aan De Krabbebossen en vul deze pagina aan! Ook is het BHIC op zoek naar foto's. Stuur ze naar info@bhic.nl (opent in een nieuw tabblad), dan voegen wij ze hier toe. Hieronder vind je enkele inzendingen van foto's en verhalen.

Klik hier voor de herinneringen van Henk, die in de periode 1962-1974 in De Krabbebossen verbleef.

Klik hier voor de herinneringen van Maria Hack, die in 1955 in De Krabbebossen verbleef.

Klik hier voor de herinneringen van Angela Rindt-Wevers, die in 1965 in De Krabbebossen verbleef.