Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
De Romkaar

De Romkaar

Wim van de Kerkhof

18 juni 2025

Bijgewerkt op 6 augustus 2025

Diep verscholen in de Zuidelijke Kempen ligt het pittoreske dorpje Westerhoven. Het heeft ongeveer duizend inwoners. Dat aantal neemt maar marginaal toe. Die trage demografische ontwikkeling heeft diverse oorzaken.

Jaarlijkse processie van de inwoners van Westerhoven naar Onze Lieve Vrouw ter Eik in Meerveldhoven. Stoet ter hoogte van bocht Dorpstraat/Locht, mei 1957 (foto: E. & B. (Emrik & Binger) (drukker). Bron: collectie Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, nr. 130935 (opent in een nieuw tabblad))

Het gemeentebestuur is niet echt een toonbeeld van doortastende besluitvaardigheid. Zelden wordt een nieuw bestemmingsplan of woningbouwprogramma vastgesteld. Het gebrek aan voldoende financiële middelen is daar natuurlijk ook debet aan.

Ook de inwoners zijn vrij traditioneel in hun opvattingen. Men hecht bijzonder aan oude gewoontes en tradities. Ouders hebben een doorslaggevende stem bij tal van essentiële keuzes. Met name bij huwelijken is van eminent belang of de toekomstige bruid of bruidegom wel voldoende landbouwgrond kan inbrengen. Immers...

Ook de vele onderlinge familiebanden spelen een rol bij de stagnerende bevolkingsgroei. Kwinten, Smolders en van Beek zijn de veel voorkomende familienamen. Het zijn aloude families die al decennialang in Westerhoven wonen en werken.

Het gezegde luidt: "Neef en nicht, dat vrijt allicht". Maar trouwen?, dat is toch een ander paar mouwen. Voor de Pastoor betekent een voorgenomen huwelijk vaak veel genealogisch zoekwerk. In de oude kerkregisters moet worden gespeurd naar eventuele bloed- of aanverwantschap, die een belemmering kunnen zijn. En als dat zo is, wordt er ook niet getrouwd.

Het is dan ook niet verwonderlijk, dat er in Westerhoven relatief veel ongetrouwde mannen en vrouwen wonen. Die wonen veelal nog bij hun ouders. Zodoende zijn zij ook de eerste mantelzorgers. 

Een van die families heet 'de kinderen Jansen'. Nou echt kinderen zijn zij niet meer. Zij zijn al van de middelbare leeftijd. Zij wonen in een boerderij annex kruidenierswinkel: de Centra. Samen met haar broer Toon runt Cornelia deze winkel. Toon zorgt voor het bezorgen van alle wekelijkse boodschappen in Westerhoven en Riethoven. Frans is een van de vele broodbezorgers van bakkerij De Ster. Zijn 'wijk' is het Eindhovense Woensel en Vlokhoven.

De oudste van dit viertal is Sjef. Die heeft een - in die tijd - belangrijk beroep. Hij rijdt 'de Romkaar'. Elke ochtend spant hij zijn Belgisch trekpaard in. Hij begint in Braambosch en vandaar langs alle Westerhovense boeren om de verse melk op te halen. De melkbussen zijn blinkend gepoetst. Zelfs de koperen nummers op de schouders van de bussen blinken in de vroege ochtendzon. Zorgvuldig gesorteerd worden alle melkbussen op de platte wagen geladen. 

Als Sjef al zijn adressen heeft gehad, gaat de rit naar 'ut Stoom' op het Loo in Bergeijk. Aan het begin van het laad- en losperron worden snel de melkbussen gelost. De kostbare lading vindt snel zijn weg in de fabriek. Nog voordat de Romkaar is gelost, komen de eerste lege melkbussen aan het einde van het laad- en losperron alweer naar buiten. Sjef sorteert die weer op adres en begint weer aan zijn route, maar dan nu in omgekeerde volgorde.

Maar een keer per jaar onderbreekt Sjef zijn dagelijkse routine. Dat is op de tweede zaterdag van de meimaand. Dan vertrekt de Westerhovense processie naar Onze-Lieve-Vrouwe ter Eik in Meerveldhoven. Voor de vrome parochianen een hoogtijdag en voor de jeugd: een bijzonder uitje! Hoewel, het is een voettocht van ruim twaalf kilometer. Voor een zesjarig misdienaartje is dat toch: "een verrekes end lopen"!

Sjef heeft zijn Romkaar omgebouwd tot processiewagen. Met en grote witte huif en twee in de lengte geplaatste banken wordt het een passend vervoermiddel voor de vele meisjes. Die moeten als bruidje 'kleur' geven aan de processie. Ook Sjef's paard is prachtig getuigd. Het zwartlederen harnachement glanst in het zonlicht. Het vele koperbeslag op de haam, de singels en de broek weerkaatst zo fel, dat het wel goud lijkt. 

Als de kerkklok half zeven slaat vertrekt de processie. De zon staat al boven de kim en sereen gaat het ochtendrood over naar hemelsblauw. Het wordt ongetwijfeld een prachtige dag. Die krijgt nog meer kleur door de muzikale omlijsting van Westerhovens trots: Fanfare Irene.

Het is twaalf uur en de pontificale Hoogmis is ten einde. Door vrome gebeden en gezangen is de spirituele bagage van de pelgrims weer gevuld. Tijd om de innerlijke mens te versterken. Op de bankjes van het processiepark wordt met veel smaak de meegenomen proviand genuttigd. Verse kadetjes met echte boter en malse kaas. Samen met een glas gele priklimonade is dat het allerlekkerste wat een jonge pelgrim zich kan wensen.

Na het Lof met aanbidding is het rond drie uur tijd om met de terugtocht naar Westerhoven te beginnen. Bij een van de souvenirstalletjes koopt Sjef Jansen een tweetal vaantjes. Die steekt hij zorgvuldig in de haam van zijn paard. Immers, dat is het ultieme bewijs dat zij beiden op bedevaart zijn geweest.

De terugtocht is een plezierige verademing. De serene en vrome stemming van 's-morgens maakt plaats voor vrolijkheid. Het grootste aandeel komt van de muzikanten van fanfare Irene. De vrome Marialiederen van 's-morgens maken plaats voor uitbundige marsmuziek. Dat loopt lekker en de pelgrims zijn zo weer thuis.

Ook Sjef zijn paard stapt sneller dan gebruikelijk. Natuurlijk, ook die wil naar huis en naar zijn vertrouwde stal. Wat drinken en extra haver, daar verheugt onze trouwe viervoeter zich op. En rust, veel rust, want morgenvroeg moet er weer opnieuw gewerkt worden. Dan wacht weer zijn dagelijkse taak: de Romkaar.

Dit verhaal verscheen eerder in dorpsblad de MikMak (opent in een nieuw tabblad) (5 maart 2025).

Bekijk hier alle verhalen in de serie

Reacties

Reacties laden…

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.