Terwijl het voor katholieken in de Nederlandse Republiek vanaf 1648 niet meer is toegestaan om hun geloof in het openbaar te belijden, is dit nog wel mogelijk in het Land van Ravenstein. Deze zelfstandige heerlijkheid, vanaf 1630 bestuurd door het katholieke geslacht Palts-Neuburg, maakt tot 1795 namelijk geen deel uit van de Nederlandse Republiek.
Wel is er een Staats garnizoen gelegerd in het Land van Ravenstein. Dat trekt zich in 1672 terug tijdens de Franse inval in de Republiek, in wat bekendstaat als het Rampjaar. Nadat de Fransen vertrekken, wordt het Land van Ravenstein opnieuw zelfstandig.
Eind 1794 vallen de Fransen de Republiek opnieuw binnen, ditmaal als revolutionair leger gesteund door Nederlandse patriotten. Daarmee begint de Franse Tijd, waarin de rechten en vrijheden van de Franse Revolutie in Nederland bij wet worden bekrachtigd. Ook Ravenstein is door de Fransen ingenomen en wordt in 1800 toegevoegd aan de vijf jaar eerder gestichte Bataafse Republiek.
De Bataafse Republiek wordt in 1806 hervormd tot het Koninkrijk Holland onder Lodewijk Napoleon en in 1810 volgt directe inlijving bij Frankrijk. Ravenstein vormt dan een kanton van het arrondissement Nijmegen, in het departement Bouches-du-Rhin (Monden van de Rijn). De Franse Tijd eindigt in 1815, als Napoleon definitief wordt verslagen bij Waterloo. Nederland herwint - met aanzienlijke gebiedsuitbreiding - zijn onafhankelijkheid als het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, met de zoon van de verdreven Prins van Oranje als koning Willem I. Vanaf dat moment maakt Ravenstein deel uit van de provincie Noord-Brabant.
Het nieuwe koninkrijk handhaaft de rechten en vrijheden die de Fransen en Nederlandse patriotten hebben ingevoerd. De katholieken mogen hun geloof dus nog steeds openlijk belijden en er worden weer processies gehouden, ook in Ravenstein. Volgens de wet van 1815 zijn openlijke godsdienstoefeningen immers toegestaan, mits de openbare orde er niet onder lijdt.
In de praktijk is er echter nog steeds sprake van ongelijkheid. Katholieken in het zuiden ervaren het Verenigd Koninkrijk als een eenzijdig ‘Haagse’ overheersing. Willem I maakt de situatie er niet beter op met zijn autoritaire regeerstijl en pro-Hollandse, strengprotestantse houding. Gedurende zijn regering ontstaan er spanningen met de liberalen en de zuidelijke katholieke bevolking die hun verworven rechten willen beschermen.
Wanneer het aantal processies naar Duits voorbeeld in de katholieke gebieden van Nederland toeneemt, beschouwt Willem dit als een provocatie. In 1821 stuurt hij de marechaussee naar Ravenstein om daar een processie te stoppen. Een jaar later wordt een landelijk processieverbod van kracht, met uitzondering van de gebieden waar processies al vóór 1794 werden gehouden, zoals in Ravenstein. Zo kon Ravenstein ondanks de gram van de koning processies blijven organiseren.
Ieder jaar organiseert Ravenstein nog een bedevaart naar Kevelaer in Duitsland.
Bronnen:
- P.J. Margry, Teedere Quaesties. Religieuze rituelen in conflict: confrontaties tussen katholieken en protestanten rond de processiecultuur in 19e-eeuws Nederland (Hilversum, 2000)
- P. van den Hoogen, 'Koning 'vergramd' over Ravensteinse processies', in: Tussen Maas en Erfdijk, jaargang 10, nr. 30, augustus 2023, pp. 25-27
- Nederlands Dagblad, 24 maart 2018