In 1794 maakt Mr. Caspar van Breugel in opdracht van de Staten-Generaal een overzicht van de sociaal-economische toestand van de Meijerij van ’s-Hertogenbosch, getiteld Beschreeve staat van de Meijerije. Dit overzicht hadden de Staten-Generaal nodig voor een hervorming van het belastingstelsel. De gegevens kreeg Van Breugel aangeleverd van de plaatselijke bestuurders van steden en dorpen.
Die hadden er natuurlijk belang bij dat de belastinginners niet al te hoge verwachtingen zouden koesteren. Het geschetste beeld was dus meestal somberder dan de werkelijkheid. Als het al te erg werd corrigeerde Van Breugel (opent in een nieuw tabblad) de gegevens van de bestuurders door er een commentaar aan toe te voegen.
Aan de andere kant waren de kwantitatieve gegevens natuurlijk wel controleerbaar, dus daar kon niet al te veel mee gesjoemeld worden. Maar een deel van het sombere beeld komt wel overeen met de werkelijkheid, want de economie zat in die jaren wel degelijk in een dip.
Over Esch bevat de Beschreeve staat de volgende tekst:
De geleegentheid [ligging] van dit dorp is niet geschikt tot [gunstig voor] den koophandel, leggende buiten eenige sterke passagie, waarom er ook geen transitoir [doorgaand verkeer] plaats heeft.
Twee brouwerijen werden er gevonden, waar van eene tot eigen gerief.
Geen fabricqen.
De neering en handteering [middelen van bestaan] der ingeseetenen is den landbouw, één linnenwever, één schoenmaker, twee klompenmakers, en twee winkeliers tot gerieff der ingeseetenen.
Er zijn seeven tappers, waar onder twee herbergiers.
De hoedanigheid der teullanden [akkers] en weijlanden is in ’t een of ander district zeer verschillend.
Daar bij zijn de weijlanden in den zoomer door sterken reegen als andersints zeer geexponeert [blootgesteld aan het gevaar]om onder water te loopen.
Aantal huizen in 1736: 52; in 1791: 56; leeg: 2
Aantal inwoners in 1791: 294.