Brand heeft altijd een onweerstaanbare aantrekkingskracht gehad: een brand is altijd krantennieuws, er is zelden een uitslaande brand zonder publiek. De gevolgen zijn ook altijd groot (tenzij het met een sisser afloopt, natuurlijk). Branden waren ook belangrijk genoeg om er een aparte paragraaf aan te wijden in het gemeentelijk jaarverslag.
 |  |
Vanaf 1851 waren de gemeentebesturen verplicht zo’n jaarverslag bij het provinciaal bestuur in te leveren. Midden jaren ’30 verviel die verplichting. Voor Schaijk leverde dat de volgende tabel op. Er zitten wat gaten in het overzicht, maar of dat te danken is aan het uitblijven van grote branden of aan administratieve onverschilligheid is niet helemaal duidelijk.
Een twintig jaar vóórdat die gemeentelijke jaarverslagen begonnen, heeft er nog een enorme brand in Schaijk gewoed: op 19 mei 1831 legde het vuur 23 huizen in de as. Drie kinderen kwamen daarbij om het leven.
Datum | Wat de vlammen verteerden |
|---|---|
10-09-1852 | Het huis van Jan van Mun in het gehucht Mun |
1853 | Een brand |
04-02-1857 | Een zeer gering woonhuisje (schade ƒ 33,50) |
07-09-1858 | Een schuur van Cornelus van Beek |
02-09-1859 | Wat hout en planken, en het huis van veldwachter Paulus Vorsten |
20-05-1861 | Woonhuis met inboedel, hooi, stro, granen en aardappels |
15-05-1867 1870 | Woonhuis van klompenmaker/arbeider Hendrikus van Hout Brand veroorzaakt door blikseminslag |
10-07-1889 | Als gevolg van blikseminslag het huis van Hermanus van de Zanden, Runstraat op de Hooge Heide, bewoond door Antoon van de Zanden |
22-03-1891 | Twee landbouwerswoningen, respectievelijk bewoond door de wed. Albertus van der Hoogen met kind, en door J.H. v.d. Zanden; vermoedelijke oorzaak: spelen met lucifers door kleine kinderen |
30-06-1892 | Woonhuis van Emericus van de Zanden |
13-08-1892 | Arbeiderswoning van Johannes van Tilburg c.s. en een landbouwerswoning van Arie en Antoon van Hout (oorzaak: spelen met lucifers) |
18-02-1893 | Huis bewoond door Martinus Verbruggen, Zandstraat C 38. Eigendom van wed. Lamb. Ant. van der Heijden |
20-02-1893 | Landbouwerswoning van Martinus H. Jansen, Hongersteeg C 24 |
04-01-1897 | Landbouwerswoning bewoond door Cornelus de Louw |
10-09-1897 | Landbouwerswoning van Johannes Hendriks, bewoond door Martinus Kouwenberg |
23-08-1898 | Landbouwerswoning van Joh. Hendriks ter plaatse van de Schans; oorzaak blikseminslag |
14-08-1900 | Boerenhuizen van Leon Spanjers en P. van der Heijden |
05-12-1901 | Arbeiderswoning C 45, Zandstraat, van A. van Uden |
21-03-1903 | Landbouwerswoning A 81, onbewoond, eigendom van Johannes Bruits uit Oss |
30-08-1904 | Landbouwerswoning B 70, van de kinderen Theodorus van Urm |
28-04-1909 | Zes boerenwoningen A 65, 66, 69, 75, 76, 77 zijn totaal afgebrand. Ze werden respectievelijk bewoond door wed. F. van de Hoogen, A. en C. van de Heuvel, W. Zwaans, J. Schuts, W. van de Boom, en J. van Boxtel. Oorzaak van de brand bleef onbekend. |
30-05-1910 | Huis met stal, B 76, van Gerardus van Geenen |
20-02-1912 | Woonhuis van P. Laurenssen, Runstraat C 78 |
03-05-1914 | Een heidebrand |
22-07-1914 | Landbouwerswoning van H. van Berkel, A 71 |
22-07-1917 | Johannes Molenaar (18 jaar) had een projectiel gevonden, namelijk eem zogenaamde brisantgranaat, en die mee naar huis genomen. Op 22 juli wilde hij de granaat van de schoorsteen nemen, maar liet hem met noodlottig gevolg vallen: J. Molenaar en zijn moeder waren op slag dood en drie kinderen raakten gewond, van wie twee ernstig |
16-05-1920 | Woning met stal |
01-08-1925 | Als gevolg van de stormramp op 1 augustus zijn twee huizen afgebrand, een huis van C.W. Zegers op Gaal en een huis van J.Th. van Summeren op de Schans |
1926 | Het huis van A. van de Wijst |
1927 | Het huis van G. Wittenberg |
1928 | Bosbrand op de Grote Gaalsche heide |
02-07-1930 | Blikseminslag in de woningen van J. de Louw (afgebrand) en A. Kocken |
04-07-1930 | Brand geblust bij C. van Dongen |
1935 | In de schuur van de boerderij van A. van de Linden in de Straat is brand ontstaan; door de ongunstige wind brandden er nog vier boerderijen af. |