Roosendaal was tijdens het hoogtepunt van de Westbrabantse turfnijverheid in de zestiende eeuw een belangrijke overslaghaven voor het transport van turf vanuit de veenderijen naar Holland, Zeeland en Vlaanderen.
Daarna trad een periode van economisch verval in, waar pas in de loop van de negentiende eeuw verandering in kwam. In 1849 beschikte de haven van Roosendaal over 28 zeilschepen voor de binnenvaart met een totaal van 1159 ton. Er werd dat jaar 427 keer aangelegd in de haven, vooral door schepen van de eigen vloot: 387 keer.
In 1851 passeerden 2.134 schepen het Benedensas en 1.420 het Bovensas, in 1871 waren dat er respectievelijk 1.136 en 1.128. Het Heemraadschap van de Roosendaalse en Steenbergse Vliet,
dat verantwoordelijk was voor de gang van zaken op de rivier, had meer oog voor de belangen van de landbouw dan voor de belangen van de scheepvaart.
Het waterpeil werd zo laag mogelijk gehouden, gezeild mocht er niet worden, alleen trekvaart was toegestaan. Ook toen de stoomvaart zijn intrede deed, slaagde de ingelanden van het Heemraadschap er lang in die op de Vliet tegen te houden. Pas in 1908 werd stoomvaart voor het eerst toegestaan.
Inmiddels zorgde de toenemende drukte op de Vliet, de groei in omvang van de schepen en de behoefte om steeds sneller te varen voor problemen, met name voor de industrie die zich na 1850 langs de Roosendaalse haven had gevestigd, zoals de drie suikerfabrieken. De klachten leidden kort voor de Eerste Wereldoorlog tot ingrijpende maatregelen: bochtafsnijdig in de rivier, de aanleg van nieuwe sluizen, en de bouw van een zwaaikom in de Roosendaalse haven voor schepen langer dan 26 m. In de jaren dertig werden in werkverschaffingsprojecten de havenkaden verhard en verbeterd.
Al had het Roosendaalse gemeentebestuur reeds in 1911 pogingen gedaan om via een kanaal een verbinding te realiseren tussen Vliet en Mark, het heeft uiteindelijk tot 1983 moeten duren, voorat het Mark-Vlietkanaal geopend kon worden. Daarmee heeft Roosendaal nu een uitstekende verbinding met het Volkerak, waardoor de stad ook bereikbaar is voor schepen van 1.300 ton (vaarwegklasse IV).
De Roosendaalse haven bestaat uit een langshaven en een insteekhaven, Schipbeek en in het verlengde daarvan Halsegat geheten. De insteekhaven ligt vlakbij het NS-station op het bedrijventerrein Borchwerf-Noord. Langs de insteekhaven zijn enkele watergebonden bedrijven gevestigd. De langshaven heeft op dit moment vooral een recreatieve functie.
De trimodaliteit van deze haven werkt aantrekkelijk voor havengebonden bedrijven, onder andere DHL Logistics, De Rooij Logistics en PKF (kisten en pallets).
Enkele cijfers:
2004 | 2005 | 2006 | |
|---|---|---|---|
Overslag in ton | 299.000 | 253.000 | 309.000 |
