Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
De rooie Lucas

De rooie Lucas

Wim van de Kerkhof

4 juni 2025

Bijgewerkt op 6 augustus 2025

Westerhoven. Een lieflijk klein dorpje in het zuiden van Kempenland. Het dorpje is kleiner dan de lange naam doet vermoeden. Al decennialang schommelt het inwonertal rond de duizend. Door de lintbebouwing is het een langgerekt straatdorp. Het is een aaneenschakeling van boerderijen en huizen. In het centrum staat de parochiekerk. Daaromheen gegroepeerd liggen een paar straten met de huizen van nijvere hardwerkende mensen.

Westerhoven, Heijerstraat, ca. 1955 (foto: A. van de Dungen, collectie Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, nr. 146360 (opent in een nieuw tabblad) 

Het ligt in het dal van twee beken, namelijk de Keersop en de Beekloop. Wetenschappelijk bewijs dat het een heel oud dorpje is, is gebleken bij de verschillende archeologische opgravingen. In het trace van de weg naar Riethoven vindt men bij archeologische opgravingen keramiek uit de Romeinse tijd. Bij de reconstructie van de Beekloop vindt men sporen van jagers-verzamelaars van zo'n 32.000 jaar geleden. Met recht kun je zeggen dat Westerhoven van oudsher al een heel aangename plek is om te wonen.

Datzelfde geldt voor een aantal bewoners dat er al eeuwenlang woont. Oude families, met name de families Kwinten en Smolders.

Maar hoe houd je al die afstammelingen van een familie met dezelfde achternaam dan uit elkaar?

Dat los je heel praktisch op, door het gebruik van bijnamen. 

Bij de Kwintens heb je: 'die van Jan van Leeje' (van de Heijerstraat). Generaties lang zijn dat landbouwers.

Niek van Nieke (Heijerstraat) is een succesvolle transportondernemer. In 1951 is Niek 25 jaar getrouwd met zijn Sjan. Als herinnering aan die feestelijke gebeurtenis schenkt hij een prachtig donkerrood fluwelen vaandel aan Fanfare Irene. Veel jaren zal Fonske van Veldhoven er fier mee vooroplopen als deze fanfare zich aan het publiek presenteert.

Dan is er ook nog Ab van Abkes. Die heeft een heel succesvol zand- en transportbedrijf in de Beukenlaan. Bijna de helft van de woningen in Eindhoven is gebouwd met het metselzand, dat dit bedrijf daar naartoe transporteert. Het kent een ongekende periode van groei en bloei. Tot het noodlot toeslaat. Bij het uitdiepen van het E3-strand slaat onverhoeds de zandzuiger om en zinkt naar de bodem. Weliswaar wordt het schip snel gelicht en geborgen, maar de ramp is niet te overzien. De waterplas is ernstig met olie vervuild. Na jarenlange juridische procedures wordt het bedrijf veroordeeld tot betaling van de immense schoonmaakkosten. Een faillissement is het onvermijdelijke gevolg. Maar het bedrijf is een toonbeeld van Westerhovens doorzettings-vermogen. Uiteindelijk wordt er weer een florerend bedrijf opgebouwd.

Westerhoven, zandwinning in De Kempen, jaartal onbekend (foto: vervaardiger onbekend, collectie BHIC / Beeldcollectie Waterschap De Dommel, nr. 1926-004860)

Een andere familie Kwinten is de 'kantonnier'. Zij wonen op de Heuvel en verzorgen het onderhoud van de provinciale wegen. Heel veel of zwaar werk is dat niet. Meestal is het het opruimen van wat paardenvijgen, of van een dier dat de snelheid van het verkeer niet goed heeft ingeschat.

Ook 'de Smolders'en' zijn in Westerhoven heel talrijk vertegenwoordigd. Zo zijn er 'die van Luiken Bert'. De meesten wonen en boeren op Braambos. 'Die van Robberde' wonen en werken op den Heuvel. 'Piet van Kisse' is aannemer en heeft in d'Aarperstraat naast zijn woning ook nog een houtfabriekje annex timmerwerkplaats.

Aan het eind van de Zandstraat staat een boerderij. Daar woont en werkt Lucas Smolders: 'de rooie Lucas'. In één oogopslag is duidelijk, waar zijn bijnaam vandaan komt: zijn rood haar natuurlijk. Onze zuiderburen zouden zeggen: "'t is ne rosse". Lucas heeft een klein gemengd bedrijf. Dat betekent een paar koeien, die hij moet melken en een paar hectare grond die hij bewerkt. Groot is zijn bedrijf dus niet, maar Lucas verdient er een boterham mee en is daarmee content.

Lucas heeft ook een hobby. Hij mag graag gaan jagen. Zijn jachtgebied ligt tussen Loveren en Braambos en is niet zo groot. Dat hoeft ook niet, want hij is ook niet zo'n goede schutter. Gewoonlijk schiet hij ernaast. Ook heeft hij een nog jonge jachthond. Ook die kent nog niet de kneepjes van het vak. Dat zal het beestje dan uiteindelijk ook noodlottig worden.

Op een zonnige winterdag trekken onze 'jagers' de velden in. Geestdriftig en op volle snelheid speurt de hond over de landerijen, op zoek naar een vers geurspoor. En ja hoor, hij heeft prijs. Hij krijgt de geur van een haas in zijn neus en weet die te vinden. Gealarmeerd door het opgewonden geblaf, zet de haas het uiteraard op een lopen. In plaats van zijn prooi 'aan te wijzen', zoals een getrainde jachthond hoort te doen, begint Luca's hond een achtervolging. Dat is natuurlijk een serieuze beginnersfout van het te enthousiaste beestje.

Lucas verheugt zich al bij het vooruitzicht van een lekkere maaltijd. Dus snel neemt hij zijn geweer van zijn schouder en legt aan. Zijn reactie is meer een reflex, dan een weloverwogen actie. Maar prooi, hond en jager staan in een rechte lijn. Desondanks klinkt er een schot en buitelt een dier over het veld. Het resultaat is ronduit een drama. Lucas schiet zijn te enthousiaste jachthond naar de eeuwige jachtvelden! Het arme dier is morsdood. Onthutst over zoveel ellende staat Lucas aan de grond genageld.

Snel keert hij terug naar zijn boerderij. Hij komt terug met een kruiwagen. Behoedzaam en met tranen in zijn ogen legt hij zijn trouwe viervoeter op zijn kruiwagen. De tocht naar huis is een verdrietig tafereel. In zijn hof maakt Lucas een graf en legt daarin zijn trouwe vriend neer. Het lijkt erop dat zijn rooie haar ineens grijs wordt.

Deze droevige gebeurteni, is voor Lucas ook het einde van zijn carrière als jager. Al mag hij wel graag over de velden rondzwerven, zijn jachtgeweer raakt hij niet meer aan. Als hij al eens trek heeft in een stukje wild, dan koopt hij dat wel bij de poelier. Voor hem is de jacht voortaan een gesloten boek.

Dit verhaal verscheen eerder in dorpsblad de MikMak (opent in een nieuw tabblad) (31 maart 2025).

Bekijk hier alle verhalen in de serie

Reacties

Reacties laden…

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.