Dicht in de buurt van de Knoptoren, op de hoek van de Eerschotsestraat en de Lindendijk in Sint-Oedenrode, overleed op 18 juli 1832 kunstschilder Alexander Kruseman. Hoewel er over hem persoonlijk en zijn werk weinig bekend is, treedt in de memorie van successie wel een beeld op van hoe hij heeft geleefd.
Familie van kunstschilders
Alexander Kruseman (ook gespeld als 'Cruseman') werd 48 jaar oud en was ongehuwd. Zijn overlijden werd aangegeven door zijn naburen, de 70-jarige smid Willem de Poorter en koperslager Joseph Soes, 45 jaar oud.
De overleden schilder werd in 1784 te Leiden geboren als zoon van Alexander Kruseman senior (gedoopt in 1748 te Grave) en Dieuwertje Kuijpers, beiden in 1832 reeds overleden. Hij kwam uit een familie van kunstschilders, onder wie Jan Adam Kruseman (1804-1862) (opent in een nieuw tabblad), in zijn tijd een zeer bekende Nederlandse portretkunstschilder.
Bij de erfdeling werden als volle broers en zuster ("van de gehele bedde") Hendrik George en Johan Alexander (overleden) en Dieuwertje Kruseman genoemd en de ondergetekenden Carel, Anthonie, Pieter Cornelis, Suzanna Geertruid en Johanna Henriette Kruseman "van de halve bedde", ofwel halfbroers en -zusters.
Achterstallige betalingen
Alexander had verschillende schulden uitstaan bij herbergiers en winkeliers in Sint-Oedenrode. Bij ververbaas Martinus van Wijk had hij zo wegens geleverde verfstoffen een schuld van fl.10,20. Bij herbergier Hendrik van der Vleuten stond een rekening open van fl.19,30 wegens vertier in de jaren 1828, 1829 en 1830. Aan herbergier Cornelis van der Hagen was hij nog fl.27,60 aan achterstallig kostgeld verschuldigd. Met de begrafeniskosten erbij, een som van fl. 177,70, kwam de totale schuldenlast op fl. 234, 80.
Het kosthuis van Alexander Kruseman
Het huis waar Alexander Kruseman in de kost was, komt in de verponding voor als: "een huis met hof en een klein afgebroken huiske." Het pand stond in de nabijheid van de Hambrug en was voor en tijdens zijn dood eigendom van Antonie Mathijs Overkamp. De bewoner was herbergier Cornelis van der Hagen.
Een van de volgende eigenaars van het huis was Hendrikus Swinkels, vroeger slachter te Sint-Oedenrode. Hij verkoopt aan hoefsmid Gerrit Verheijden een huis dat vanouds bekendstond als de ‘Oude Vrijheid’ en kadastraal was aangemerkt als sectie G 370 en een gedeelte van G 371. De drie dochters Verheijden, Jacoba en Catharina (allebei herbergierster) en Petronella met haar echtgenoot Jacobus Swinkels verkopen het pand aan bierbrouwer Henricus Franciscus de Leijer.
Volgende eigenaren waren onder andere Martinus Heessel, eigenaar van café 'De Hambrug' en Geerdina Francisca Verhagen, de weduwe van voerman en landbouwer Karel Willem Damen. Tegen die tijd gaat het om meerdere huizen met een garage met werkplaats, stal en erf. Het huis is inmiddels gesloopt; op die plaats staat nu appartementencomplex met de naam ‘Het Bastion’.
Bronnen
BHIC, Archieven Sint-Oedenrode toegangen: Schepen 7636 – Gemeentelijk Kadaster 7739 – Notariële akten 7637 – Gemeentearchief 7633 Bevolkingsregister Sint-Oedenrode – Memorie van Successie inv. 27, akte 178.
Delpher, De Opregte Haarlemsche Courant, 1832
‘De Knoptoren, een icoon van Sint-Oedenrode in kunst en geschiedenis’, pp. 14-15. Uitgegeven door Stichting Knoptoren.
Foto: BHIC, Café de Hambrug, nr. DGKAAIJ-000205
De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.